|
مکران در
عصر هخامنشیان
هرودوت(مورخ یونانی 484 تا 425 ق.م )در کتاب سوم تاریخ خود تعداد20
سانتراپی (استان) برای حکومت هخامنشی بر شمرده است که چهاردهمین استان
مکا یا مکران است با مردمی غیر آریایی.هرودوت سه قوم غیر ایرانی را
ساکن این قسمت می داند که عبارتند از :
1- قوم میکوی که به عقیده فرای مکران از نام آنها گرفته شده است. و به
معنی ساحل مکا است.
2- قوم اوتیوئی یا یوتی که به عقیده فرای می تواند نیاکان جوتها باشند
که نباید آنها را با لوریان و جتها اشتباه گرفت.
3- پاریکانویی که به نظر فرای نام خویش را به باریز داده است. باریزی
که در کتابهای جغرافی دانان مسلمان از آن یاد شده است و هم نام رشته
کوهی در کرمان بین بم و جیرفت است.
مطابق با نظر هردوت در این سرزمین بزرگ یعنی چهاردهمین استان هخامنشیان
علاوه بر سکنه بلوچستان فعلی زرنگیان نیز می زیسته اند .یعنی دو سرزمین
سیستان و بلوچستان در یک استان بوده اند . از هردوت که بگذریم در کتیبه
های عصر هخامنشی نیز نام این سرزمین مکه یا مکران آمده است در کتیبه
بیستون که یکی از بزرگترین کتیبه های تاریخ است و در 40 کیلومتری شرق
کرمانشاه واقع است داریوش اول شاهنشاه هخامنشی(521تا 486 ق.م) سرزمین
مکا یا مکران را یکی از 23 ایالت امپراتوری خود نامیده است. علاوه بر
آن نام مکران در کتیبه شوش و نقش رستم نیز آمده است. در آرامگاه داریوش
هخامنشی در نقش رستم پشت سر نگاره داریوش سنگ نبشته ای که به شدت آسیب
دیده است قرار دارد در این سنگ نبشته داریوش از اقوام تحت تسلط خود نام
برده است که عبارتند از پارسی ها٬ مادی ها٬ عيلامي ها٬ پارتی ها٬
آریایی ها٬ بلخی ها٬ سعدی ها٬ خوارزمی ها٬ زرنگی ها٬ اسه گرده ها٬
گنداری ها٬ هندی ها٬ سکای های هوم خوار٬ تیز خود٬ آشوری ها ٬مصری ها٬
ارمنی ها٬ کاپادوکیها٬ ایونی ها٬ سکاهای آنسوی دریا٬ تراکیه ای ها٬
ایونی های کلاه لاک پشتی٬ لیبیایی ها ٬حبشی ها٬ مکرانی ها٬ و کاری ها.٬
داریوش در این سنگ نوشته می گوید : اهورا مزدا چون این سرزمین را آشفته
دید آن را به من ارزانی داشت من شاه هستم اگر می خواهی بدانی که کدام
کشورها یی که داریوش شاه داشت پیکر ها را ببین که تخت مرا می برند
آنگاه پی خواهی برد. آنگاه برایت روشن خواهد شد که نیزه مرد پارسی دور
رفته است .
در این نگاره داریوش بر سکویی ایستاده که حاشیه آن با تصویر شیرهای
افسانه ای تزئین شده است.سکویی که داریوش بر آن ایستاده بر دوش
نمایندگان سی کشور است که یکی از آنها از مکران یا مکه است.
پس از داریوش پسرش خشایارشاه نام مکران را در یکی ازسنگ نوشته های خویش
آورده است.
در مورد نام بلوچستان در زمان هخامنشیان می توان گفت که پادشاهان
هخامنشی این سرزمین را مکا یا مک خوانده اند ولی محققان یونانی آن را
گدروزیا یاد کرده اند .نام دیگر بلوچستان فرای عنوان همان "رخج" است که
در کتیبه های هخامنشی آمده است و ظاهرا بلوچستان شمالی و نقاطی ازجنوب
افغانستان را شامل می شود.
در مورد معانی مکران نظرات متفاوتی وجود دارد مثلا مکران به معنی
باتلاق یا مکران به معنی ماهی خواران اما به نظر می رسد اطلاعات در
مورد ساکنین مکران کامل نیست و نمی توان به طور قطع در مورد وجه تسمیه
مکران سخن گفت. |
