|
درياچة مهارلو - سید
علی آقا نباتی
درياچة
مهارلو در حدود 18 کيلومترى جنوب خاورى شيراز قرار دارد. ارتفاع اين
درياچه، 1460 متر از سطح دريا و بيشينة ژرفاى آن 3 مترگودى است. به
همين دليل ميزان تبخير بالاست و بخشى از بستر آن را لايهاى از نمک
ميپوشاند و فقط در بخشهاى شمالى و مرکزى آن، آن هم با ژرفاى خيلى کم
(حداکثر 50 سانتيمتر) و شورى زياد،آب وجود دارد. تأمين کنندة اصلى آب
اين درياچه رودها و آبراهههايى هستند که از شمال باخترى و جنوب خاورى
در آن تخليه ميشوند. مساحت آن در فصول مختلف متفاوت و تابع بارشهاى
جوى است. جدا از تبخير زياد، نهشتههاى گچى سازند ساچون و دو گنبد نمکى
واقع در خاور اين درياچه، در شورى بياندازة آن تأثير به سزايى دارند.
درياچة مهارلو در يک فرونشست ناوديس مانند با روند شمال باخترى – جنوب
خاورى، شکل گرفته که گسل جوان و لرزهاى سروستان از آن ميگذرد. به نظر
ميرسد که حرکات اين گسل به ويژه از زمان پليستوسن پسين به بعد، موجب
تشکيل اين فرونشست ناوديس گونه شده باشد. به باور کرينسلى (1970) به
دليل نبود سواحل کهن يا پادگانههاى بلند، امکان وجود درياچهاى در
زمان پيش از پليستوسن کم است و اگر درياچهاى هم وجود داشته، در نقاطى
بوده که امروزه در حاشية درياچة فعلى قرار ميگيرد.
آب اين درياچه از نوع کلريدسديم – منيزيم، سولفات سديم(4SO 2Na ، 2
MgCl، NaCl ) است و از نمک اين درياچه براى صنايع پتروشيمى استفاده
ميشود. در ضمن بالابودن پتاسيم و به ويژه منيزيم در شورابههاى درياچة
مهارلو، امکان استحصال اقتصادى نمکهاى منيزيم به عنوان فرآوردة اصلى و
پتاسيم به عنوان محصول فرعى را امکانپذير نشان ميدهد.
|
