سرایان

شهرستان سرایان در شمال غربی استان خراسان جنوبی واقع است. شهرستان سرایان از غرب به شهرستان فردوس، از شمال به بخش کاخک شهرستان گناباد، از شرق به بخش سده شهرستان قائنات، از جنوب و جنوب شرق به بخش خوسف شهرستان بیرجند و از جنوب غربی به بخش دیهوک شهرستان طبس محدود می‌‌شود.

اين شهرستان تا سال ۱۳۸۴، جزء بخش‌های سه‌گانه شهرستان فردوس بود كه در اين سال به صورت شهرستان مستقل درآمد و به استان خراسان جنوبی ملحق شد.

شهر سرایان، مركز شهرستان سرایان، در ۵۸ درجه و ۳۱ دقیقه طول شرقی و ۳۳ درجه و۵۱ دقیقه عرض شمالی، در ۱۶۰ کیلومتری مرکز استان (شهر بیرجند) و در دشتی هموار در حاشیه کویر و در دامنه جنوب غربی رشته کوه زابری معروف به شتران قرار دارد.

این شهرستان در حال حاضر دارای دو بخش مرکزی و سه‌قلعه، ۴ دهستان و ۳ نقطه شهری (سرایان، آیسک و سه قلعه) بوده و جمعیت آن طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۳۵٬۴۵۹ نفر می‌باشد. از این میزان جمعیت، ۲۱٬۹۴۰ نفر در مناطق شهری و ۱۳٬۴۹۸ نفر در مناطق روستایی ساکن می‌باشند.[۱]

آب و هوای این شهرستان نسبتاً معتدل و دارای زمستان‌های سرد وتابستان‌های خشک می‌‌باشد.

شهرستان سرایان دارای خانواده‌های مذهبی و شهید پرور می‌‌باشد که صدق این ادعا وجود ۱۰۰ شهید و حدود ۱۶۲ نفر جانباز و ۶ آزاده و بیش از ۱۰ هزار نیروی فعال بسیج است.

از اماکن زیارتی آن می‌‌توان مرقد امام زاده سلطان کریمشاه واقع در روستای کریمو و امامزاده سلطان مصیب واقع در دهستان مصعبی و امام زاده سلطان ابوالقاسم واقع در روستای قاسم آباد را نام برد.

اماکنکود وسم افزایش سرمایه گذاری وراندمان تولید وکیفیت محصولات وتوجه به مشکلات بعد ازتولید با فعال نمودن امکانات بالقوه تلاش همه جانبه‌ای طی سالهای پس از ادغام داشته است. با توجه به کاهش نزولات آسمانی در چند سال گذشته و کم شدن منابع آب زیر زمینی و با عنایت به اینکه از نظر جغرافیایی استان خراسان جنوبی جزو و فراوری ازاین معادن سوق داده شود که الحمد الله در تمام این زمینه‌ها فعالیت‌هایی توسط جهاد کشاورزی منطقه سرایان با همیاری و کمک بخش خصوصی انجام گرفته است که جای بسی خوشوقتی می‌‌باشدوانشاالله در اینده با مساعدت وکمک مسئولین نظام مقدس جمهوری اسلامی شاهد شکوفایی هر چه بیشتر بخش صنعت در منطقه سرایان خواهیم بود

در مورد صنعت دامپروری با توجه به خشکسالی چند سال اخیر و حفظ تولید و ثبات آن جهاد کشاورزی سرایان به توسعه دامداری‌های صنعتی و مکانیزه در منطقه همت گماشت به طوری که امروز شاهد تحول اساسی در زمینه افزایش تولید و فراورده‌های دامی هستیم عمده این فعالییت هامنجر به راه اندازی ۱۲۶واحد مکانیزه دامداری در منطقه شده که بخش مهمی از اشتغال و درآمد منطقه را به خود اختصاص داده است

۱- تولید گوشت سفید سالیانه ۳۵۰ تن

۲- تولید گوشت قرمز سالیانه ۱۹۱۳ تن

۳- تولید شیر ۱۲۰۹ تن

۴- تولید پشم ۱۴۶ تن

از نمونه‌های بارز این فعالیت‌ها ایجادشهرک دامداری سرایان می‌‌باشد که فعالیت آن در کوتاه‌ترین زمان ممکن با ظرفیت ۲۰۰۰۰ راس دام سبک وسنگین شروع شده است و با تولید سالیانه ۳۶۰۰تن شیر و۵۶۹ تن گوشت قرمز واشتغال زایی ۲۴۲نفر یکی از فعال‌ترین مجموعه‌های دامداری مکانیزه در سطح استان می‌‌باشد.

در بخش صنعتی با فعال شدن ناحیه صنعتی جهاد کشاورزی چندین واحد صنعتی فعال شامل کارخانه خوراک دام – سه کارخانه پنبه پاکنی دوکارخانه روغن کشی – کارخانه کیک وکلوچه – کارخانه قارچ صدفی – چند واحد گلخانه ای، کارخانه شن شوئی وموزائیک سازی وغیره..... امید به گسترش صنعت راباعنایت به افت آبهای زیر زمینی وپایین زمینه استقراراداراتی از قبیل بانک مسکن- فرهنگ وارشاد اسلامی – تعاون – سازمات تعاون روستایی – بنیاد مسکن – مسکن وشهر سازی –ثبت اسناد واملاک – فنی حرفه‌ای – بانک رفاه – بازرگانی – اوقاف وامور خیریه – اداره آبیاری – هواشناسی – محیط زیست – اداره کار وامور اشتغال – تأمین اجتماعی وحوزه‌های امنیتی فراهم بوده که امید است با همت ووحدت همه جانبه مردم وتلاش مستمر مسئولین خدمتگزار استان خراسان جنوبی ومسئولین دلسوز منطقه ونماینده پرتلاش مردم در مجلس شورای اسلامی شاهد سرایانی آباد وتوسعه یافته باشیم.