استان سمنان به دلیل واقع شدن در مسیر شرق به غرب كشور “مشهد – تهران“ و عبور میلیونها زائر آستان قدس رضوی، نقش مهمی در جلب گردشگران و زائرین دارد. از سوی دیگر وجود جاذبهها و چشم اندازهای طبیعی حاشیه البرز و كویر مركزی، وجود مناطق حفاظت شده حیات وحش، گونههای گیاهی و جانوری نادر در استان، اقلیم متنوع و آثار به جا مانده از تمدنهای كهن ایرانی و عبور جاده ابریشم از این استان، سمنان را به یكی از مناطق مستعد برای جلب گردشگرهای ایرانی و خارجی تبدیل كرده كه در صورت برنامهریزی درست میتوان به رونق گردشگری در این منطقه امیدوار شد.
استان سمنان با وسعتی برابر 96 هزار 816 كیلومتر مربع از شرق به استان خراسان از شمال به استانهای مازندران و گلستان، از غرب به استان تهران و قم و از جنوب به استان اصفهان محدود شده است.
شهرستانهای این استان، سمنان، دامغان، شاهرود و گرمسار است و با آبهای آزاد خلیج فارس و دریای خزر به ترتیب یكهزار و 600 و 400 كیلومتر فاصله دارد.
به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، استان سمنان در دوران باستان از تقسیمان شانزدهگانه اوستایی بود. در تمام دوره حكومت مادها و هخامنشیان این استان جزء ایالت پارت به شمار میرفت. این ایالت پیشرفت زیادی طی دورهی ساسانیان داشته است.
سمنان در دورههای بعد از اسلام جز سرزمین تاریخی قومس (كومش) به شمار میآید، گذر جاده ابریشم از وسط استان سمنان، جاذبه و شكوه دیگری را در این بخش ایجاد كرده كه یادآور تمدنی دیرین است.
«امكانات زیربنایی»
عبور شاهراه ترانزیتی اروپا، ایران، كشورهای آسیایی میانه از این استان و پل ارتباطی استانهای شمالی كشور با استانهای جنوبی و مركزی كشور و بنادر خلیج فارس و نیز وجود شبكه فعال راه شوسه و راهآهن دو خطه، برق، پست، مخابرات و مراكز دانشگاهی از امتیازات مساعد و بالفعل استان به شمار میرود.
«جاذبههای طبیعی و تاریخی استان سمنان»
«ذخیرهگاه زیستكره توران»
ایران دارای 9 ذخیرهگاه زیستكره است و ذخیرهگاه زیستكره توران با مساحت 1470640 هكتار بزرگترین ذخیرهگاه زیستكره كشورمان محسوب میگردد.
این ذخیرهگاه زیستكره در فاصلهی 140 كیلومتری جنوب شرقی شهر شاهرود در 28 كیلومتری جنوب شرقی مركز بخش بیارجمند در شمال كویر مركز ایران واقع است و با وجود 28 كال (مسیل) و 97 چشمه مهمترین كال منطقهی كالشور است كه از ارتفاعات بینالود در استان خراسان سرچشمه گرفته و به كویر منتهی میشود.
«غار دربند»
این غار یكی از بزرگترین غارهای استان است كه در 3 كیلومتری جنوب شهمیرزاد و در شمال مهدیشهر واقع شده و مشرف به دره سرسبز و خرم دربند است.
مدخل غار به ارتفاع یك متر و 35 سانتیمتر و عرض دو متر و 75 سانتیمتر است. پس از عبور از دهانه و مدخل غار وارد دالانی به طول 24 متر و عرض متوسط 3 متر میشویم. فضای داخلی غار نسبتا ساده، بصورت تالارهای بیضی شكل است به طول 91 متر كه عریضترین قسمت آن 36 متر و بلندترین نقطهی سقف آن به 20 متر میرسد. از این نظر یكی از زیباترین و تماشاییترین غارهای ایران به شمار میرود. بلندترین ستون استالاگمیت با ارتفاع 12 متر و با قطر متوسط 2 متر و 85 سانتیمتر است.
«چشمهعلی دامغان»
این چشمه در 35 كیلومتری شمال دامغان قرار دارد. در زمان آغامحمدخان و فتحعلی شاه قاجار در محل چشمه و چشمه علی دامغان، ساختمانهایی زیبا بنا شده است. چشمهعلی شامل 2 قسمت است یكی عمارت قراول خانه كه بنایی خشتی است و معماری آن به دورهی صفوی مربوط میشود كه در زمان آغامحمدخان قاجار مورد استفاده قرار میگرفت و دیگری بنایی دو طبقه و آجری است كه شالوده ی سنگی دارد و در داخل یك دریاچه طبیعی قرار گرفته است كه به دورهی فتحعلی شاه مربوط میشود.
