|
شهر اسدیه - علی محمودی
شهر اسديه
از لحاظ وجود آثارفرهنگي و تاريخي از غني ترين شهرهاي جنوب خراسان
بشمار مي رود . وجود تعداد تپهها و محوطههاي باستاني پراكنده در
منطقه قلعههاي اسماعيلي، آسبادها، مساجد و .... نشان دهنده سابقه
تمدني با عظمت آن است روستاي طبس مسينا و مناطق اطراف آن در فاصله حدود
30 كيلومتري شرق شهر اسديه از لحاظ تاريخي و باستان شناسي منطقه بسيار
غني ميباشد .
مسجد جامع
هندوالان
مسجد جامع هندوالان از بناهاي دوره تيموري و از مهمترين و باشكوهترين
بناهاي تاريخي اسديه ميباشد. و از ويژگيهاي معماري آن ميتوان به
سردروردي، گنبدخانه ، صحن وشبستان ستوندار اشاره نمود. جالبترين
ومهمترين بخش بنا گنبدخانه و گنبد آن است كه با مهارت برروي فضاي
چهارضلعي قرار گرفته است شبستان ستوندار در دو طرف گنبدخانه قرار گرفته
و سبك پوشش و روشنايي آن از ويژگيهاي ممتاز بنا است .
قلعه فورگ
قلعه فورگ در 10 كيلومتري جنوب شهر اسديه واقع شده است. اين قلعه
تاريخي از بناهاي دوره افشاريه ميباشد كه در زمان نادرشاه به وسيله
ميرزا رفيع خان حاكم محل احداث گرديد. فضاهاي داخلي قلعه از شرق به غرب
شامل سه قسمت ميباشد كه قسمت اول عبارتست از: محل زندگي خدمه انبار
آذوقه و محل نگهداري احشام- قسمت دوم محل زندگي نظاميان و نگهبانان و
محل نگهداري تداركات نظامي و سومين قسمت كه مهمترين بخش قلعه است محل
زندگي حاكم و اطرافيانش است. قلعه مجموعاً داراي 18 برج بوده كه اكنون
تعدادي از آنها باقي مانده است. مصالح به كار رفته در ساخت قلعه بيشتر
سنگ ، آجرو خشت ميباشد .
آرامگاه
سلطان ابراهيم رضا ( ع )
بناي تاريخي آرامگاه سلطان ابراهيم رضا(ع) که برادر زاده امام رضا ( ع
)میباشند و در روستاي آب گرم كزيك قرار دارد. از مهمترين ويژگيهاي
معماري بنا، طاقنماهايي در چهر طرف بنا آثار ارزشمندي از هنر منبت را
در خود دارند بر سطح ديوارهاي گنبدخانه تا ارتفاع 5/1 متري آثار جالبي
از هنر خوشنويسي ديده ميشود. بعضي از اين خطوط داراي تاريخ نگارش
ميباشند كه تاريخ تعداد زيادي از آنها به دوران صفويه برميگردد .
مسجد جامع
درخش
بناي مسجد جامع درخش در داخل روستاي درخش شامل ايواني رفيع و دو
ايوانچه در دو طرف و يك صحن ميباشد ايوان اين بنا اكنون داراي طاق
هلالي است كه به احتمال زياد در گذشته اين طاق جناغي بوده و پس از
فروريختن به اين سبك اجرا شده است دو ايوانچه داراي طاق جناغي
ميباشند. عمده تزئينات بنا شامل رسمي بندي، و تزئينات چليپايي است.
اين بنا در سال 921 هـ.ق بنا شده است
قلعه كل حسن صباح
اين قلعه مهمترين مركز فدائيان اسماعيلي در منطقه كوهستان و اولين مركز
عمده اسماعيليان در ايران به شمار ميآيد. اين قلعه كه در منابع
تاريخي از آن به نام قلعه مؤمن آباد ياد شده بر فراز كوهي مشرف به جلگه
طبس مسينا واقع شده است وجود تعداد زيادي آجرهاي منقوش پراكنده در سطح
قلعه نشان دهنده ارجحيت اين قلعه و حالت مركزيت آن نسبت به ساير قلاع
ميباشد .
آسبادهاي طبس مسينا
شرايط دشوار طبيعي مناطق كويري وبياباني ايران باعث شده تا مردم
كويرنشين از ابتكار و خلاقيت خود استفاده و با حداكثر بهرهگيري از
عوامل و شرايط طبيعي آن را در اختيار خود در آورند آسبادهاي طبس مسينا
از جمله اين ابتكارات است. اين آسبادها در بخشهاي مختلف بافت روستا به
صورت رديفي قرار دارند. تعداد آسبادها در هر رديف حدود 10 عدد ميباشد
كه به صورت شرقي غربي واقع شدهاند. آسبادها از لحاظ معماري داراي دو
طبقه ميباشد طبقه فوقاني محل قرار گرفتن و چرخش پرهها و طبقه تحتاني
محل ذخيره گندم و آرد نمودن گندم است .
قلعه طبس مسينا
اين بناي عظيم خشت و گلي قلعهاي است مدور با برجهاي متعدد و بزرگ كه
دور تا دور آن را خندقي فراگرفته است. قلعه تاريخي طبس با پلان مدور
داراي حدود 150 متر قطر ميباشد در قسمت ورودي اين قلعه برجي بزرگ به
ارتفاعي حدود 11 متر و قطر بيش از 15 متر وجود دارد. در سطح خارجي اين
برج تعداد زيادي روزنه ديدهباني و تيركش ديده ميشود اين بنا ازآثار
دوران اسلامي به شمار ميرود .
قلعه دختر نوغاب
از ويژگيهاي معماري اين قلعه برجها، حصار، آب انبار، راهروهاي ارتباطي،
تالارها و اطاقهاي متعدد ميباشد. اين بنا نيز مانند ساير قلعههاي
اسماعيلي به تبعيت از شكل و وضعيت توپوگرافي و شيب كوه بنا شده است. به
گونهاي كه بخشهاي مختلف آن در شيب كوه و به صورت پلكاني بنا شده است.
اين بنا از قلعههاي دفاعي فدائيان اسماعيلي به شمار ميرود و با توجه
به نام قلعه شايد بقايايي از دوران ساساني نيز در خود داشته باشد
قلعههاي مسلمانان و كافران
برفراز قلههاي دو طرف كوههاي واقع در مشرق روستاي گسك دو قلعه عظيم
در مقابل يكديگر قد برافراشتهاند. اين قلعهها كه يكي به نام قلعه
مسلمانان و ديگري به نام قلعه كافران مشهور است از قلعههاي عظيم سنگي
دوران اسماعيلي و دوران قبل از اسلام به شمار ميروند. قلعه مسلمانان
داراي حصار برج، آب انبار، اطاقها و راهروهاي متعدد مسير ورود سواره
نظام به داخل قلعه، كوره پخت آجر، و سد ذخيره آب ميباشد و قلعه كافران
داراي بخشهاي كمتري ميباشد. مهمترين بخش آن دروازه ورودي آن است كه
بقاياي آن قابل مشاهده است.
|
