قلعه پیروز گَتْ:
موقعیت جغرافیایى: بخش مركزى – 5 كیلومترى شمالغربى چابهار – روستاى تیس
قدمت: اشكانیان و ساسانیان
خصوصیات معمارى:این اثر بر فراز یك تپه در وسط دره تیس واقع است ارتفاع تپه از ارتفاع دورشته كوه اطراف تپه بیشتر نیست. بلندى این محل تقریباً 1/5 تا 2 برابر ارتفاعات اطراف دره در محل روستاى تیس مى باشد. تپه از تخته سنگهایى از جنس رسوبى و آهكى تشكیل شده است. آثارى از زراعت و آبادانى در اطراف تپه پیروزگت دیده مى شود راه ورود به تپه سخت و پرخطر است. در قسمت پایین تپه و در اطراف آن آثارى از دیوارهاى سنگى بزرگ و قلوه سنگ و ساروج با قدمت خیلى زیاد دیده مى شود. قسمتهاى متفرقى از دیوارها باقى هستند. ضخامت دیوار 2/5 تا 4 متر و ارتفاع آن در بعضى نقاط به 12 متر مى رسد. بین دیوارهاى اصلى اطراف تپه دیوارهایى با ضخامت كمتر و به موازات دیوار اصلى دیده مى شود كه از یكدیگر 8 متر فاصله دارند و 200 متر طول دارند.
بین دو دیوار آثارى از برجهاى قلعه نمایان است و هر نقطه از تپه براى تأسیسات خاصى مانند كشیك خانه، قراولخانه و حفاظت قلعه اختصاص داشته است و تنها اثرى كه از آنها باقى مانده است سنگ و دیوار شكسته، ملاط، ساروج، گچ، خرده هاى سفال و پىهاى بنا مىباشند. علاوه بر این دیوارهاى بزرگ و ضخیم قلعه اثر خندقى به عرض 3 متر و عمق متفاوت قبل از دیوار اصلى دیده مى شود. در اطراف دژ آثارى از آب انبارها نمایان است. زیربناى قلعه در حدود 800 متر طول و عرض آن با توجه به وضع طبیعى زمین متغیر است و تقریباً بیضى شكل مى باشد.
آثارى از برجها در ضلعهاى شمالى و جنوبى دیده مى شود. در قسمت ضلع شمالى دو اطاق كوچك در اندازه 3*2 متر به منظور دیدهبانى روى یك گوشواره زمین مانند دو طبقه واقع شده اند و بلندترین قسمت دژ و برج بر روى همین گوشواره است و بر اطراف اشراف دارد. در گوشه هاى شرقى و غربى و در مركز حیاط قلعه آثارى از سكوهاى بزرگ كه از سنگ تراشیده ساخته شده اند مشهود است و قسمتهایى كه باقى مانده اند نمایگر محلى براى اجتماع، عبادت یا نشستن اهل قلعه در یك مجلس بوده است. در اطراف قلعه اصلى بر روى تپه هاى پراكنده آثارى نیز از تأسیسات سكونتى بصورت جدا دیده مى شود كه شاید محل سكونت طوایف یا خانواده هاى مأموران قلعه بوده است. سنگهاى بكار رفته در بناها از نوع غیرآهكى هستند كه از نقاط دیگرى به اینجا آورده شده اند زیرا جنس خود تپه آهكى و سیلیسى مىباشد. این بنا با توجه به آثار باقى مانده مشابه بناهاى دوره پارتى (اشكانى) است اما نام پیروز، ساسانى بودن این اثر را قوت مى دهد.
قلعه بلوچ گَتْ:
موقعیت جغرافیایى: بخش مركزى – 5 كیلومترى شمال غربى چابهار – روستاى تیس
خصوصیات معمارى: این قلعه برروى كوهى بلند قرار دارد از قلعه تنها دیوار قلعه و یك برج دیده بانى باقى مانده است در این محل آثار دو مقبره هرمى شكل كه از سنگ و ساروج ساخته شده اند و از نوع مقابر اسلامى مى باشند دیده مى شود. آثارى از حصار و باروى قلعه در دور محوطه اصلى و اطراف دژ فوقانى نیز باقى است، چندین چاه به منظور تأمین آب موردنیاز در صخره حفر شده اند. در روى قلعه آب انبارهایى از سنگ، ساروج و گچ در درون صخره تعبیه شده است كه با وسایل و ابزارى آب موردنیاز را از پاى قلعه كشیده و به داخل آب انبارهاى بالایى رسانیده اند . این آب انبارها در مواقع ضرورى آب موردنیاز نیروهاى داخل قلعه را تأمین مى كرده اند. این قلعه داراى یك موقعیت ممتازى بوده كه آب رسانى، دیدكافى به دریا و دوربودن آن از دسترس مهاجمان از خصوصیات آن بوده اند.