كویرها
كویرها با وجود موقعیت نامناسب زیستی، دارای ویژگیهایی بینظیر هستند كه هر یك از این ویژگیها در صورت برنامهریزی و بهینه كردن ارزشهای بالقوه آن میتوانند به مناطقی جذاب تبدیل شوند. چراكه امروزه توریست كویر و آفتاب نتقاضیان زیادی را به ویژه در میان اروپاییان پیدا كرده است.
آسمان پر ستاره كویر برای شهرنشینان و طالبان مناظر بدیع، دیدنی و شگفتآور است. سكوت محض و آرامش كامل، مناظر و چشم اندازهای بدیع، سرابهای اغوا كننده، زمینهای سیاه و سفید، خاكهای بر آمده، موزائیكهای تشكیل شده از نمك لایههای نمكی برخاسته از زمین و سایر مناظر طبیعی و زیبا را فقط میتوان در كویرها دید.
علاوه بر این كاخها، آب انبارها، قناتها، مراكز زیارتی و مذهبی را در دل خود جای داده است كه نشان از قدمت و دیرینگی زیست انسان در حواشی و محدودههای آن دارند.
بر پایه پژوهشهای انجام شده، نیمه جنوبی استان سمنان كه نواحی بیابانی و كویری است هر ساله مورد بازدید دانش پژوهان قرار میگیرد. ولی سایر مردم اززیبایی های آن بی خبرند. برای نمونه، كویر كهك در جنوب گرمسار با درختچههای اسفناج وحشی كه به طور مصنوعی كشت شدهاند و كویر حاج علی قلی در جنوب دامغان از جمله كویرهایی با ارزشهای دیداری و جهانگردی هستند.
آشنا شدن با شیوه معیشت و خلق و خوی مردمان و ساكنان واحهها كه تفاوت فراوان با فرهنگ معیشت دیگر مناطق دارد، خود نوعی جاذبه برای كسانی است كه مشتاق دیدن این گونه مناطق هستند.
بسیاری دیگر نیز به سیاحت در كویر و استفاده از شتر رغبت نشان می دهند. لذا برقراری تورهای كویرپیمایی با شتر برای استفاده جهانگردان در اكثر مناطق كویری و حاشیه آن در استان میسر است. این كار میتواند جهانگردان و ماجراجویان بی شماری را به سوی كویرهای ایران جلب كند. از سوی دیگر قرار داشتن پارك ملی كویر نیز خود برجاذبه های كویری این استان می افزاید چرا كه این پارك گونه های كمیابی از جانداران را در خود جای داده است.
«جاده سنگفرش ابریشم»
در امتداد مسیر شاهراه اصفهان – ساری، كاروانیان پس از گذر از كاروانسرای قصر بهرام به باتلاقها و نمكزارهای جنوب گرمسار برخورد مینمودند كه با احداث جاده سنگفرش به طول 35 كیلومتر و عرض 5 متر كاروانیان با سهولت و سرعت بیشتر خود را به منازل بعدی میرسانند. این جاده همچنان پابرجا و استوار در دل كویر به امید دیدار دوبارهی جهانگردان و ایرانگردان نشسته است.
«شهرستان سمنان»
در جنوب سلسله جبال البرز در دشتی وسیع با شیب تند از شمال به طرف جنوب ساخته شده و شامل شهرهای سمنان، مهدیشهر، شهمیرزاد و سرخه است؛ این شهر در شرق شهر گرمسار، در غرب شهر دامغان و از شمال به استان مازندران و شهر فیروزكوه و از جنوب به كویر محدود شده است.
این شهر در مسیر تهران و خراسان قرار گرفته و دارای بناهای تاریخی مهمی چون مسجد جامع، حمام حضرت (موزه)، مسجد امام، دروازه ارگ، بازار سرپوشیده شیخ علاءالدوله، كاروانسرای نوشیروانی و شاه عباسی آهوان، لاسگرد و قلعه سارو و مقبرهی پیغمبران، است.
آب و هوای این منطقه خنك و دلچسب و فضایی سبز و خرم دارد.
«دروازه ارگ سمنان»
این دروازه در سمنان واقع شده كه یكی از آثار تاریخی و با ارزشی و زیبای این شهر است. دروازه ارگ در زمان ناصرالدین شاه بنا شد. بنای اصلی دروازده از آجر به ارتفاع بیش از 7 متر ساخته شده، یكی از شاهكارهای این بنای تاریخی، سردر جالب توجهی است كه در آن تصویر تاریخی نبرد رستم و دیو سپید به طوری خیره كننده روی كاشی هفت رنگ منقوش شده و درهای دروازه از الوار قطور با گل میخهای آهنی است.
«شهمیرزاد»
این منطقه در 24 كیلومتری شمال سمنان قرار دارد.
