نام انگلیسی :  kavir national park    

نام فارسی :  پارک ملی کویر 

اينجا ايران است ؛ پارک ملی کوير - کوله کش

اخیرا فرصتی پیش آمد تا بازدیدی داشته باشم از پارک ملی کویر. در اینجا سعی می کنم با ارائه چند عکس، این پارک ملی را پیش چشم آنهایی که آن را ندیده اند تصویر کنم. خواهش می کنم برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد این پارک، به منابع معتبر مراجعه فرمایید. پیشاپیش از طولانی بودن مطلب، تعداد زیاد عکسها و کیفیت پایین برخی از آنها پوزش می طلبم.

مشخصات پارک ملی کویر

سازمان حفاظت محیط زیست <پارک ملی> را چنین تعریف می کند: پارك ملي به محدوده‌اي از منابع طبيعي كشور اعم از جنگل، مرتع، بيشه‌هاي طبيعي، اراضي جنگلي، دشت و آب و كوهستان اطلاق مي‌شود كه نمايانگر نمونه‌هاي برجسته‌اي از مظاهر طبيعي ايران مي‌باشد و به منظور حفظ هميشگي وضع زندگي و طبيعي آن و همچنين ايجاد محيط مناسب براي تكثير و پرورش جانوران وحشي و رشد رستنيها در شرايط كاملاً طبيعي تحت حفاظت قرار مي‌گيرد.

همین سازمان مشخصات پارک ملی کویر را چنین بیان می کند:

پارك ملي كوير بين 23/51 الي 04/53 طول شرقي و 17/34 الي 12/35 عرض شمالي در استان سمنان واقع شده است. مساحت پارك ملي446400 هكتار مي باشد.

پوشش گياهي: درمنه ,‌ شيرخشت ,‌ گون ,‌ گرگ تيغ ,‌خنجك ,‌ افدرا ,‌ اشنان ,‌قيچ,‌ اسفند,‌ تاغ ,‌ پرند ,‌جارو ,‌ خارشتر ,‌ اسكنبيل , انواع گرامينه ,‌ ني ,‌سازو ,‌علف شور ,‌گز ,‌ جگن ,‌آتريپلكس.

پستانداران : كل و بز و قوچ و ميش ,‌ آهو,‌ جبير ,‌ گورخر ,‌پلنگ ,‌ يوزپلنگ ,‌ كفتار ,‌روباه شني ,‌ شغال ,‌ گرگ ,‌ گربه وحشي :‌كاراكال , تشي ,‌ خرگوش ,‌ سمور سنگي.

پرندگان : انواع غازها, مرغابيها,‌حواصيلها,‌ گنجشك سانان, زنبورخوركها ,‌كبوترها ,‌ كلاغها, عقابها,درنا,‌ فلامينگو, پرستو,‌كوكر,‌قمري ,‌توكا,‌هدهد, بلدرچين ,‌ تيهو,‌كبك,هوبره,‌دال ,‌شاهين, بحري ,‌ دليجه,‌سارگپه ,‌ سنقر.

خزندگان : انواع مار,‌ سوسمار ,‌ مارمولك و ‌لاك پشت .

شایان ذکر است که در داخل پارک ملی، منطقه حفاظت شده کویر مرکزی نیز قرار دارد. سازمان حفاظت محیط زیست <منطقه حفاظت شده> را چنین تعریف می کند: منطقه حفاظت شده به محدوده‌اي از منابع طبيعي كشور اعم از جنگل، مرتع، دشت و آب و كوهستان اطلاق مي‌شود كه از لحاظ ضرورت حفظ و تكثير نسل جانوران وحشي يا حفظ و احياي رستنيها و وضع طبيعي آن داراي اهميت خاص بوده و تحت حفاظت قرار مي‌گيرد.

سایت سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان تهران نیز مشخصات این پارک را چنین بیان می کند:

پارك ملي كوير در 50 كيلومتری جنوب شرقي تهران و در غرب كوير مركزي ايران و شرق درياچه نمك قرار دارد. اراضي مسطح اين پارك با پوشش گياهي كويري و نيمه كويري، زيستگاه پستانداراني چون جبير، آهو و گونه هاي با ارزشي چون يوزپلنگ و گورخر است. در ناحيه كوهستاني بخش شمالي پارك، كل و بز و قوچ و ميش به سر مي برند. پرندگان چون كبك و تيهو بومي اين منطقه هستند ولي هر ساله پرندگان مهاجري چون فلامينگو، آنقوت، سر سبز و خوتكا به آب بندهاي اين منطقه مي آيند.

