لیست روستاهای مناطق کویری :

خرانق، روستاى خرانق، اردكان

اين روستا در ۸۵ کيلومترى شرق اردکان قرار دارد و از روستاهاى تاريخى منطقهٔ يزد محسوب مى‌شود. ديدنى‌هاى اين روستا عبارتند از:
بناى مشهدک که نزديک گورستان روستاست و مردم آبادى آن را نمازگاه حضرت رضا (ع) مى‌دانند. در اين بنا سنگ نبشته‌اى بر ديوار است که تاريخ آن ۵۹۵ هجرى مى‌باشد و حکايت از عبور حضرت رضا (ع) از اين روستا دارد.
مزار بابا خادم که بنايى گنبدوار و ساده است و در ميان کشتزارهاى خرانق قرار دارد.
کاروانسراى شاهزاده که به فرمان محمد ولى ميرزا فرزند فتحعلى شاه بر جاى يک کاروان‌سراى قديمى ساخته شده است.
مسجد جامع روستا که داراى سنگ قبرى به تاريخ ۴۹۹ هجرى قمرى است.
روستاى خرانق در يک منطقهٔ کوهپايه‌اى قرار گرفته است و رودخانهٔ فصلى خرانق در شرق و قلعه کوه در شمال غرب آن است. خرانق داراى آب و هواى معتدل خشک مى‌باشد.


روستاى خرگرد، خواف

روستاى خرگرد، از توابع خواف، در يک منطقهٔ دشتى واقع شده و رودخانهٔ خواجه‌يار در غرب آن روان است. کوه شکسته‌کلاته در شمال غربى روستاست و در اعتدال هواى آن مؤثر است. در اين روستا يک مسجد بسيار قديمى به نام «غياثيه شاهرخ» موجود است که در سال ۸۴۸ هـ.ق در زمان شاهرخ پسر تيمورلنگ بنا شده است. هم‌چنين مسجد ديگرى نيز به نام مسجد خواجه نظام‌الملک در روستا واقع است که در سالهاى اخير مسجد جديدى بر روى بناى اوليه آن ساخته شده است که به صورت نيمه‌مخروبه مى‌باشد.

خور، نائين

اين روستا از توابع شهرستان نائين است. زيارتگاه سيد کمال‌الدين داوود پسر موسى بن جعفر و مقبرهٔ يغماى جَندَقى (شاعر) در اين روستا واقع شده‌‌اند.

روستاى دربيد، يزد

اين روستا در ۳۹ کيلومترى شمال‌شرقى يزد قرار دارد. مقبرهٔ پيرشاه حسين از مهمترين جاذبه‌هاى زيارتى آن مى‌باشد. همچنين در اين روستا چهار درخت سرو قديمى و زيبا وجود دارد که بسيار ديدنى و زيبا هستند.
روستاى دربيد در يک منطقهٔ‌ ميانکوهى واقع گرديده است. کوه دربيد در شمال شرقى و شرق، کوه کلاته در شمال‌غرب و کوه کالمن در جنوب آبادى قرار دارد. آب و هواى روستا معتدل خشک است.

روستاى ركن‌آباد ، اردكان

اين روستا در ۱۸ کيلومترى جنوب شرقى اردکان و کنار جادهٔ اردکان - يزد قرار دارد. داراى آثار تاريخى و مذهبى جالب توجهى است که اهم آنها به شرح زير است:
آب‌‌انبار قديمى روستا که تاريخ بناى آن ۱۰۳۹ هـ.ق است.
بقعهٔ حافظ جمال که به نام چهل دختران مشهور است و مورد احترام مردم آبادى است.
خانه‌اى قديمى با معمارى ويژه، داراى بادگير بلند و منسوب به دورهٔ قاجاريه.
قلعه‌اى گِلى که شن‌‌هاى روان آن را در بر گرفته‌‌اند.
مسجد جامع محلهٔ‌ بالا که داراى گنبد است و سنگ محراب آن تاريخ ۹۲۷ هـ.ق را دارد.
روستاى رکن‌آباد در يک منطقهٔ دشتى واقع شده و تپه‌هاى شنى در شمال غربى و غرب آبادى قرار گرفته است. اين روستا آب و هواى گرم و خشک دارد.

روستاى باغ دشت ، بم

اين روستا در جنوب غربى شهر بم، در مجاورت جادهٔ کمربندى کرمان به زاهدان واقع شده و با قنات‌هاى متعدد و سرسبزى درختان مسير نهرهايش به تفريح‌گاه و استراحت‌گاه عمومى مردم و مسافرين تبديل شده است. در حال حاضر يک هتل چهار ستاره کنار آن ساخته مى‌شود.

روستاى بروات ، بم

بروات يکى از آبادى‌هاى حومهٔ شهرستان بم است که در ۵ کيلومترى آن قرار دارد و مرکز بخش مرکزى شهرستان مذکور است. بروات از قسمت‌هاى (علياء سفلى و وسطى) تشکيل شده و داراى باغ‌هاى زيبا و سرسبز (خرما و مرکبات) و نيز مزارع مهم کشت حنا است که نظر هر مسافر و تازه‌واردى را به خود جلب مى‌کند. بهترين خرما (مضافتى) و مرکبات شهرستان بم در اين روستا توليد مى‌شود.

روستاى دوسارى ، جيرفت

در فاصله ۵ کيلومترى ضلع شرقى جادهٔ جيرفت به کهنوج روستاى زيبا دوسارى واقع شده است. اين روستا در زاويهٔ کوه‌هاى آهکى نسبتاً صورتى رنگ به فاصلهٔ ۲ کيلومترى از جادهٔ اصلى قرار گرفته است. باغات مرکبات و نخل‌هاى خرما زيبايى خاصى به اين روستا داده است. در ايام اسفند و فروردين عطر رايحهٔ بهارنارنج و پرتقال از گوشه و کنارش به مشام مى‌رسد. در شمال اين روستا جريان آب طبيعى گوارايى است به نام بندرى که از لابه‌لاى صخره‌ها مى‌جوشد و به اين منطقه زندگى و طراوت مى‌بخشد.

