حدود 20 درصد سطح بیابان های زمین را شن و ماسه می پوشاند. اغلب این ماسه ها به صورت صفحاتی از شن و دریایی از شن ظاهر می شوند.مناطق وسیعی از تپه های موج مانند، در یك لحظه شبیه امواجی در اقیانوسی منجمد به نظر می رسند.
حدود 50 درصد بیابانها دشت هستند. جایی كه در آن فرسایش باد ( جابجایی دقیق، دانه بندی مواد توسط باد) به نمایش گذاشته شده است.همراه با ریگ های آزاد و رهایی كه عمدتاًسنگریزه ها بوده، و در برخی نقاط سنگ فرشها را تشكیل می دهند.
سطوح باقیمانده از سرزمینهای خشك، تركیبی از برونزد سنگ بسترها، خاك های بیابان و رسوبات رودخانه ای می باشند كه مخروط افكنه ها،پلایاها، دریاچه های بیابانی و واحه ها را دربر می گیرند. برونزد سنگ بسترها عموماً در كوهستان های كوچكی دیده می شوند كه از سوی دشت های پهناور فرسایش یافته احاطه شده اند.
واحه ها سرزمین های سرسبزی هستند كه با چشمه ها وچاهها یا آبیاری به صورت مرطوب در آمده اند. واحه ها تنها مكان هایی در بیابان محسوب می شوند كه از محصولات و اسكان دائمی انسانها حمایت می كنند.
كانال های زیرزمینی آب را از نزدیكی كوهستان ها به تورپن دپریشن چین می رسانند. اگر این كانال ها روباز می بود و پوششی نمی داشت، تا زمانی كه به سرزمین خشك و گرم بیابان می رسید، منابع آب آن به سرعت تبخیر می شدند.
خاك ها در بیابان
خاك هایی كه در اقلیم های خشك تشكیل می شوند، عمدتاً خاك های معدنی با مقدار ناچیزی مواد آلی می باشند. جمع شدن مداوم آب در بعضی خاك هاسبب می شود كه لایه هایی از نمك در سطح بالایی خاك تشكیل شود. كربنات كلسیمی كه از محلول خاك تبخیر می شود، ممكن است شن و ماسه ها را به صورت لایه های سختی به یكدیگر بچسباند كه به كالسریت معروف می باشد، این فرایند در لایه های بالایی تا 50 متر ضخامت اتفاق می افتد.
كالیش ( نیترات سدیم طبیعی) لایه ای قرمز رنگ متمایل به قهوه ای تا سفید، در بسیاری از خاك های بیابان یافت می شوند. كالیش عموماً با فعل و انفعالات پیچیده مابین آب و دی اكسید كربن تشكیل می شودكه به وسیله ریشه گیاه یا تجزیه مواد ارگانیكی بالا می آید و مانند یك برآمدگی یا پوششی روی رگه های معدنی ظاهر می شود.
گیاهان
اغلب گیاهان بیابانی در برابر خشكی و نمك بردبار هستند. بیشتر این گیاهان آب را در ریشه ها، برگ ها و ساقه های خود ذخیره می كنند. دیگر گیاهان بیابانی ریشه های درازی دارند كه آب سفره های زیرزمینی را نفوذ می دهند، خاك را محكم می سازند و باعث كنترل فرسایش می شوند. ساقه ها و برگ های برخی گیاهان سرعت بادهای سطحی را كه ماسه ها را با خود حمل می كنند، پایین آورده و زمین را از فرسایش حفظ می كنند.
برخی انواع بیابان ها از پوشش گیاهی پراكنده ای برخوردار هستند، اما بسیار متنوع می باشند. بیابان سونورا در جنوب غربی آمریكا پیچیده ترین ( متنوع ترین ) پوشش گیاهی بیابانی را داراست. درخت كاكتوس سكورو برای پرندگان بیابانی آشیانه هایی را ارائه می كند و مانند درختان خدماتی را برای بیابان انجام می دهد. سكورو به آرامی و به كندی رشد می كند اما ممكن است 200 سال زندگی كند. این درختان پس از 9 سال حدود 15 سانتی متر ارتفاع دارند. نخستین شاخه های این كاكتوس ها پس از75 سال، شروع به رشد می كنند. كاكتوس سكورو در زمانی كه كاملاً رشد كرده باشد، 15 متر قد و حدود 10 تن وزن دارد. این درختان در جای جای بیابان سونورا دیده می شوند و این اثر عمومی بیابان ها را به عنوان ” سرزمین كاكتوس ها ” تقویت می بخشند.
اگر چه كاكتوس ها اغلب به عنوان گیاهانی ویژه بیابان ها مطرح می باشند، اما انواع دیگری از گیاهان وجود دارند كه با محیط خشك خود را بسیار خوب وفق داده اند. از جمله این گیاهان خانواده نخود فرنگی و گل آفتابگردان می باشند. بیابان های سرد بوته ها و چمنزارهایی غالب سرزمین های خود دارند.
نظرات بسته شده است.