|
کفش دوزک - لیلا حاجی
پروانه
نام علمي:
Coccinelidae
كفش دوزك با رنگهاي شادي كه دارد توجه شكارگران حشرات را به خود جلب
ميكند و هنگامي كه حيواني مزاحم او ميشود مايع بدبو و نامطبوعي از
خود ترشح ميكند. يعني زماني كه احساس خطر ميكند مقدار كمي مايع
روغني، زرد و بدبو از پاهايش ترشح ميشود كه اخطاري براي شكارگران
آينده او مثل مورچهها و پرندگان است.
طول اين حشرات بين 15 - 1 ميليمتر است. كفش دوزكها جز سوسكها پاكوتاه
و گرد به حساب ميآيند و داراي دو شاخك در سر ميباشند.
كفش دوزكهاي هفت خال، سه خال و نيم در هر يك از طرفين بالها دارند.
سينه سياه با دو علامت سفيد در پهلو و سر كوچك و سياه دارند. بالها
مخفي است كه در هنگام پرواز باز شده و ظاهر ميشوند.
نوزاد كفش دوزك پوستي به رنگ آبي - خاكستري و خالهاي زردي در طرفين
بدن دارد. اين حشرات در باغها، جنگل، بيشهزارها و علفزارها زندگي
ميكنند. كفش دوزك هفت خال بيشتر در اروپا ديده ميشود.
از حشرات مختلفي تغذيه ميكنند اما از خوردن شپشها و شتهها بيشتر لذت
ميبرند. اين حشرات به عنوان دوست باغبان شناخته شدهاند چون آفتهاي
باغ را ميخورند. به طور متوسط كفش دوزك هفت خال بيش از 5000 شته را در
طول عمر خود ميخورد.
كفش دوزكها در گروههاي بزرگ در محلهايي كه معمولاً هر سال در آنجا
اتراق ميكنند به خواب زمستاني ميروند. زيستشناسان عقيده دارند كه
تجمع كفش دوزكها در محل خواب زمستاني سبب جلب كفش دوزكهاي ديگر براي
خواب زمستاني در همان محل ميشود. كفش دوزكها گروهي و جمعي به طور
مطبق (طبقات مختلف) به خواب زمستاني ميروند. اين خواب زمستاني كه به
صورت گروهي انجام ميشود احتمالاً سبب ميشود كه گرماي كمتري از دست
بدهند و شانس آنها را براي تحمل و به پايان رساندن زمستان سرد افزايش
دهد.
فصل جفتگيري مي و ژانويه است و جفتگيري كفش دوزكهاي هفت خال بسيار
ديدني است. كفش دوزك ماده در دوران زندگي كوتاه خود بيش از 2000 تخم
زرد كوچك ميگذارد و به اين دليل نياز به تغذيه كافي از شته دارد. اين
تخمها چسبنده بوده و به صورت تك تك يا تجمع كوچك روي گياهان و نباتات
ديده ميشود.
تعدادي از گونهها گياهخوارند و بالغها بيشتر شكارگران حشرات نرمتن
هستند. در نتيجه براي كنترل آفات مفيد ميباشند. نام كفش دوزك از زمان
قرون وسطي آمده. به كفش دوزك اصطلاحاً بانوي سوسكها (Lady beetle) يا
بانوي حشرات (Lady bugs) هم ميگويند.
|