روستاى سه‌ كنج ، دهستان سه‌كنج ، كرمان

سه‌ کنج يکى از آبادى‌هاى بزرگ و مرکز دهستان سه کنج است که در شرق ماهان و شمال جادهٔ بم - کرمان (۶ کيلومترى راه فرعى بعد از پليس راه) قرار دارد. سه کنج تا شهر کرمان ۵۰ و تا ماهان ۱۵ کيلومتر فاصله دارد. اين نقطه از معروف‌ترين گردشگاه‌هاى کرمان است. منطقه‌اى است کوهستانى و خوش آب و هوا که دو آبشار زيبا دارد. کوه‌هاى مجاور آن مناسب ورزش‌هاى کوهنوردى است. مزار شيخ على‌بابا از مريدان معروف شاه نعمت‌اللّه ولى نيز در سه کنج است. در اين آبادى، در امتداد نهرى بزرگ به طول چند کيلومتر چنارهايى سر به فلک کشيده وجود دارد که پاره‌اى از آن‌ها آنچنان تنومندند که بيننده را مبهوت عظمت و قدمت خود مى‌سازند.

روستاى طرقم نطنز

طرق از توابع شهرستان نطنز و در منطقه‌اى دشتى با آب و هواى خشک واقع شده است. اين روستا هفت مسجد و يک قلعهٔ کهن و زيارتگاهى به نام چهار بزرگوار دارد.

روستاى عزآباد ، يزد

اين روستا در ۳۸ کيلومترى شمال غربى يزد و ۸ کيلومترى غرب جاده يزد - نائين قرار دارد و از روستاهاى قديمى استان يزد محسوب مى‌شود. بناى اوليهٔ ‌روستا به سلطان سنجر خوارزمشاهى منسوب است که در سال ۵۹۰ هجرى در خطهٔ يزد بر مسند فرمانروايى نشست و ده سال بعد اين روستا را بنا نهاد. مهمترين آثار تاريخى و مذهبى روستا عبارتند از:
قلعهٔ عزآباد که قلعه‌اى بزرگ و کهن است.
مسجد جامع روستا که از آثار دوران صفوى است.
روستاى عزآباد در يک منطقهٔ‌ دشتى قرار گرفته و تپه‌هاى شنى به ويژه قسمت جنوبى آن را فرا گرفته‌اند. آب و هواى روستا گرم و خشک است.

روستاى عقدا ، اردكان

اين روستا در ۴۰ کيلومترى شمال غربى اردکان و کنار جادهٔ يزد - اصفهان قرار دارد و از روستاهاى تاريخى استان است که ديدنى‌هاى جالب توجهى دارد. اهم اين ديدنى‌ها عبارتند از :
کاروان‌سراى حاج ابوالقاسم رشتى که بناى آجرى بزرگى است که در وسط آبادى قرار دارد. اين کاروان‌سرا به سبک کاروان‌سراهاى شاه عباسى احداث شده و بر سنگ ساختمان آن تاريخ ۱۲۶۹ خوانده مى‌شود. نام سازندهٔ اين بنا که از بازرگانان مشهور آن زمان بوده است در کتابچه موقوفات يزد آمده است.
حمام نو که تاريخ بناى آن ۱۰۵۵ است.
حصار خواجه نصير که براى محافظت از خانه‌‌هاى آبادى ساخته شده و قسمتى از برج و ديوار شرقى آن هنوز باقى مانده است.
قلعهٔ سام که قلعه‌اى بزرگ است و از گل و خشت بنا شده و برج‌هاى نيمه‌ويرانه‌اى از آن به جاى مانده است.
مسجد هلاکو که مسجدى است آجرى و کوچک که در دو طبقه احداث شده و بر سنگ بناى آن تاريخ ۱۱۲۳ خوانده مى‌شود.
مسجد جامع که داراى گرمخانه و ايوان تابستانى است و از سبک معمارى آن مى‌توان حدس زد که از بناهاى قرن هشتم هجرى است.
مسجد شمس که بناى آن طبق سنگ‌نوشتهٔ موجود مسجد، به ۱۰۹۰ هجرى مربوط مى‌باشد.

روستاى فراشاه ، تفت

اين روستا در ۸ کيلومترى تفت و کنار راه تفت - دهشير قرار دارد. از آثار تاريخى اين آبادى غارى در دامنهٔ کوه و يک چنار کهنسال است که حکايت از قدمت منطقه دارد. مهمترين مراکز مذهبى روستا نيز شامل ۴ مسجد و دو حسينيه است که در اين بين زيارتگاه قدمگاه از اهميت ويژه‌اى برخوردار است. سنگ خوش نقشى در محراب زيارتگاه وجود دارد که تاريخ ۵۱۲ هـ.ق را نشان مى‌دهد. اين بنا به امر «گرشاسب بن علي» از امراى ديلمى در همين تاريخ ساخته شده و در آن تاريخ به نام مسجد مشهد على ابن موسى الرضا شهرت داشته است. افزون بر اين کتيبه، يادگارهايى با مرکب سياه بر ديوارهاى اين بنا نوشته شده که تاريخ آنها مربوط به سده‌هاى ۶ و ۷ هجرى قمرى است.
روستاى فراشاه در يک ناحيهٔ دره‌اى قرار گرفته است. کوه انجيرايى در شمال و شيرکوه در جنوب آن قرار دارد و آب و هواى متعدل خشک دارد.