قلعه نوشیروان:
موقعیت جغرافیایى: بخش دشتیارى – دهستان باهوكلات – 2 كیلومترى روستاى سنگان
قدمت: 300سال
خصوصیات: این قلعه بر بالاى یك كوه قرار دارد و شخصى به نام نوشیروان خان از قوم گیجكى ساكن در كیچ مكران (بلوچستان پاكستان) به این منطقه مهاجرت نموده و قلعه فوق را بنا كرده است.
قلعه باتِلْ:
موقعیت جغرافیایى: شهرستان چابهار – بخش دشتیارى – دهستان پلان – روستاى گیتیك
خصوصیات معمارى: این قلعه بر روى تپه اى خاكى قرار دارد. لایه هاى سنگى عظیمى در روى تپه نمایان است كه با فرسایش خاك زیر آنها خالى شده اند. آثارى از فسیل حیوانات و صدفهاى دریایى در محل دیده مىشود كه بیانگر این است كه در سالیان كهن این ناحیه جزئى از دریا بوده است. در قسمت بالاى كوه پاره هایى از ظروف سفالین جلب نظر مى كند. آثارى از برجها و باروها دیده مى شوند كه به مرور زمان به كلى تخریب شده اند و تنها خرابه هاى آنها باقى هستند. در محل آثارى از یك چاه با قطر یك متر و سى سانتى متر به شكل دایره دیده مى شود كه در دل كوه كنده شده است و از ظرافتهاى چاه ایجاد كنده كاریهایى در بدنه چاه به منظور پایین رفتن و بالا آمدن افراد است. تقریباً چاه عمقى در حدود 40 تا 50 متر دارد. در بلندترین نقطه كوه آثارى از دیوارهاى عظیم سنگى دیده مىشود كه قسمت پى آنها باقى مانده است و سفالهایى بصورت قطعه قطعه كه داراى نقوشى هستند در این محل نیز دیده مى شوند. بنا به باور مردم، این قلعه متعلق به شخصى به نام باتِل بوده است كه چندین سال براین منطقه حكمرانى كرده است و این چاهها بدستور ایشان بوسیله جنها ایجاد شده اند زیرا فرمانبردار او بوده اند. داستانهایى كه مردم نقل مى كنند بیشتر به افسانه نزدیك است. چیزى كه عجیب مى نماید این است كه كوههاى محل احداث قلعه به مرور زمان تخریب شده اند یعنى قدمت این قلعه شاید به چند هزاره برسد و این همه عظمت در این مكان در اعتقادات مردم اثر گذاشته و نسل به نسل حقایق مربوط به آن در اثر گذشت زمان به افسانه تبدیل شده اند.
قلعه پیل بَنْدْ:
موقعیت جغرافیایى: بخش مركزى – 5 كیلومترى شمال غربى چابهار – روستاى تیس
قدمت: پیش از اسلام
مشخصات: این قلعه برروى كوه پیل بند قرار دارد رشته كوه پیل بند در دامنه جنوبى دره تیس واقع است. آثار باروئى بزرگ در سطح زمین نزدیك به بلندترین نقطه كوه وجود دارد و به فاصله هاى مختلف تأسیساتى مشاهده مى شود كه تخریب شده اند و مصالح بكار رفته در آنها سنگ،گچ و ساروج مى باشند. و بنا به باور مردم در این محل جایى مخصوص نگهدارى پیلان شاه بوده و عده اى به عنوان پیلبان مأمور تربیت و نگهدارى این پیلان بوده اند در نتیجه به كوه پیلبند معروف شده است.
نظرات بسته شده است.