موقعیت جغرافیایی – استان فارس
استان فارس با 133 هزار كیلومتر مربع وسعت در جنوب استان اصفهان قرار دارد. آباده، استهبان، اقلید، بوانات، جهرم، داراب، سپیدان، شیراز، فسا، فیروز آباد، كازرون، لار، لامرد، مرودشت، ممسنی، نیریز شهرستانهای استان فارس هستند و شهر زیبای شیراز مركز آن میباشد.
استان فارس در سال 1375 حدود 3817 هزار نفر جمعیت داشته است كه 7/56 درصد آن شهر نشین، 9/41درصد روستانشین و 4/1 درصد غیر ساكن و عشایر بوده است.
كوههای زاگرس با جهت شمال غربی – جنوب شرقی، استان فارس را به دو ناحیه مشخص طبیعی شاملناحیه شمال – شمال غربی و ناحیه جنوب – جنوب شرقی تقسیم كرده است. ارتفاعات ناحیه شمالی ازكوههای سمیرم شروع و در جهت شمال غربی امتداد مییابد. ارتفاعات ناحیه جنوبی كوههای اطراف شیراز وكوههای مهارلو، خرمن و تودج را در بر میگیرد. ارتفاعات غربی در امتداد ارتفاعات كهگیلویه تا كوههایممسنی و ارتفاعات جنوبی مشتمل بر كوههای داراب و ارتفاعات تنگستان میباشد.
آب و هوا – استان فارس
در استان فارس سه ناحیه مشخص آب و هوایی وجود دارد. اول، ناحیه كوهستانی شمال و شمالغرب كه زمستانهای سرد معتدل و پوشش گیاهی مناسبی دارد. دوم ناحیه مركزی كه در زمستانها آب و هواینسبتاً معتدل توأم با بارندگی و در تابستانها هوایی گرم و خشك دارد. سوم ناحیه جنوب و جنوب شرقی كه بهعلت كاهش ارتفاع و عرض جغرافیایی و نحوه استقرار كوهها میزان بارندگی آن در فصل زمستان نسبت به دو فصل بهار و پائیز كمتر است و هوای آن نیز در زمستانها معتدل و در تابستانها بسیار گرم است. متوسط حرارت شهر شیراز 8/16 درجه و حداكثر و حداقل مطلق دمای آن به ترتیب 2/29 و 7/4 درجه سانتی گراد است.
تاریخ و فرهنگ – استان فارس
استان فارس از قدیمیترین مراكز تمدن بشری محسوب میشود و قرنها مركز حكومت شاهنشاهیایران بوده است. قبل از اسلام دو سردار بزرگ ایرانی از این منطقه برخاسته و هر یك سلسله بزرگی بنامهخامنشی (كورش) و ساسانی (اردشیر بابكان) تشكیل دادهاند. بعد از انقراض سلسله هخامنشی كه نزدیك به219 سال در ایران پادشاهی كردهاند. اسكندر مقدونی سلسله سلوكیه را در سال 311 قبل از میلاد در ایرانتاسیس و شهرهایی در ناحیه پارس (فارس) بنا نهاد. در عین حال در قسمت مركزی پارس در ناحیه استخر قدرتهای محلی با نامهای ایرانی روی كار آمدند كه از سال 250 قبل از میلاد به بعد بر روی سكههای آنهانوشتههایی به خط پهلوی و چهرههای ایرانی و آتشدان دیده میشود. معذالك ناحیه پارس تا زمان آشیوخوسچهارم جزو امپراطوری سلوكی بوده است. بعد از اینكه پارتیان ایالت مركزی دولت سلوكی را فتح كردند. پارساستقلال یافت. مسلمانان نخستین بار در دوره خلافت عمر اقدام به تسخیر فارس نمودند. در 17 ه.ق یكی ازسرداران علاء ابن حضرمی، حاكم بحرین، از حاكم ایرانی فارس شكست خورد. علیرغم مقاومت ایرانیان در مقابل مهاجمین مسلمان، عاقبت شهرهای استخر، توج، فسا و شیراز به تصرف مسلمانان در آمد. امّا به رغمشورشهای متعدد آخر الامر تسلیم اسلام شدند. وسعت قلمرو فارس در زمان خلفا بیش از پیش افزایش یافت یزد و نواحی دیگر مجاور كویر نیز به استخر ملحق گردید.
در زمان ضعف قدرت خلافت در قرن 3 ه.ق فارس به تصرف یعقوب لیث، مؤسس سلسله صفاریان درآمدو شیراز پایتخت صفاریان شد. و برادرش مسجد جامع بزرگی در این شهر بنا نهاد. پس از آن فارس به تصرف آلبویه در آمد. پس از آل بویه، سلجوقیان بر فارس مسلط شدند. در زمان ضعف سلاجقه، سنقر ابن مودود سلسله اتابكان فارس را تأسیس كرد و تا سال 543 ه.ق این سلسله بر فارس فرمانروایی یافت و پس از چندی فارس بهدست امرای مغول افتاد.
در سال 754 ه.ق سلسله آل مظفر، فارس را تصرف كرد و تا سال 895 ه. ق بر فارس فرمانروایی كرد. درسال 959 ه.ق فارس به تصرف شاه اسماعیل صفوی درآمد. در زمان وی و جانشینانش، فارس و مركز آن شیراز آبادی و رونق یافت. در جنگ بین افاغنه و نادر شاه، شیراز و بسیاری از نقاط دیگر فارس رو به ویرانی فراواننهاد. در زمان فرمانروایی كریم خان زند، صلح و آبادانی به فارس بازگشت. از زمان قاجاریه به بعد به جز شورشسران قشقایی واقعه مهمّی روی نداده است. در زمان سلسله پهلوی در فارس اقدامات مهّمی در جهت آبادانیرونق فارس و شیراز صورت گرفت. در عصرهای بعد از انقلاب 1357، شهرهای استان فارس رو به آبادانی وتوسعه نهادند و شهر شیراز توسعه فراوان یافت.
بر بستر همین پیشینه تاریخی است كه امروزه آثار متعدد و متنوع تاریخی و باستانی در استان به جا ماندهاست. هر یك از این آثار دارای ارزشهای جهانی و گویای تاریخ پر فراز و نشیب این خطه میباشند.
استان فارس به علت موقعیت جغرافیایی و نزدیكی به خلیج فارس از دیر باز اقامتگاه اقوام گوناگون از جمله آریایی، سامی و ترك بوده است كه تحت تاثیر و نفوذ فرهنگ ایرانی در آمدهاند. با وجود این، ایلات و عشایرمنطقه كه شامل ایلات قشقایی، ممسنی، خمسه و كهگیلویه میباشند، هنوز بخش عمدهای از فرهنگ بومیخود را حفظ كردهاند و عامل موثر دیگری در جذب ایرانگردان میباشند. اشاره مختصر به قدمت تاریخی ودیدنیهای شهرستانهای استان سیمای تاریخی و امكانات ایرانگردی آنرا بیش از پیش روشن میسازد.
نظرات بسته شده است.