|
كوير مرنجاب، سرگردان امكانات -
سعيدحبيب اله
بيشتر
افرادي كه در عمر خود، كوير را نديدهاند و دوست دارند در شنها
ماجراجويي كنند، به صحراهاي امارات ميروند. اين مساله در مورد
ايرانيها هم صدق ميكند، بيآنكه بدانند اين امكان در ايران نيز وجود
دارد.
در دسترسترين بخش كويري ايران، «مرنجاب» است. فقط كافي است 4 ساعت از
تهران فاصله بگيريد تا به قلب كوير راه پيدا كنيد. امنيت، اعتدال نسبي
، تنوع جاذبههاي گردشگري، تنوع گونههاي جانوري و پوشش گياهي اين
منطقه نسبت به ديگر مناطق كويري ايران از آن فضايي وصفناشدني ساخته
است و البته تفاوت تپههاي شني مرنجاب با تپههاي شني دوبي در بكربودن
و صدالبته در نداشتن امكانات است.
كوير مرنجاب در استان اصفهان قرار دارد. اين كوير از شمال به درياچه
نمكآران و بيدگل از غرب به كوير مسيله و درياچههاي نمكحوض سلطان و
حوض مره، از شرق به كوير بندريگ و يارك ملي كوير و از جنوب به
شهرستانهاي آران و بيدگل و كاشان محدود ميشود. ارتفاع متوسط كوير
مرنجاب از سطح دريا حدود 850 متر است. قسمت عمده اين كوير تپههاي شني
است و از نظر پوشش گياهي نيز غني است. پوشش گياهي اين منطقه شامل
گياهان شور ريسند از جمله درختان گز و طاق و بوتههاي قيچ است.
«غلامرضا حسنيمقدم»، مدير اداره ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري
كاشان درباره جاذبههاي گردشگري كوير ميگويد: «وقتي بحث گردشگري و
گلگشت پيش ميآيد، عدهاي فكر ميكنند مختص به جايي خوش آب و هوا و
سرسبز است اما لزوما اينطور نيست. كوير مرنجاب و شبهاي زيبايش
ميتواند با هر جنگل و دريايي رقابت كند.»
وي ميافزايد: «همين جاذبهها باعث شده كه كوير مرنجاب بتواند در 4 ماه
اول سال نزديك به 120درصد از گردشگراني را كه به كاشان ميآيند و بالغ
بر يك و نيم ميليون نفر هستند، به سوي خود جذب كند.»
در كنار تپههاي شني كه اصليترين جاذبه كويرند، وجود قلعه مرنجاب و
جزيره سرگردان در كوير مرنجاب، انگيزه بيشتري را به گردشگران براي آمدن
به اين منطقه ميدهد. قلعه مرنجاب، كاروانسرايي در كوير مرنجاب است كه
در مسير جاده ابريشم قرار داشته است. درباره دليل ساخت اين قلعه در
كنار درياچه نمك در كتب تاريخي آمده است كه شاهعباس با وجود ساخت
كاروانسراها و قلعههاي متعدد در سراسر كشور در اين منطقه تاسيسات
دفاعي و پايگاه نداشته است چون تا آن زمان دشمنان بهخاطر وجود درياچه
نمك و گستره كوير ايران از اين سمت به سوي پايتخت هجوم نياورده بودند
اما او كه شاهي به غايت دورانديش بود، جانب احتياط را از دست نداد و
در سال 1012 هجري قمري يك پايگاه نظامي در اين منطقه ساخت تا بتواند
جلوي تهديدات را بگيرد. بالاي كاروانسرا به شكل سنگرهاي ديدهباني است
و ذكر شده كه هميشه 500 سرباز مسلح در قلعه حضور داشتند و امنيت عبور
كالا از جاده ابريشم را در اين منطقه تامين ميكردند.
