قلمرو بيابانهاي ايران از جنبه خاكشناسي

– با ارسال اطلاعات و نقشه های رقومی مربوطه از استانهای مورد عمل و پس از بررسی های لازم نقشه های مذكور بشرحی كه در پی آمده است در نقشه سراسری ایران جانمایی شد.

– برای نقشه سراسری ایران سیستم مختصات(Coordinate System) كشوری و زمین مرجعی (Georeference) تهیه شد و سپس با انتخاب نقاط كنترل و راهنما در نقشه های استانی و پیدا كردن مختصات آن نقاط در نقشه سراسری، نقشه استانی مربوطه در محل جغرافیایی خود در نقشه ایران قرار گرفت این كار برای كلیه نقشه هایی كه این مشكل را داشتند به تفكیك انجام شد و نهایتا لایه رقومی نقشه بیابانهای اقلیمی تهیه شد.

– یك Domain مشترك برای كلیه واحدهای استانی تعریف شد و اصلاحات لازم بر روی اطلاعات استانی و یكپارچه سازی تعاریف در نقشه سراسری كشور انجام گرفت. پس از اطمینان از صحت كارهای انجام شده نقشه های اصلاح شده استانها به یكدیگر چسبانده شد و نقشه نهایی ایران تهیه شد.

– در پایان، هر یك از عارضه ها یا پدیده های موجود درنقشه نهایی بصورت Polygon درآمده و layout آن نقشه در مقیاس 1:2500000 تهیه شد.

بر اساس مطالب و توضیحات ارائه شده قبلی، در این بررسی محدوده بیابانهای خاكی ایران تعیین حدود شده و مناطق مورد نظر بصورت یك لایه رقومی و در قالب یك نقشه مشخص شد. محدوده بیابانهای خاكی با توجه به خصوصیات خاكها و ویژگیهائی كه رشد و تولید گیاهان را تحت تاثیر قرار داده و منجر به عدم تولید و یا تولید بسیار كم میشود، معین و مقادیر كمی آنها مشخص گردید.

در این بررسی كلیه خصوصیات و فاكتورهائی كه بعنوان عامل مؤثر در ایجاد و شكل گیری خاكهای بیابانی می باشند، شناسائی وسپس با توجه به درجه اهمیت و نقش آنها از دید كارشناسی، هر كدام تفكیك شد و اثركمی آنها در ایجاد شرایط بیابانی مشخص گردید(نقشه زیر). بر اساس این نقشه مساحت بیابانهای ایران 544320 كیلومتر مربع برآورد شده است.

خصوصیات و ویژگی بیابانهای خاكشناسی ایران:

با عنایت به مطالعه حاضر می توان ویژگی بیابانهای خاكشناسی ایران را بصورت زیر برشمرد:

بیابان به مناطقی اطلاق می شودكه حداقل یك یا دو ویژگی زیر (بسته به وسعت و شدت آنها) با هم در خاك آن منطقه وجود داشته باشد

ـ EC بزرگتر از 8 دسی زیمنس بر متر (یا خاكهای شور، با شوری زیاد و خیلی زیاد) ،

S.A.R- بزرگتر از 12 ،

PH – بیش از 5/8 ،

– عمق كمتر از 10 سانتیمتر ،

– وجود بیش از 75 درصد سنگریزة (ذرات بزرگتر از 5/2 سانتیمتر) بر روی سطح و یا درون افق سطحی در رژیم رطوبتی اریدیك،

– وجود بیش از 35 درصد قلوه سنگ (ذرات بزرگتر از 5/7 سانتیمتر) بر روی سطح و یا درون افق سطحی در رژیم رطوبتی اریدیك،

(خاكهائی كه متوسط وزنی سنگریزه و قلوه‌سنگ آنها تا عمق 30 سانتیمتری بالای 60 درصد باشد نیز جزء خاكهای بیابانی محسوب می‌شوند).

– ماده آلی كمتر از 2/0 درصد ،

– خاكها رسی بدون ساختمان با نفوذپذیری بسیاركند،

– خاكهای بدون تكامل و فاقد افق ژنتیكی و بیولوژیكی واجد رژیم رطوبتی اریدیك،

(خاكهائی كه در اثر خشك و تر شدن حجم آنها كاهش و افزایش شدید پیدا كرده و ایجاد سله در سطح خاك می‌كنند جزء خاكهای بیابانی محسوب می‌شوند)،

– عمق سطح آب زیر زمینی كمتر از یك تا سه متر(با توجه به منطقه مورد نظر)،

– خاكهائی كه متوسط وزنی گچ پروفیل آنها بیشتر از 35 درصد باشد،

– خاكهای رگوسل واجد رژیم رطوبتی اریدیك .

نظرات بسته شده است.