حيات‌وحش و مناطق حفاظت شده، استان یزد

مناطق حفاظت شدهٔ «کالمند» و «بهادران» به وسعت ۲۵۰ هزار هکتار و منطقهٔ‌ حفاظت شدهٔ «کوه بافق و آريز» با وسعت ۱۰۰ هزار هکتار به سبب قرار داشتن در حاشيهٔ کوير از تنوع گونه‌هاى گياهى خاص مناطق کويرى و حيات‌وحش برخوردار است و حائز اهميت بسيار است.
منطقهٔ «کالمند» داراى ارتفاعات متعددى و مشرف به تپه ماهورهاى پراکنده و زمين‌هاى پوشيده از گياهان و بوته‌هاى مناطق کويرى است. «کالمند» در ۱۸ کيلومترى شهرستان مهريز و ۵۰ کيلومترى مرکز استان قرار دارد.
بلندترين قله يا نقطهٔ اين محدوده ۲۲۰۰ متر ارتفاع دارد. راه‌هاى دسترسى به منطقه عموماً جيپ‌رو است، اما در بعضى از نقاط آن که براى ديدن سنگاب‌ها طى طريق مى‌شود بايد پياده‌روى کرد.
ويژگى‌هاى متعدد و خاص حوزهٔ کالمند و بهادران از نظر اقليمى و پوشش گياهى، امکان زيست و زاد و ولد و‌حوش و پرندگان گوناگون را به وجود آورده است. از بارزترين نمونه‌هاى حمايت شدهٔ وحوش منطقه مى‌توان به «آهو» (غزال ايرانى) «جبير» و «هوبره» اشاره کرد. آهوى ايرانى، جبير، کل، ‌ بز، قوچ و ميش، پلنگ‌، کفتار، انواع روباه، گرگ و خرگوش از مهم‌ترين گونه‌هاى حيات‌وحش منطقه به شمار مى‌روند.
کبک، ‌ تيهو، باقرقره، زاغ‌بور و انواع عقاب را در منطقه مى‌توان مشاهده کرد. کل و بز که از پستانداران قابل شکار هستند، با جمعيتى قابل ملاحظه در حفره کالمند و بهادران در ارتفاعات زيست مى‌کنند و قوچ و ميش هم در تپه‌ها ديده مى‌شوند.
مهم‌ترين کانون مرکز آهو، دشت بهادران و دشت چاه مورتينى، خالقى و نيز دشت معدن است و مهم‌ترين کانون تمرکز قوچ و ميش و جبير، منطقهٔ تپه‌ماهورهاى سرخ رنگ رودخانه لاغره است. اين منطقه انواع خزندگان مناطق کويرى را در خود جاى داده است. از جمله خزندگان معروف منطقه لاک‌پشت، ‌ بزمجه و مارهاى سمى مانند افعى و مار جعفرى هستند.