اين كاروانسرا مربعشكل ساخته شده است و 6 برج در ديوارهاي آن تعبيه
شده است. بيرون قلعه بركهاي وجود دارد كه آب آن از دو چشمه آب شور و
آب شيرين تامين ميشود. اين دو چشمه با هم به سطح زمين ميآيند. در عين
حال وجود يك چشمه آب شيرين در كوير نمك، تعجب بسياري از زمينشناسان را
برانگيخته است. حسنيمقدم در اشاره به اين كاروانسرا ميگويد: «در حال
حاضر كاروانسراي مرنجاب براي تغيير كاربري و تبديل به مركز اقامتي در
طرح ملي پرديسان قرار دارد و اميد آن ميرود در آيندهاي نزديك بتواند
گوشهاي از نيازهاي رفاهي گردشگران در اين منطقه را برطرف كند.»
وجود جزيره سرگردان در نزديكي كاروانسراي مرنجاب، جذابيتهاي اين
منطقه را دوچندان ساخته است. جزيره سرگردان تپهاي است كه در درياچه
نمك آران و بيدگل قرار دارد. براي رسيدن به اين جزيره كه در نزديكي
ساحل جنوبي درياچه خشك نمك قرار دارد، از كاروانسراي مرنجاب بايد 15
كيلومتر در درياچه نمك پيش رفت. اين جزيره از سنگهاي متخلخل آتشفشاني
تشكيل شده و عاري از هرگونه پوشش گياهي است و ديدن مناظر درياچه نمك از
فراز آن گردشگران بسياري را به اين منطقه ميكشاند. اتلاق نام سرگردان
به اين خاطر است كه وقتي از فاصله دور به اين جزيره نگاه ميكنيد، دو
انتهاي جزيره در افق محو ميشوند و منظرهاي مانند كشتي سرگرداني در
بيكران كوير بهوجود ميآيد. محوشدن دو انتها بهعلت گرماي شديد منطقه
و در نتيجه شكست نور و خطاي ديد است.حال مرنجاب با تمام اين زيباييها
به مانند كودك فقيري است كه بهدليل نداشتن امكانات، استعدادهايش
بالقوه مانده است و چند صد كيلومتر آن طرفتر همتاي عربياش در امارات
با داشتن امكانات و شرايط لازم رشد پيدا كرده و سالانه ميليونها دلار
پول به خزانه كشورش واريز ميكند.
مدير اداره ميراث فرهنگي صنايعدستي و گردشگري كاشان در اين باره
ميگويد: «در حال حاضر ما هيچگونه امكانات اقامتي و رفاهي در مرنجاب
نداريم اما احداث كمپينگ را در چند ماه آينده در برنامه خود داريم و
براي معرفي بيشتر مرنجاب خدماتي هرچند نسبي، به آژانسهايي كه تورهاي
كويرگردي برگزار ميكنند، ميدهيم.»
حسنيمقدم ميافزايد: «در منطقه مرنجاب، حدفاصل قصر بهرام تا
كاروانسراي مرنجاب و درياچه نمك و جزيره سرگردان كه قسمتهايي از جاده
ابريشم است، بهعنوان محور بينالمللي گردشگري تصويب شده است و با
تكميل و راهاندازي كاروانسراي مرنجاب در قالب مجتمع اقامتي منطقه
مرنجاب گام در راه پيشرفت خواهد گذاشت.»
اگر به مرنجاب سفر كرديد، فراموش نكنيد كوير، بهخاطر شب و سكوتش مشهور
است و شبماندن در كوير، توصيهاي است كه طبيعتگردها به گردشگران
ميكنند. انگار درك و لمس كوير بدون تجربه يك شب در كنارشماندن ميسر
نميشود.
براي خوابيدن در خانه و كاشانه بسيار وقت است. شب كوير را تا صبح نفس
بكشيد. شنهايش را دانهدانه لمس كنيد و ستارههايش را يكييكي به چشم
بسپاريد. |
