نام انگلیسی :  Ghorkhod protected area     نام فارسی :  منطقه حفاظت شده قرخود

منطقه حفاظت شده قرخود در استان خراسان شمالی، شهرستان بانه و سملقان و در حاشیه رشته کوه تکلان معروف به قُرخود قرار گرفته و به علت واقع شدن در شرق پارک ملی گلستان از نظر    بوم­شناسی گیاهی و جانوری و داشتن شرایط زیستگاهی نادر دارای ارزش فراوانی است. این منطقه در سال 1350 تحت پوشش سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفت و به عنوان یکی از مناطق چهارگانه محیط زیست ایران تاکنون مطرح بوده و طبق مصوبه­ای از تاریخ 9/3/1365 از حفاظت محیط زیست گرگان منتزع و به اداره کل حفاظت محیط زیست خراسان بزرگ تحویل شد و بعد از انجام تقسیمات جدید در استان خراسان، این منطقه تحت نظر اداره کل حفاظت محیط زیست خراسان شمالی درآمد. محدوده مطالعه در موقعیت جغرافیایی E560854 تا E563959 طول شرقی و N372023 تا N373103 عرض شمالی ، به مساحت 43700 هکتار واقع شده است. حداقل ارتفاع منطقه 940 متر در بخش غربی و حداکثر ارتفاع 2780 متر در بخش مرکزی حوزه­ می­باشد. اقلیم منطقه با استفاده از آمار مشاهده­ای موجود در یک پایه زمانی 30 ساله محاسبه شد و بر اساس اقلیم نمای آمبرژه، منطقه مورد مطالعه دارای اقلیم نیمه­خشک سرد است. متوسط دمای سالانه 13 درجه سانتی­گراد و میانگین بارندگی آن 360 میلی­متر می­باشد. از دیدگاه زمین شناسی این محدوده در زون زمین ساختی کپه داغ قرار گرفته است، اما برخی از ویژگیهای زمین شناختی البرز شرقی را نیز دارا می باشد

اين منطقه کاملا کوهستاني در غرب شهرستان مانه و سملقان واقع شده و تنها بوسيله يک جاده خاکي كم تردد از پارک ملي گلستان جدا مي‌شود، زيستگاه پستانداران با ارزشي از جمله پلنگ، گربه وحشي، خرس قهوه اي، قوچ و ميش اوريال، گرگ و غيره مي‌باشد. به دليل وجود زيستگاه‌هاي کوهستاني، اين منطقه را مي‌توان يکي از بهترين زيستگاه هاي پلنگ در کشور برشمرد. در امتداد شمالي منطقه حفاظت شده قرخود، منطقه شکار ممنوع بهکده رضوي قرار دارد که از سال 1386 مطالعات جامعي در ارتباط با امکان سنجي زيست يوزپلنگ آسيايي در اين منطقه با همکاری اداره کل محيط زيست استان خراسان شمالی، صورت پذيرفته است.

هر سال بويژه از اواسط تابستان تا اواسط پاييز که ميوه‌هاي جنگلي مختلف نظير انگور، زرشک، آلوچه، گلابي وحشي، تمشک، سيب وحشي، وليک و غيره مي‌رسند، خرسها را مي توان عمدتا در مناطق کم ارتفاع و دره‌ها مشاهده نمود. يونجه کشت شده توسط کشاورزان نيز که در کل سال بجز چند ماه زمستان در منطقه وجود دارد، آيتم غذايي بسيار مهمي را براي خرسها تشکيل مي‌دهد. اما در زمستان در اين منطقه خرسها همچون بيشتر مناطق سردسير کشور مدتی نه چندان طولانی را می خوابند.

از بهترين زيستگاههاي خرس در قرخود مي‌توان به زوي جندان، آق مزار، حسن بگ و شاهنده اشاره نموده و در مجموع مي‌توان اطراف روستاي کاستان را از بهترين زيستگاههاي اين گونه برشمرد. اما نکته مهمي که در ارتباط با خرس در اين منطقه مي‌توان ذکر کرد، عمدتا شبگرد بودن آن مي‌باشد. تقابل زيادي بين خرس و مردم محلی در اين منطقه وجود دارد و ظاهرا روزها چندان برای اين گونه امنيت وجود ندارد. از اين رو، از غروب تا هنگام طلوع آفتاب زمان مهم فعاليت خرس‌ها در منطقه است. تصاوير گرفته شده از خرسها توسط دوربين های تله ای نيز خود مؤيد اين واقعيت می باشد.

خرس قهوه‌اي بزرگترين گوشتخوار ايران است که داراي پراکنش وسيعي در مناطق کوهستاني جنگلي و نيمه جنگلي ايران در دو رشته کوه البرز و زاگرس می باشد. اما با وجود اين گستره وسيع پراکنش، کمتر مطالعه‌اي در ارتباط با آن صورت پذيرفته است. درعين حال، تعداد زيادی از خرسها در مناطق مختلف کشور هر ساله عمدتا به دليل تعارض با مردم محلی از پا در آمده و همين امر، نويدبخش آينده تاريکی برای اين گوشتخوار می باشد.

پوشش گیاهی

پوشش گیاهی منطقه ارس، کرکو، گوجه وحشی، زالزالک، گلابی، گردو، زبان گنجشک، زرشک، گون و درمنه می باشد.

حیات وحش

حیات وحش منطقه حفاظت شده قرخود شامل: قوچ میش اوریال، کل و بز، پلنگ، گرگ، گراز، خرس قهوه‌ای، آهو، کفتار، روباه، شغال، خرگوش، تشی، انواع گربه‌های وحشی، سمور و سنجاب بوده و و زیستگاه پرندگانی چون کبک، تیهو، سیاه سینه، انواع کبوتر و انواع پرندگان شکاری می باشد.