اردستان - محسن ادیب

شهرستان اردستان در 110 کیلومتری شمال شرقی اصفهان و در دامنه شرقي‌ کوههاي کرکس از سلسله جبال مرکزی ایرن و در حاشیه کویر مرکزی ایران قراردارد. در ‌شمال شهر هوا گرم ودر مناطق کوهستاني‌ جنوب سرد مي‌‌باشد. ‌
این شهرستان دارای جمعیت 13893 نفر می باشد و دارای 1 پاسگاه پلیس راه و 2 استراحتگاه بین راهی می باشد . این شهرستان در مسیر محورهای ارتباطی نایین به کاشان قرار دارد و بزرگراه کاشان - اصفهان از شمال این شهرستان می گذرد . اردستان فاقد پایانه مسافربری می باشد .
اغلب مردم این شهرستان به کشاورزی و دامداری اشتغال دارند . بنا بر روایات نام این شهر مخفف ارگ دستان (ارگ به معنی قلعه است و دستان صفت زال بوده است) است و مشهور است که این شهر بدست رستم ساخته شده است.
اردشير اول‌,موسس‌ سلسله ساساني‌ آتشکده‌اي را در آنجا بنا نهاد. همچنين ‌اردستان زادگاه انوشيروان است‌‌. در اوايل‌ قرن چهارم‌ اردستان شهري مستحکم با 5 ‌دروازه‌ بود که‌ مساحتي حدود 1مايل‌ مربع‌ رادر برمي‌‌گرفت‌ .مکانهاي تاريخي وچشمگير اين‌ ‌شهر عبارتند از: ‌
‎- چندين‌ آب انبار زيرزميني‌
‎- کاروانسراي جوگند واقع‌ در جاده‌ اردستان‌نايين‌
‎- مجموعه‌ آسيابهاي آبي‌ در راميان وزواره‌‌
‎- مجموعه‌‌کاخ سرهنگ آباد در شرق زواره‌‌
‎- چندين‌ مسجد قديمي .

مسجد جامع اردستان - وبلاگ هنوز در سفرم

اردستان حدود 110 کیلومتری کاشان است یعنی تقریبا کمتر از 50 کیلومتری نطنز و این شاید برای خیلی ها کافی باشد که اگر تا نطنز رفتند، سری هم به اردستان بزنند ،گرچه اگر بخواهیم اینگونه استدلال کنیم باید تا جنوب یکسره برویم . از طرف دیگر به نظر من هتل جهانگردی اردستان به مراتب از هتل سرابان نطنز بهتر است برای همین هم می تواند محل استراحت و استقرار برای دیدار از شهر های نطنز و اردستان و زواره قرار گیرد .

اردستان شهری است بسیار کهن ،طبق روایتی افسانه گونه بنای شهر به ارونشاه فرزند کیقباد پادشاه سلسله کیانیان منسوب می شود . میگویند همین فرد دستور حفر قناد معروف اروانه را برای ابیاری شهر صادر کرده . قناتی که لااقل 2500 سال قدمت دارد . همچنین می گوید انوشیروان و کاوه آهنگر هم در اردستان متولد شده اند . با توجه به قدمت زیاد شهر آثار باستانی آنهم منحصرفرد می باشند که شاید معروفترین آن مسجد جامع شهر است .

آثار چهار دوره تاریخی را در کنار هم می توان در مسجد دید . بنا در ابتدا آتشکده ای مربوط به دوره ساسانی بوده که در کنار آن احتمالا کاخی از همان دوران هم وجود داشته ( قسمتی از ستونهای کاخ در زیر دیوار مسجد معلوم است ) و ایوانهای مسجد از دوره های ابتدایی گسترش اسلام در ایران و سلجوقی و در آخر هم صفوی با معماری دست نخورده و بسیار زیبا در عین سادگی را می توان دید .

مسجد دارای چهار ایوان و تقریبا دو شبستان است که متعلق به دوره های مختلف اسلامی می باشند . با دیدار از مسجد جامع انگار به دیدن موزه ای از اثار زیبای معماری چند دوره تاریخی رفته ای . پس اگر حتی از اردستان می گذشتید حتما حداقل یک ساعتی توقف کرده و از مسجد جامع ان دیدار کنید .