سراب  

هوا گرم است. شدت نور خورشيد چشم‌هايت را آزار مي‌دهد. براي هيجان كوير پا به اين‌جا گذاشته‌اي. چندين راهنما خبره همراهي‌ات مي‌كنند و آب هم به اندازه كافي به همراه‌ات داري. اين گونه است كه درياچه زلال و زيبايي كه در دور دست ديده مي‌شود سرابي دلپذير به نظرت مي‌آيد. اما واي به روزي كه بي آب و سايه بان و پاي پياده به كوير بزني.
براي آنها كه تشنگي چندين روزه در كوير را تجربه مي‌كردند، سراب، شوخي زشت و بي مزه كوير است. اما براي آنان كه به كشف اسرار كوير مي‌روند يكي از زيبايي‌هاي منحصر به فرد كوير قطعا سراب است.
سراب در حقيقت شكست نور است و دقيقا زماني رخ مي‌نمايد كه شاهد يك جا به جايي و تغيير بسيار سريع در چگالي هوا و اتمسفر جو هستيم،‌ يعني زماني كه يك لايه هوا به مقدار نسبتا زيادي گرم‌تر از سطح مجاورش باشد.

«محمد شاملو» كارشناس سازمان

هو اشناسي در اين باره مي‌گويد: «نور خورشيد هنگام عبور از لايه‌هاي جو وقتي از بخار آب عبور مي‌كند مي‌شكند. اگر سطح زمين صاف باشد، مثل خيابان‌هاي آسفالته يا بيابان‌هاي پوشيده از شن انعكاس اين نور شكسته شده چنان است كه گويي ما از زمين به آسمان نگاه مي‌كنيم. اين گونه سطحي صيقلي مثل آب به نظر مي‌آيد كه عكس آسمان در آن افتاده است.
به گفته او مهم‌ترين خصيصه در بهتر ديدن سراب رطوبت است كه با دماي هوا نسبت مستقيم دارد.
هر چه هوا گرم‌تر باشد رطوبت در لايه‌هاي نزديك به زمين بيشتر است و احتمال ديده شدن سراب هم افزايش مي‌يابد.
ورزش باد بايد جزيي باشد و يا اصلا وجود نداشته باشد تا سراب به خوبي به چشم بيايد. صاف بودن آسمان هم به خوب ديده شدن سراب كمك مي‌كند اگر چه در هواي ابري هم مي‌توان سراب را ديد.
«پدرام پناهي» يكي ازطبيعت‌گرداني است كه طبيعي‌ترين سراب را در جنوب كوير مركزي ايران در كوير لوت ديده است.
او مي‌گويد: «در روستاي مصر، نايبند، گرمه، عروسان، چوپانان و جندق قدم به قدم سراب ديده مي‌شود و چون در اين قسمت‌ها نخلستان وجود دارد بسيار گمراه كننده است.»
«علي اصغر آيتي زاده» راهنماي تورهاي كويرگردي مي‌گويد: «پديده سراب از خرداد تا شهريور، زماني كه هوا بسيار گرم است بسيار ديده مي‌شود.»
سراب در افق ديده مي‌شود و هر چه به آن نزديك تر مي‌شوي عقب‌تر مي‌رود.