نحوه كار با قطب‌نما و گرا - سارا لقایی

اگر نحوه كار با قطب‌نما و گرا را بدانيد در طبيعت ناشناخته هم گم نمي‌شويد. چون مي‌دانيد در كدام جهت چند متر حركت كرده‌ايد. همچنين اگر آسيبي ديديد مي‌توانيد موقعيت خود را به افراد ديگر اطلاع دهيد.
مهمترين كارايي قطب‌نما اين است كه جهات را به شما نشان مي‌دهد. قطب‌نما را بايد كاملا صاف و در راستاي افق در دست بگيريد. زير بعضي از قطب‌نما‌هاي قلابي وجود دارد كه شست دست راست شما بايد در آن قرار گيرد و با دست ديگر بايد آن را صاف بگيريد. با حركت پا (و نه دست خود) آنقدر بچرخيد كه شاخص بر علامت شمال منطبق شود. در اين حالت رو به شمال ايستاده‌ايد. بديهي است دست راست شما شرق، پشت سر شما جنوب و دست چپ شما غرب است.

براي تشخيص موقعيت خود در محيط ابتدا بايد جهات نقشه خود را بر جهات واقعي منطبق كنيد. اين كار را مي توانيد با قرار دادن قطب‌نما روي نقشه و چرخاندن نقشه انجام دهيد. سپس مسير حركت خود را با مشخص كردن حداقل دو نقطه و كشيدن يك خط مشخص كنيد. حال اگر خط‌كش قطب‌نما را بر آن خط منطبق كنيد عددي كه شاخص به شما نشان مي‌دهد گرايي است كه مسير شما دارد. با پيش گرفتن آن گرا و محاسبه متراژ مي‌توانيد راه را بدون اشتباه طي كنيد.

مثلا اگر بخواهيد 100 متر با گراي 150حركت كنيد بايد طوري بايستيد كه عدد 150 زير خط شاخص (خط نازك بلند روي صفحه) قرار گيرد. در اين حالت ذره‌بين قطب‌نما، شاخص و خط مويي بايد بر هم منطبق باشند. از داخل خط مويي هدف مشخصي را انتخاب كنيد. اين هدف مي‌تواند يك سنگ مشخص، يك درخت و اشيا ثابت ديگر باشد. موجوداتي را كه حركت مي‌كنند به عنوان هدف نگيريد. حالا 100 متر به سمت آن هدف حركت كنيد.
بايد پيشتر طول قدم‌هاي خود را اندازه بگيريد. 100 متر مشخص را با گام‌هاي عادي طي كنيد. تعداد قدم‌هاي خود را در طول اين 100 متر به خاطر بسپاريد تا ديگر احتياجي به متر پيدا نكنيد.
نحوه گرا گرفتن در شب متفاوت است. چون در شب شما صفحه قطب‌نما را نمي‌بينيد. خط شاخص و پيكان‌هاي روي قطب‌نما اغلب فسفري هستند و مي‌توانيد با چراغ قوه آنها را شارژ كنيد. اگر قطب‌نما را طوري بچرخانيد كه خط شاخص با علامت شمال يكي شود گراي صفر براي شما مشخص مي‌شود. چون در شب شما تمام اعداد را نمي‌بينيد، عدد گراي خود را تقسيم بر سه كنيد و دور متحرك قطب‌نما را به همان تعداد در جهت عكس عقربه‌هاي ساعت حركت دهيد. (دقت كنيد كه منظور، چرخش يك دور كامل نيست). در اثر هر تكان كوچك دور متحرك قطب‌نما صداي «تق» مي‌شنويد. با اين نشانه مي‌توانيد به راحتي بشماريد. در اينجا مثال بالا را تكرار مي‌كنيم. 50 بار دور قطب‌نما را در جهت عكس حركت عقربه‌هاي ساعت حركت دهيد. حالا قطب نما را آنقدر حركت دهيد كه خط شاخص زير مويي قرار گيرد. سمتي كه رو به آن ايستاده‌ايد گراي مورد نظر را نشان مي‌دهد.