|
مشخصات :
سر كوچك ، مثلثي شكل و كشيده ، بدن باريك و دم كوتاه ، پولكهاي سطح
فوقاني سر نسبتاً تيغه دار ، پولك بالاي چشمي بزرگ ، مردمك چشم عمودي ،
پهناي پولك رسترال بيش از ارتفاع آن ، لب بالا داراي 8 تا 11 پولك و لب
پائين 10 تا 13 پولك ، دو رديف پولك بين چشم و لب بالا ، 7 تا 11 پولك
در فاصله بين دو چشم ، 10 تا 16 پولك دور چشم ، 160 تا 174 پولك در سطح
شكمي ، 27 تا 40 پولك در سطح زيرين دم ، پولكهاي سطح پشتي تيغه دار و
در 23 رديف ، پولك مخرجي منفرد .
رنگ بدن خاكستري روشن ، نقره اي ، قهوه اي تيره ، يكنواخت يا داراي
خطوط و نقوش متفاوت ، گاهي به رنگ زرد متمايل به خاكستري روشن ساده
همراه با يك خط قهوه اي طولي تيره در سرتاسر سطح پشتي تا انتهاي دم ،
گاهي با خالهاي قهوه اي تيره و نامنظم ، گاهي خالهاي سطح پشتي به شكل
زيگزاك ناقص و در سطح جانبي با خالهاي كوچك قهوه اي متمايل به سياه ،
در سمت دو طرف سر تا زير چشم داراي دو خط مورب تيره متمايل به سياه ،
سطح شكمي زرد روشن با خالهاي ريز سفيد و سياه .
حداكثر طول 79 سانتيمتر ، دم 5 سانتيمتر .
تغذيه از حشرات ، ملخها ، مارمولكها ، موشها .
زاد و ولد : 5 تا 10 نوزاد در فصل تابستان .
زيستگاه : مناطق كوهستاني و ييلاقي ، علفزارها ، زير سنگها ، لاي
بوتهها .
انتشار جغرافيايي : به سلسله جبال البرز محدود مي شود . اولين بار از
لار دماوند در 60 كيلومتري تهران 0 ايران گزارش شده است شكل 44 .
پراكندگي : استان تهران (لار دماوند ، فيروز كوه ، آب اسك ، درياچه
هوير، افجه ، گاجره ، گچسر) .
افعی دماوندی ازخطرناک ترین وکمیاب ترین افعی هاست.یک خزنده شناس جوان
به نام "خسرو رجبی زاده"پایان نامه فوق لیسانس خودرابه طورتخصصی افعی
دماوندی انتخاب کرده است.وی افعی دماوندی راشرقی ترین افعی کره زمین
میداند.وی میگوید:این افعی حدود38سال پیش توسط دکترمحمودلطیفی پایه
گذاربخش جانوران سمی انستیتورازی کشف شد.وی هنگام تحقیق پیرامون برخی
ازمارهاپس ازدقت درظاهرمارهامتوجه تفاوت یکی ازآنهابابقیه میشود.بررسی
های دقیق ترنشان دادکه این گونه کشف جدیدی است.این افعی جدیدبه آلمان
فرستاده شدوبابررسی سه نفرازبهترین متخصصان وخزنده شناسان نام گونه
جدیدبه احترام دکترلطیفی Viperalatifiگذاشته شد.افعی دماوندی بعدازافعی
جعفری مهلک ترین سم رادارد.این افعی درحال حاضردرلیست اتحادیه جهانی
حفاظت دررده آسیب پذیرقرارگرفته است.ازاین روکه پراکندگی آن
درسراسردنیاتنهابه منطقه البرز مرکزی ایران محدود میشود.براساس
آماررسمی موجوددرکتاب های افعی کوهستانی دنیا،بین سالهای 1348تا1357بیش
از9400حلقه افعی دماوندی تنهابه انستیتوواکسن وسرم سازی به منظورسم
گیری انتقال یافته است.این آماربعدهابه12000حلقه رسید.هنوزهم این
روندادامه داردکه بطوربسیارجدی درحال انهدام هستند.افعی دماوندی
درمناطقی مثل لاردماوند- فیروزکوه- دریاچه تار- آب اسک- افجه- گاجره-
گچسربیشتریافت میشود.هفته ای یکبارغذا میخوردوازآنجایی که چشمان خزنده
هاتنهااشعه مادون قرمزبدن موجودات زنده رادریافت میکند،حتمابایدغذای
زنده ومحرک برایشان دیده شود.رجبی زاده که یک جفت ازاین افعی رادرخانه
خودنگهداری میکندمی گوید:این افعی ازبین همه شکارهای خودبه موش علاقه
بیشتری دارد.وی ادامه میدهد:هفته ای2000تومان برایش موش
میخرد.هرموش400تومان.(بیچاره موشها!)وی تصریح کرد،موشهابایدنسبت به
هیکل مارسایزهای مختلفی داشته باشند.درپایان:تعدادافعی های دماوندی
هنوزمعلوم نیست،امانزدیک بودن محل زیست آن به تهران وتخریب گسترده
زیستگاهی اش رامی توان علت اصلی کاهش شدیدجمعیت آن عنوان کرد.مشاهده
افعی دماوندی نخستین بارازلاردماونددر60کیلومتری تهران گزارش شده است.
منابع:
"هفته نامه فرهنگی- اجتماعی ره آورد،شماره365-ص6
پایان نامه کارشناسی ارشدآقای خسرورجبی زاده." |
