جغد (Family Strigidae) - پرندگان ایران

از پرندگان شكاري شب و داراي سر بزرگ ، صورت پهن كه صفحه‌هاي صورت تشكيل را مي‌دهد ، چشم‌هاي بزرگ و متمايل به جلو ، منقار قوي قلاب مانند و نيم پيدا و چنگال‌هاي تيز و نيرومند است .

پرواز آنها بي‌صداست ، بعضي از آنها گوشپرهاي مشخصي دارند . پاهاي پوشيده از پر دارند . تك‌زي‌اند و بيشترشان روي درخت زندگي مي‌كنند . نر و ماده آنها همشكل است ولي ماده‌ها بزرگ‌ترند .

در سوراخ‌ها ، آشيانه‌هاي متروك و روي زمين لانه مي‌سازند . طعمه خود را يكجا مي‌بلعند و از پستانداران ، پرندگان ، خزندگان ، دوزيستان ، ماهيها، حشرات و خرچنگها تغذيه مي‌كنند.

جغد تالابي:

انگليسي : Short-eared Owl

فرانسوي : Hibou des marais

لاتين : Asio flammeus

مشخصات:

37 سانتي‌مترطول دارد ؛ هنگام غروب و طي روز در فضاي باز به شكار مي‌پردازد .

جغد تالابي به وسيله بدن زرد مايل به قهوه‌اي كمرنگ و با سطح شكمي راه‌راه مشخص مي‌شود . بال‌هاي نسبتا دراز با راه‌راههای افقی دارد كه در سطح زيرين آنها در ناحيه خم بال لكه‌اي بزرگ و تيره‌رنگ مشاهده مي شود و در پرواز به خوبي نمايان مي‌شود. جغد گوش دراز نيز لكه‌مشابهي دارد كه پررنگ‌تر است .

گوشپرهاي جغد گوش دراز به دشواري ديده مي‌شود و در سطح شكمي راههاي افقی ندارد.

جغد تالابي معمولا بر روي زمين مي‌نشيند و بدن را به‌طور مشخصي متمايل به جلو نگه‌مي‌دارد ، پروازش در ارتفاع كم و موج‌دار است و غالبا در حالي‌كه بال‌ها را اندكي بالا گرفته است ، بالبازروي مي‌كند . گاهي در ارتفاع خيلي زياد پرواز مي‌كند و گاهي دسته‌جمعي ديده مي‌شود .

زيستگاه:

اراضي وسيع باتلاقي ، تپه‌هاي شني و علفزارها ..

پراكندگي :

زمستان‌ها در شمال ايران نسبتا فراوان است و به تعداد كمتري در جنوب و سواحل جنوبي ايران ديده شده است .

مرغ حق:

انگليسي : Scops Owl

فرانسوي : Hibou petit-duc

لاتين : Otus scops

مشخصات:

19 سانتي‌مترطول دارد , با دو نشانه ، يعني اندازه خيلي كوچك و داشتن گوشپر مشخص مي‌شود (گرچه گوشپرهايش هميشه واضح ديده نمي شود ) ، پر و بال آن پر از خطوط موج‌دار و خالهاي قهوه‌اي مايل به خاكستري است . در مقايسه با جغد كوچك ؛ سري كوچك‌تر و برآمده‌تر دارد. جثه‌اش از پرنده مزبور لاغرتر و در سمت دم باریك‌تر و دمش نيز درازتر است. صداي يكنواخت آن خيلي مشخص است ، بيشتر هنگام شب فعاليت مي‌كند و به‌طور كلي حشره‌خوار است .

زيستگاه :

در درخت‌هاي مجاور مناطق مسكوني ، باغها و باغچه‌ها و نیز در ساختمان‌هاي قديمي ديده مي‌شود.

در ميان سوراخها و گاهي در لانه متروك پرندگان ديگر آشيانه مي‌سازد.

پراكندگي :

در گذشته نه‌چندان دور در تابستان‌ها فراوان بوده است . در حال حاضر وضعيت اين پرنده از طرف سازمان محيط زيست اعلام نشده است اما تعداد قابل توجه‌اي از آنها در منطقه شکار ممنوع شاسکوه و اسفدن ،در شمال شرق استان خراسان جنوبي ،و استان‌هاي شمالي ايران يافت می‌شود.

(Family Tytonidae)

جغد سفيد:

انگليسي: Barn Owl

فرانسوي: Chouette effraie

لاتين: Tyto alba

مشخصات:

34 سانتيمتر طول دارد و جغدي است پادراز، با رنگ روشن و صورت سفيد .سطح پشتي آن به رنگ نخودي طلايي و داراي خالهاي ريز است و سطح شكمي سفيد بنسبت يكدستی دارد . چشمهايش سياه است و گوشپر ندارد . معمولا شبگرد است؛ ولي گاهي در طول روز هم شكار مي كند .

به حالت قائم مي نشيند، به ‌طوري كه پاهاي دراز و سر بزرگش جلب توجه مي كند .مسير پروازش موجدار است و هنگام غروب شبح مانند به‌نظر مي آيد .به‌ طور عمده، از جوندگان كوچك تغذيه مي كند .

زيستگاه :

زندگي در مناطق مسكوني را ترجيح مي دهد .

معمولا در ساختمانهاي روستایي و برجها و خرابه‌ها زاد و ولد مي كند . همچنين، در بوستانهایي كه درختهاي كهنسال دارد و گاهي روي صخره‌ها ديده مي شود.

پراكندگي :

جغد سفيد از پرندگان بومي ايران است. در گذشته، اين پرنده به تعداد كم ديده مي شد؛ اما در حال حاضر از گونه‌هاي خيلي نادر به شمار مي آيد )اطلاعي از وضعيت كنوني اين پرنده در ایران در دست نيست( .