این شهر با جاذبههای طبیعی منحصر به فرد یكی از مناطق جالب گردشگری در سمنان است. مهترین ویژگی این شهر آب و هوای مطبوع و خنك این منطقه در فصول بهار و تابستان است؛ محیط طبیعی و سرسبز شهمیرزاد این منطقه در 24 كیلومتری شمال سمنان قرار دارد. این شهر با جاذبههای طبیعی منحصر به فرد یكی از مناطق جالب گردشگری در سمنان است. مهمترین ویژگی این شهر آب و هوای مطبوع و خنك این منطقه در فصول بهار و تابستان است؛ محیط طبیعی و سرسبز شهمیرزاد و محصور بودن كامل آن در میان كوه و آب و هوای مناسب و تمامی عواملی كه در رشد درختان سردسیری و خصوصا گرودی ایرانی موثر است سبب شده كه منطقهی شهمیرزاد به عنوان یك قطب مهم گردوی ایران از سوی فائو (FAO) شناخته شود. باغ بزرگ گردوی شهمیرزاد در مساحتی معادل هفت میلیون متر مربع است.
«شاهرود»
این شهر در قسمت شرقی استان سمنان واقع شده و دارای دشت وسیع، سرسبزی است و شامل شهرهای شاهرود، بسطام، كلاته خیج، مجن و میامی است. از اثار تاریخی این شهر؛ مسجد جامع، مسجد شیخ علیاكبر، مسجدآقا، تكیه زنجیری، بازار شاهرود، حمام و موزهی مردمشناسی است. از دیگر آثار باستانی و عرفانی متعلق به این شهرستان را میتوان در بسطام مجموعه تاریخی بسطام، مدرسه علمیه شاهرخیه، مسجد جامع و برج كاشانه، مقبرهی عراف نامی، بایزید بسطامی و شیخ ابوالحسن خرقانی را نام برد كه این شهرستان نیز دارای كاروانسرای میامی، میاندشت، عباسآباد، دهملا، مسجد جامع فرومد كه هر یك دارای خصیصه منحصر به فرد از نظر معماری تاریخی هستند. همچنین مناطق خوش آب و هوای جنگل ابر، اولنگ و منطقهی حفاظت شده توران از دیگر جاذبههای گردشگری شاهرود است.
«دامغان»
این شهر در مركز استان واقع شد و فاصله آن از تهران حدود 335 كیلومتر است. از نباهای مهم آن میتوان مسجد تاریخانهی دامغان، مسجد جامع، مجموعه امامزاده سید جعفر، بازار قدیمی پیرعلمدار در مركز شهر و مجموعه تفریحی، تاریخی چشمهعلی در 35 كیلومتری شمال این شهر و همچنین برج مهماندوست در كیلومتر 15 جنوب شرقی جاده دامغان شاهرود و كاروانسرای دامغان نام برد. از دیگر مناطق دیدنی دامغان، شهر امیریه به همراه آثار تاریخی موجود در آن است.
«گرمسار»
این شهرستان در غرب سمنان واقع شده و از شمال به فیروزكوه و دماوند، از غرب به ورامین و قم و از جنوب به بیابانهای اصفهان محدود میشود.
گرمسار در راسته جنوبی كوههای البرز در دشت وسیعی قرار دارد و به وسیله رودخانه حبله رود آبیاری میشود. این شهرستان دارای آثار تاریخی چون، آب انبار قدیمی، امامزاده شمسالدین، امامزاده علیاكبر، عبدالله و ذوالفقار در گرمسار، كاروانسرای ایوانكی، امامزاده عاقب و علی ابراهیم در شهر ایوانكی و بازار، امامزاده شاه سلطان نظر، خلیلالله، حسینیه، آب انبار علیآباد و كاروانسرای ده نمك در شهر آرادان است.
«پوشش جانوری»
سمنان به لحاظ تنوع اقلیمی و پوشش گیاهی منطقه نسبتا غنی و در برخی گونهها منحصر به فرد است. در انی منطقه دو راسته مهم پستانداران و پرندگان از جمعیتهای قابل توجهی برخوردار است؛ گورهخر آسیایی، یوزپلنگ آسیایی، هوبره، زاغ بور، بازهای شكاری، انواع گنجشك سانان، انواع حیوانات بومی این منطقه هستند.
«صنایع دستی»
مهمترین صنایع دستی استان؛ گلیم، جاجیم، سرامیك، نمد، سفال، صنایع جوبی، قالی، سفرههای قلمكاری، بافتنی، كرباس بافی، نمد بافی، دستمالهای نقشدار و چیت زنی است.
«سوغات»
پسته دامغان، كماچ، آبغوره، انگور شاهرودی، نان چای (شیرمال و كماج)، گردوی شهمیرزاد، فرآوردههای لبنی مهدیشهر (سرشیر، كره، عسل)، انار، خربزه، انجیر، قیسی و آلوی شهمیرزاد، زردآلو، سفره قلمكار، قالیچه.
«غذاهای محلی استان»
انواع سوپ، آش، كوفته، قورمه سبزی.
نظرات بسته شده است.