نوع پلايا و ارتباط آن با گياهان شور روي

اگر چه ارتباط بین پوشش گیاهی و سطح آب و همچنین حضور و یا وفور گونه های معینی از ماكروفیت ها می تواند بعنوان یك روشی برای تعیین محدوده اراضی مرطوب پلایاها بكار گرفته شود ولی این كار بدلیل تحت تاثیر قرار گرفتن آن بوسیله فاكتور های دیگری از جمله توزیع مكانی و فضایی چرخه هیدرولوژی و مقادیر حدی شوری و خشكی همیشه امكان پذیر نیست.

هالكنموم گونه ای شورپسند و مناسب برای احیای كویرها(عكس از مركز تحقیقات شوری یزد)

تقسیم بندی كلی پلایا: پلایاها به دو نوع پلایای سخت و پلایای نرم تقسیم می شوند: پلایاهای سخت تا عمق 5 متری سطح زمین فاقد آبند در حالیكه در پلایاهای نرم سطح آب زیرزمینی در فاصله ای كمتر از 5 متری سطح زمین قرار دارد.

پلایاهای نرم در طول تابستان سطحی خشك و در زمستان سطحی مرطوب دارند آنچنانكه در برخی از پلایاها سطح آب از 3 تا 5 سانتمتر در طول فصل مرطوب و تا حدود 30 سانتیمتر در فصل خشك تغییر می كند از این رو خاك در تمام سال مرطوب است. در این گونه مناطق وقتی كه سطح آب پایین تر از سطح زمین قرار می گیرد یك پوسته نمكی در سطح پلایا تشكیل می شود.

به هر حال دو شرط فوق نوع گونه و حضور جوامع گیاهی را در حاشیه پلایا تحت تاثیر قرار می دهد. پوشش گیاهی پلایای سخت از گونه های مقاوم به خشكی (در نواحی خشك شور یافت می شود) كه تقریبا با گونه های همنوع آنها در مناطق بالادست مشابهت دارند تا گونه های شور پسند (در نواحی مرطوب شور یافت می شوند) خاص مناطق پست قلیایی تغییر می كند(به نقل از باربور و همكاران، 1987).

پوشش گیاهی پلایای نرم شامل كنوپودیاسه های گوشتی ( و آبدار) نواحی قلیایی است(لیچوار و همكاران، 2006). تورن(1976) پوشش گیاهی سواحل پلایا را تحت عنوان "بوته های كوتاه قد قلیا دوست" طبقه بندی كرده است پوشش گیاهی مناطق مذكور معمولا شامل بوته های پراكنده گیاهان شورپسند و اكثرا شامل كنوپودیاسه، آستراسه، براسیكاسه، فاباسه و خانواده پوآسه هستند.

بعقیده باربور و بیلینگز(1988) 20 درصد این نوع پوشش گیاهی شامل گونه های پایای منفرد است. پوشش گیاهی حاشیه پلایا اغلب فراتوفیت هایی هستند كه در روی برآمدگیهای پشته مانند (توده های برجسته خاك و پوشش گیاهی) پیدا می شوند. این پشته های خاكی-گیاهی 1تا 5 متر ارتفاع و 2 تا10 متر قطر دارند.(به نوعی نبكا هستند).

هرقدر از لبه پلایا دور شویم شوری كاهش یافته و در نتیجه پوشش گیاهی هالوفیت(مقاوم به شوری) به تدریج و با یك زون انتقالی جای خود را به گونه های گزروفیت(مقاوم به خشكی) شور واگذار می كند.

بین لبه شنی پلایا و پایكوه، مناطق بادبزنی درشت دانه با قابلیت نفوذپذیری بالا وجود دارد در این مناطق سطح آب زیرزمینی عمیق است و گزروفیت ها رونق بیشتری دارند. در ارتفاعات پایین تر كه نواحی بادبزنی درشت دانه با شنزارهای لبه پلایا تداخل می كنند سطح آب زیرزمینی در عمق كمتری قرار می گیرد و گیاهان اطراف حاشیه پلایا بسته به نیاز آنها و موقعیت محل، شامل هر دو نوع گیاهان مقاوم به خشكی و نمك می باشند.

تجربیات عملی نشان داده است كه اعتبار دسته بندی وضعیت گونه های گیاهی اراضی مرطوب حاشیه پلایا بعنوان یك شاخص بوسیله تركیبی از هالوفیت ها و فراتوفیت ها و پاسخ آنها به خاكهای نمكی و هیدرولوژی آب زیرزمینی نسبت به دوری و نزدیكی به سطح زمین است كه می تواند معیاری برای تفكیك این گونه اراضی در نظر گرفته شود.

در خبرنامه ما عضو شوید
در خبرنامه ما عضو شوید
در خبرنامه ما عضو شوید تا از آخرین مطالب با خبر شوید.
هر زمان که بخواهید، می‌توانید عضویت‌تان را لغو کنید.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

تسلیت