|
سيماي
بياباني
سيماي
بياباني با عنايت به فاكتور هاي زير قابل تحقيق است :
الف) پوشش گياهي
بيابان به لحاظ رويش، تثبيت و بارآوري پوشش گياهي ظرفيت محدودي دارد.
از شاخص هاي فني پوشش گياهي در بيابان وجود گياهان كم زي كه داراي طول
زندگي بسيار كوتاه بوده و با شرايط كم بارندگي بيابان سازگار شده
اند،مي باشد. اين گونه گياهان براي سازگاري با طبيعت به تجهيزات فوق
العاده تكامل يافته اي مجهز شده اند كه شامل هفت بذر انبار شده در هفت
پيچش غلافي شكل با بافت بسيار محكم از سلولز به منزله بذرهاي آماده
براي هفت سال زراعي است كه چنانچه خشكسالي باعث عدم تكامل گياه گردد،
در سال دوم مجدداً غلاف دوم پوسيده شده و آماده ي سبز شدن مي شود. ديگر
حالتي كه در طبيعت گياهان وجود دارد، خار دار شدن ساقه ها و كرك دار
شدن برگ ها است كه با اين حالت روزنه هاي درشت، به سوراخ هاي بسيار
ريز ميكروسكپي انتهاي خار تغيير شكل يافته و نقش ارزنده اي در حفاظت از
رطوبت گياه بر عهده دارد.
ب ) شاخص انرژي خورشيدي دريافت شده
عدم ابرناكي در طول سال، عدم رطوبت كافي ، و طول وعرض خاص جغرافيايي،
از جمله عوامل اصلي در دريافت بالاي ميزان انرژي خورشيدي در منطقه ي
بياباني است . بحث تهيه انرژي مورد نياز جوامع شهري و خانگي از انرژي
خورشيدي در حوزه هاي كويري، مي تواند يكي ا زراه حل هاي تأمين آسان و
مقرون به صرفه اين انرژي خدادادي محسوب گردد، كه در ايران نيز در مناطق
كويري مثل يزد توسط دانشگاه ها اين مورد به تحقيق گذاشته شده است.
ج ) شاخص رطوبت خاك
بازدهي خاك هاي مناطق خشك، به دليل كمبود رطوبت، عدم تكامل ژنتيكي خاك
ها و بحث محدوديت هاي زراعي در خاك بسيار اندك است. در شرايطي كه آب
زراعي مصنوعي ( چاه ها و قنات ها ) در دسترس نباشد، عدم نزول باران
كافي و كمبود رطوبت در خاك نمي تواند بيوماس(ساقه، برگ و ريشه ) مناسبي
را كه قرين به توليد اقتصادي و حتي زيست محيطي باشد، تامين كند.
راهكارهاي بيابان زدائي
r="rtl" style="line-height: 150%; margin: 6 40" align="right">مناسب
ترين راه حل هاي بيابان زدايي، شامل حفاظت از پوشش گياهي موجود و
افزايش فضاي سبز و پوشش گياهي در منطقه ي بياباني است كه اهم آن شامل:
1- پخش سيلاب و پخش آب
پخش سيلاب و پخش آب ، راه حلي ممكن ، مقرون به صرفه و در دسترس ، در
حوزه كوهستاني است. اين عمليات شامل كنترل سيلاب حاصل از بارندگي در
سال هاي پر باران، و پخش و بهره گيري از اين نعمت خدادادي است .
چنانچه دايره اي از ارگان ها و تشكيلات سازمان اداري كشور متولي
ارزيابي تكنولوژي بومي در خصوص آب، آن هم در مناطق خشك ايران مي بود،
دستاوردهاي قابل تعمق و ارزنده اي را به دست مي آورديم.
2- تعادل دام و مراتع براي حفاظت از پوشش گياهي موجود
حفظ گياهان موجود، به منظور حفاظت از آب و خاك در منطقه بياباني ،
ازاولويت هاي اساسي خواهد بود. كاهش فشار دام و برنامه ريزي تجميع عرصه
ها، خروج دام داران مازاد و دام مازاد و از طرفي احياء و اصلاح مراتع
و نيز توسعه ي منابع آب مراتع، امري ضروري است .
3- بهره گيري از متدهاي ذخيره نزولات
اين اقدام شامل مجموعه متدهايي است كه موجب كنترل هرز آب ، ثبت آب و
نهايتاً نفوذ در محل نزول باران مي گردد. روش تعبيه ي آبخيزهاي كوچك
براي كاشت و پرورش نهال هاي جوان از شيوه هايي است كه در سراسر جهان
اعمال مي گردد.
4- احياء شوره زارها
مسلماً در مناطق خشك دوره هاي ترسالي، همواره سيلا ب را كه داراي
مقادير فراواني املاح مي باشد ، به دشت ها سرازير مي كند و تبخير و
تعرق سال هاي بعد، از جمله سال هاي خشك، صدها تن املاح را به سطح كشيده
و دشت ها در معرض شوري قرار مي گيرند. شوري از فاكتورهاي محدود كننده
توسعه گياهي و افزايش پوشش سطح سبز مي باشد كه در رابطه با مسائل زيست
محيطي بسيار حائز اهميت است . احياء شوره زارها مي تواند شامل موارد
زير باشد :
حذف آب در سر شاخه ها و نفوذ آب توسط پروژه هاي آبخيزداري ازجمله سدهاي
كوچك، گور آب و پخش آب. |