گرزه مار

نام علمی : Vipera lebetina obtusa  نام انگلیسی: West-Asian blunt-nosed viper     نام فارسی: گرزه مار

(افعی گل گز ، افعی خاتونی ، افعی داوودی ، افعی سیاه ، افعی سلیمانی )
مشخصات : گردن كاملا مشخص ، سر مثلثی شكل با پولكهای ریز ، مردمك چشم عمودی ، پوزه گرد و پولك رسترال متصل به دو یا سه عدد پولك ، بین فاصله دو چشم 8 تا 12 پولك ،‌دور چشم 13 تا 19 پولك ، بین چشم و لب بالا 2 یا 3 پولك ، سطح پشتی تیغه دار و در 23 یا 25 یا 27 ردیف و سطح زیرین دم 32 تا 54 عدد ،‌ پولك مخرجی منفرد .
رنگ بدن متفاوت و بیشتر به رنگ خاكستری روشن یا تیره یا نقره ای متمایل به سیاه ، ساده و یكنواخت یا با خالهای متفاوت ، خالها گاهی به شكل دایره‌های ناقص یا كامل متمایل به قرمز آجری یا زرد زیتونی همراه با خالهای كوچك تیره ،‌دارای خط پهن قهوه ای تیره در دو طرف گردن و به سمت قسمت خلفی چشم ممتد ، سطح پشتی بعضی نمونه‌ها به رنگ قهوه ای روشن یا خاكستری با خطوط قهوه ای تیره و لكه‌های قرمز آجری ، امتداد این نقوش از ناحیه گردن تا انتهای دم ، سطح شكمی سفید یا زرد روشن و گاهی با خالهای سیاه و سفید .
حداكثر طول 168 سانتیمتر ، دم 20 سانتیمتر .
تغذیه از مارمولكها ،‌موشها ، گنجشكها و تخم پرندگان .
 

زاد و ولد : تا 35 تخم در تابستان و اغلب تخمها حاوی نوزاد است .
 

زیستگاه : كوهستانها ، لای سنگها و بوته‌ها ، تپه ماهورها ، علفزارها .
 

انتشار جغرافیایی :‌ قبرس ، جزایر دریای مدیترانه ، شمال آفریقا ، خاورمیانه ، كشمیر ، افغانستان ، بلوچستان ، زیر گونه (Obtusa) ابتوزا از ناحیه قفقاز تا لبنان ، شوروی سابق (داغستان ، مناطق مجاور قفقاز) تركیه ، عراق ، ایران ، پاكستان و شمال هند انتشار دارد .
پراكندگی : استانهای آذربایجان شرقی و غربی ، اردبیل ، زنجان ، مركزی ، تهران ، كردستان ، همدان ، لرستان ، كرمانشاهان ، خوزستان ، اصفهان ، فارس ،‌گیلان ، مازندران ، گلستان ، خراسان ، سمنان ، قزوین ، قم .