آگامای ایرانی

نام علمی : trapelus ruderatus

نام انگلیسی : persian agama

نام فارسی : آگامای ایرانی

مشخصات: فرم فلسهای پشتی یكنواخت نیست؛ پشت و پهلوها آمیخته با فلسهای در اندازه‌های متفاوت؛ فلسهای شكمی بطور مشخص تیغه دار؛ اندازه بزرگترین پولكهای پشتی حدوداً دو برابر پهنای پولك‌های كوچك مجاور؛ نرها دارای كیسه گلویی توسعه بافته.
رنگ آمیزی: پشت به رنگ خاكستری تیره یا روشن، مایل به حنایی، دارای چند ردیف طولی از لكه‌های تیره كه در نابالغها مشخص تر است؛ در نرها پشت و پهلوها با خالهای سفید ؛ بعضی نمونه‌ها یك ردیف از لكه‌های روشن در امتداد ستون مهره‌ها دارند؛ دم با نوارهای عرضی تیره؛ روی سر و گردن دارای نوارهای تیره، در اطراف گردن دارای دو نوار تیره كه یكی از گوش می گذرد و تا چشم امتداد یافته و دیگری تا بعد از چشم نیز كشیده ده است.
 

زیستگاه: نواحی بیابانی گرم و خشك، در شنزارها، حاشیه و یا روی تپه‌های شنی؛ همراه با پوشش گیاهی اندك شامل بوته‌های كوچك خاردار، و گاهی با درختچه‌های پراكنده.
 

عادات و رفتار: روزها فعالند؛ بیشتر لابلای شاخ و برگ‌های بوته‌ها و درختچه‌ها دیده می شوند؛ از بند پایان مختلف نظیر حشرات و عنكبوتیان، و گاهی از مواد گیاهی تغذیه می كنند.
 

پراكندگی جهانی: ایران،‌عراق،‌كویت،‌عربستان، اردن و سوریه.
 

اندازه: نوك پوزه تا مخرج 97 میلیمتر دم 147 میلیمتر.
 

ملاحظات: این گونه توسط رستگار پویانی (2000) از T.persicus به T.runderatus تغییر نام یافت. از این گونه دو زیر گونه توصیف شده است، زیر گونه T.r.fieldi كه رنگ آمیزی پشتی شامل طرحی از نوارهای طولی تیره و روشن، و یك نوار مشخص هر چند كمرنگ در ناحیه پشت؛ محل نمونه تیپیك این زیر گونه از شمال شرقی عربستان سعودی، بین القیسومه و تورایف می باشد. زیر گونه T.r.runderatus در ناحیه میانی پشتی، قسمت پیشین ردی طولی از لكه‌های بیضی چشمی، متصل به هم كه نوار موجی خاكستری یا بنفش كمرنگ را روی گردن و پشت تشكیل می دهند و توسط نوارهای قهوه ای حاشیه دار شده اند؛ محل نمونه تیپیك این زیر گونه از ایران، استان بوشهر، بین بندر گناوه و براز جان است(25 كیلونتری شرق بندر گناوه به طرف برازجان.