علاوه بر آن در اين پارك آثار فرهنگي و تاريخي مانند كاروانسراي قصر بهرام و باقي مانده آثار كاروانسراي عين الرشيد نيز به چشم مي خورد.

ورود به پارک

برای رسیدن به پارک پس از گذشتن از ورامین و پیشوا، جاده ادامه پیدا می کند و پس از چند کیلومتر، تبدیل به جاده خاکی می شود. در ورودی پارک، محیطبانی مبارکیه قرار دارد. محیطبانان پس از بررسی مجوزها (این مجوزها از اداره محیط زیست استان سمنان اخذ می شود) و اخذ ورودیه، اجازه ورود به پارک را می دهند. پس از مدتی رانندگی در جاده خاکی، به قصر بهرام یا همان کاروانسرای شاه عباسی می رسیم.

چنانچه از قصر بهرام ابتدا به سمت غرب و سپس به سمت شمال برویم، یک جاده خاکی ما را به انتهای پارک (از سمت شمال) می رساند. ادامه این جاده خاکی که از میان کویر خشک و شوره زار عبور می کند، به روستای کهک و گرمسار می رسد. این جاده در قسمت کویری از کنار یک جاده قدیمی که بنام جاده سنگفرش موسوم است می گذرد.

قصر بهرام

این بنا و برخی از سایر بناهای اطراف آن، از بناهای پادشاهی دوران صفویه است. ساختمانی به شکل مربع که دو ورودی شمالی و جنوبی دارد و دارای حیاط بزرگی است و دورتادور حیاط، شترخوانها و حجره ها قرار دارد. به محض ورود از هرکدام از ورودیهای شمالی و جنوبی، پلکانهایی در طرفین وجود دارد که به پشت بام منتهی می شوند. در حال حاضر سرمحیطبانی قصر بهرام در این بنا قرار دارد و منجمین و گردشگران در مراجعه به این بنا، در حجره ها و یا در پشت بام آن اطراق می کنند. در این بنا برخی امکانات رفاهی برای مراجعه کنندگان قرار داده شده است (موتور برق، آب، دستشویی).
 

چشم انداز عمومی پارک

با اینکه نام این پارک را کویر گذاشته اند لیکن بخشهای وسیعی از آن حالت بیابانی دارد و دارای رستنیهای فراوان است. در این پارک کوههای دوازده امام و سیاهکوه قرار دارند. در ضمن پارک دارای چشمه ها و نهرهایی است.
 

پوشش گیاهی

پوشش گیاهی پارک عمدتا شامل بوته ها و بندرت درختچه ها است (تا آنجا که من دیده ام).
 

تنوع جانوری

حیواناتی که من در این پارک مشاهده کردم عبارت بودند از: آگاما، عقرب، خرخاکی، پروانه، تیهو، کوکر، هوبره، سسک، چکاوک کاکلی، زنبورخورک، گنجشک و خرگوش که توانستم از برخی از آنها عکس بگیرم.
 

جاده سنگفرش

جاده سنگفرش نیز از راههای قدیمی است که در زمان صفویه و با سنگ و ملاط ساخته شده است. ظاهرا دلیل ساخت این راه وجود بارانهای فصلی بوده است که منطقه را تبدیل به باتلاق می کرده و در نتیجه عبور و مرور را با مشکل مواجه می ساخته است. در امتداد این جاده نهرهای فصلی و رود گلو وجود دارد که آثار پلهایی بر روی آنها قابل مشاهده است.
 

مشکلات پارک

شاید بزرگترین مشکل پارک که نظر هر بیننده ای را جلب می کند، تعدی ها و تجاوز به عرصه آن است. وجود گله های گوسفند و شتر و همچنین وجود مناطق مانور نظامی و آثار عدیده ای از شلیک توپ و تفنگ، نشانه های بارزی از این تعدی ها است.
 

در خاتمه از تمامی دوستانی که در این بازدید همراهشان بودم و درسهای فراوانی از ایشان آموختم، سپاسگزاری می کنم.
سبز باشيد
 

منبع  : وبلاگ کوله کش

نقشه هوایی پارک ملی کویر :