سون هدین -  امیر صدیقی  

ابعاد و پیچیدگی شخصیت سون هدین کاشف پرآوازه سوئدی، همطراز دامنه کشفیات اوست. کتابهای متعدد و پر شمار وی بارهای و بارها به زبانهای مختلف منتشر شده است.


سون هدین در سال 1865 در استکهلم و در میان خانواده ای گرم و صمیمی متولد شد. خانواده وی میهن پرست و وفادار به خاندان سلطنتی سوئد بود. هدین از کودکی به جغرافیا علاقمند بود و کشفیات کاشفین و ماجراجویان اواخر قرن 19 را در شناسایی نواحی صحرایی، دریاهای یخ زده، فتح کوهها و کشف مسیر رودها و نفوذ به اعماق جنگلها، بدقت دنبال می کرد، و ناظر تکمیل حوزه های شناخت بشر از این سیاره ، در نقشه ها و کتابهای جغرافیایی بود.

او شاهد بود که کاشفین، همچون قهرمانان ملی به وطن باز می گردند. چراکه آنها با گشایش راههایی به سرزمینها جدید و ناشناخته، و معرفی آداب و رسوم ملل دوردست، امکان بهره بردای از منابع سرزمینهای دور را برای ملتهای خود به ارمغان می بردند. در آن زمان اغلب گروهای اکتشافی سوئدی متوجه قطب شمال بودند.

هنگامی که 15 ساله بود به همراه خانواده و دیگر هموطنانش، بازگشت موفقیت آمیز نوردنسکی را به مناسبت عبور از سرزمینهای شمالی، جشن گرفته بودند، در آن هنگام تصمیم به کشف دنیا های ناشناخته گرفت و در این راه مطالعه جغرافیا و زندگینامه و خاطرات کاشفین را آغاز نمود. او در این راه هنر ترسیم نقشه های جغرافیایی و طراحی را در نوجوانی آموخت. وی بعدها گفت "کسی که در کودکی بداند که در میانسالی چه می خواهد همچون من انسان خوشبختی است."

هدین بیش از 20 سال از عمر خویش را در صحراهای آسیا گذرانید، و طی این سالها، دور افتاده ترین نقاط صحراها و دشتهای آسیا را در نوردید و حاصل جستجوهای جسورانه خویش را در 65 جلد کتاب و صدها گزارش علمی در شاخه های جغرافی، تاریخ و باستانشناسی به اطلاع جهانیان رسانید. همچنین اسناد سیاسی و اطلاعات استراتژیکی ذیقیمتی برای دولت متبوعش به ارمغان برد.

بخشی از مخارج سفرها و اردوکشی های طولانی و پر هزینه وی توسط خاندان سلطنتی سوئد تامین شد، و بخش دیگر را حق امتیاز چاپ کتابهایش و همچنین پاداشی که بابت شرکت در سمینار ها و جلسات آموزشی، که در کشورهای مختلف برای معرفی کشفیاتش برگزار شد، تشکیل می داد.

او همواره از همکاری و پشتیبانی اعضای خانواده خود بهره برد، بطوری که هرگز بدون کمک آنها نمی توانست مبادرت به انتشار انبوه کتاب و مقالات علمی بپردازد. سون هدین آزاد زیست، وی با وجود تحصیلات و اطلاعات وسیع در زمینه جغرافیا و شرق شناسی هرگز سمت و مسئولیت اداری یا دانشگاهی بر عهده نگرفت و بطور مستقل دامنه اکتشافات خود را گسترش داد. یافته ها و کشفیات او کم نظیر و ستودنی است. حمایت وی از آلمان نازی در طول جنگ جهانی دوم به شهرتش لطمه زد. وی همواره مورد ستایش فرماندهان آلمانی بود و آنها از نتایج اکتشافات وی در مشرق زمین، جهت شناسایی سرزمینهای دوردست آسیایی بهره مند می گردیدند.