|
جيپ پدر اتومبيل هاي دو
ديفرانسيل - نورالدين هاشمي
چه عاملي
انگيزه ساخت خودروهاي دو ديفرانسيل شد؟
اولين نمونه جيپي كه به توليد انبوه رسيد ويليز ام.بي Willys) MB)
مي توان گفت ايده اصلي ساخت خودروهاي دو ديفرانسيل از ذهن فرماندهان
نظامي در جنگ جهاني اول تراوش كرد، جايي كه انسان و اسب در ميادين
باتلاقي و گل آلود جنگ از ادامه راه باز مي ايستادند و گاهي جان خود را
از دست مي دادند. رساندن آذوقه و مهمات به دليل دشواري مسير، بسيار
مشكل بود و انتقال مجروحان و رساندن كمك به آن ها در مدت زمان كم از آن
دشوارتر و اين ها همه نياز به يك وسيله نقليه چندمنظوره را بيشتر مي
كرد.
وسيله اي كه از ابتدا هم به همين نام شناخته مي شد (اتومبيل چندمنظوره)
و بعدها هم به همين دليل جيپ نام گرفت كه در اصل پدر اتومبيل هاي دو
ديفرانسيل امروزيست.
نام جيپ از كلمه General Purpose به معناي چندمنظوره كه به اختصار
(P.G) و در اثر تلفظ زياد به Jeep بدل شد گرفته شده است.
كمپاني ويليز (Willys) از اوايل سال ۱۹۳۹ به دنبال ساخت خودرويي سبك
براي اهداف شناسايي - نظامي بود، با آغاز جنگ دوم جهاني در سوم سپتامبر
همان سال و پيش بيني درگيري آمريكا در اين بحران، پيگيري اين كمپاني
براي ساخت چنين خودرويي بيشتر شد.
در پاييز همان سال كمپاني ويليز متوجه شد كه كمپاني بنتام (Bantam) نيز
قصد ساخت وسيله اي با اين منظور را دارد. در ژوئن ۱۹۴۰ از سوي ارتش طرح
اوليه خودرو و مشخصات فني آن به صورت يك مناقصه مطرح شد و از بين ۱۳۵
شركت صنعتي تنها سه كمپاني پا پيش گذاشتند.
كمپاني بنتام، ويليز و فورد. ولي بعدها كمپاني بنتام از پيگيري ساخت
اين وسيله نقليه كناره گرفت.
مشخصاتي كه توسط ارتش در اختيار سازندگان قرار گرفته بود بيانگر
خودرويي بود كه حداكثر حدود ۵۹۰ كيلوگرم وزن داشته باشد، (البته بعدها
به دليل غيرعملي بودن به ۹۷۰ كيلوگرم افزايش داده شد) با موتوري كه
حداقل گشتاور توليدي ۱۲۰ نيوتن متر، فاصله محورها ۲۰۳ سانتي متر، عرض
محورها ۱۱۹ سانتي متر، ارتفاع از سطح زمين
۲۵ سانتي متر و ظرفيت ترابري ۳۰۰ كيلوگرم.
نمونه اوليه خودرويي كه بعدها تبديل به اولين جيپ نظامي دنيا يعني
(willys MB) ويليز ام.بي توسط مهندسي اهل ديترويت به نام كارل پرابست
(Karl Probst)
طراحي شد اين خودرو در كمپاني بنتام ساخته شدو تحت آزمايش هاي سخت و
طاقت فرساي ارتش قرار گرفت.
۵۵۰۰ كيلومتر را طي كرد كه تنها ۴۰۰ كيلومتر آن جاده آسفالته بود و در
انتهاي اين آزمايش ها داوران نتيجه گيري كردند كه اين خودرو قدرت
فراوان خود را اثبات كرده و تمامي نيازهاي آن ها را برآورده خواهد كرد.
سرانجام كمپاني ويليز و فورد نيز نمونه هايي را بر مبناي طرح هاي بنتام
آماده ساختند. ويليز در نمونه خود كه كوآد (Quad) به معناي چهارگوش نام
گذاري شده بود و فورد كه در نمونه خود به نام پيگمي (Pygmy) يعني
كوتوله نام داشت هر كدام تغييرات و اصلاحاتي را با صلاحديد خود انجام
داده بودند.
به طور مثال ويليز از موتوري به نام (Go Devil) بهره مي گرفت كه به
دليل پرقدرت تر بودن آن حتي بيشتر از خواست ارتش هم بود و موتور بنتام
را بي ارزش جلوه مي داد.
در نهايت با توجه به وضعيت متزلزل اقتصادي و خط توليد ضعيف بنتام و
همچنين برتري خودروي ويليز، قرارداد نهايي به كمپاني ويليز واگذار شد و
چون ارتش در مدت زمان كوتاهي مقدار زيادي از اين خودرو را نياز داشت،
كمپاني ويليز با استفاده از خط توليد كمپاني فورد كه در سيستم خطي
بسيار پرتوان بود توليد انبوه اولين اتومبيل دو ديفرانسيل جهان را شروع
كرد.
در دوران جنگ دوم جهاني ويليز و فورد بيش از
۰۰۰ ۷۰۰ سفارش دريافت كردند كه ۰۰۰ ۳۳۰ دستگاه از اين خودروها را كه
ويليز (ام.بي) Willys MB ناميده مي شد در كمپاني ويليز ساخته شد. شماره
سريال ۱۵۰۰ دستگاه جيپ هاي اوليه از ۱۰۷۲ تا ۲۵۷۲ و با شماره ثبت
۲۰۱۵۹۱۹w- بود كه هنوز هم كلكسيونرها در سراسر جهان به دنبال يافتن هر
چه بيشتر از اين مجموعه اوليه مي باشند.
بد نيست بدانيم كه از اين خودروي چندمنظوره از ابتداي تولدش تا به حال
جهت مصارفي مانند خودروي فرماندهي، خودروي شناسايي، خودروي مخصوص حمل
تيربار و توپ هاي سبك، آمبولانس جهت مناطق ناهموار، شخم زدن زمين هاي
كشاورزي، وسيله اي براي برف روبي و پاك كردن معابر، خودروي سمپاشي، و
همچنين وسيله اي براي جابجا كردن واگن هاي قطار در روي ريل راه آهن نيز
استفاده شد.
شايان ذكر است كه اين خودرو در سال ۱۳۲۰ همراه نيروهاي مهاجم متفقين به
ايران وارد شد و هنوز هم بعضي از نمونه هاي اوليه آن در روستاها و نقاط
دورافتاده كشور در حال كار هستند. |
