دانستنیهایی از استان خراسان رضوی

موقعیت جغرافیایی – خراسان رضوی
استان خراسان رضوى با ۱۵۰۰۰۰ كیلومتر مربع مساحت، یكى از مهم‏ترین استان‏هاى كشور است كه در شمال شرقى ایران قرار گرفته است. تایباد، تربت جام، تربت حیدریه ،چناران، خواف، درگز، سبزوار، سرخس، فردوس، فریمان، قوچان، كاشمر، گناباد، مشهد، نیشابور، برداسكن و…. مجموع شهرستان‏هاى این استان هستند. مركز استان خراسان رضوی، شهرستان مشهد است كه حرم مطهر حضرت رضا (ع)، امام هشتم شیعیان در آن قرار گرفته است. استان خراسان رضوى در سال ۱۳۷۵حدود ۴۵۰۰۰۰۰ نفر جمعیت داشته است. از این تعداد حدود 56 درصد در نقاط شهرى و 43/5 درصد در نقاط روستایى سكونت داشته و بقیه غیر ساكن یا عشایر بوده‏اند. استان خراسان رضوى از نظر موقعیت طبیعى به دو بخش شمالى و جنوبى تقسیم مى‏شود. بخش شمالى كوهستانى است كه در نواحى پست آن، دشت‏هاى حاصلخیزى ایجاد شده و شرایط مناسبى براى توسعه كشاورزى و دامدارى فراهم آمده است. بخش جنوبى آن از دشت‏هاى كویرى با تپه ‏هاى كم ارتفاع تشكیل شده كه با فقر پوشش گیاهى مواجه است.
 
آب و هوا – خراسان رضوی
استان خراسان رضوى در ناحیه معتدل شمالى قرار گرفته و بطور كلى آب و هوایى متغیر دارد. دماى هواى استان از سمت شمال به سمت جنوب افزایش می ‏یابد، ولى از میزان بارش سالانه آن كاسته می ‏شود. نواحى مرتفع استان (ارتفاعات هزارمسجد – بینالود) آب و هواى سرد كوهستانى دارند. مناطقى همچون قوچان، و نواحى جنوب بینالود، ارتفاعات هزارمسجد و قسمتى از شهرستان مشهد داراى آب و هواى معتدل كوهستانى، و كوهپایه‏هاى استان داراى آب و هواى نیمه بیابانى ملایم (كوهپایه‏اى) و نواحى جنوبى آن داراى آب و هواى گرم و خشك بیابانى است.
 
تاریخ و فرهنگ – خراسان رضوی
استان خراسان رضوى، كه در گذشته بخشى از خراسان بزرگ بود، همواره عرصه دایمى ظهور و سقوط قدرت‏ها و حكومت‏ها در تاریخ گذشته ایران بوده است. در این سرزمین پهناور اقوام و حكومت‏هاى ترك و تازى و تاتار، غز و قجر و قبچان، مغول، تركمن و افغان حوادثى بى شمار آفریده‏اند. جغرافیدانان قدیم، سرزمین ایران بزرگ (ایرانشهر) را به هشت اقلیم تقسیم كرده بودند كه خراسان بزرگترین و آبادترین اقلیم آن بوده است. این استان در زمان ساسانیان بوسیله یك سپهبد اداره می ‏شد كه به او «پادگوسبان» می ‏گفتند و چهار تن مرزبان تحت فرمان وى بودند كه هر كدام یكى از چهار قسمت خراسان آن روز را اداره می ‏كردند. خراسان در دوران اسلامى به چهار قسمت تقسیم می ‏شد كه هر قسمت آن بنام یكى از چهار شهر بزرگ نیشابور، مرو، هرات و بلخ نامیده مى‏شد. در سال 31 ه.ق اعراب روانه خراسان شدند و طى همین دوره ساكنین خراسان به دین اسلام گرویدند. سرزمین خراسان تا سال 205 ه.ق در تصرف خاندان بنى عباس بود. ولى در سال 283 ه.ق سال 283 ه.ق بدست طاهریان، استقلال یافت و در سال 287 ه.ق جزو قلمرو سامانیان گردید. در سال 384 ه.ق سلطان محمود غزنوى خراسان را متصرف شد و در سال 429 ه.ق طغرل اول سلجوقى نیشابور را تصرف كرد. سلطان محمود غزنوى چندین بار با سلجوقیان جنگید و تركان غزنوى، سلطان سنجر سلجوقى را به سختى شكست دادند. در سال 552 خراسان به تصرف خوارزمشاهیان درآمد و در قرن هفتم هجرى قمرى بر اثر حملات مغول‏ها، این سرزمین ضمیمه متصرفات ایلخانان مغول گردید. در قرن هشتم هجرى، سربداران پرچم استقلال را در سبزوار برافراشتند و در سال 873 ه.ق خراسان به تصرف امیر تیمور گوركانى درآمد و شهر هرات نیز پایتخت اعلام شد. در سال 913ه.ق خراسان به تصرف ازبكان درآمد. پس از مرگ نادرشاه افشار (1160 ه.ق)، خراسان به تصرف افاغنه درآمد و در دوران قاجاریه با دخالت و حمایت استعمار انگلیس از افاغنه به منظور حفظ سرحدات هندوستان، سرانجام عهدنامه پاریس (1273 ه.ق) منعقد گردید و ایران متعهد گردید كه در امور داخلى افغانستان دخالتى نداشته باشد و در همین دوره خراسان به دو قسمت تقسیم شد: قسمت شرقى در افغانستان تحت الحمایه انگلیس شد و قسمت غربى در تصرف ایران باقى ماند. به عبارت دیگر، پرجمعیت‏ ترین نواحى خراسان از ایران جدا شد. با وجود تمام این فراز و نشیب‏ها، خراسان یكى از استان‏هاى آباد و حاصلخیز ایران به شمار می ‏رود.استان خراسان رضوى از نظر جاذبه‏هاى طبیعى (با وجود محدودیت منابع آبى) یكى از مناطق دیدنى ایران است. دریاچه ‏هاى كوچك چشمه‏ هاى طبیعى و آب معدنى، تفرجگاه‏ها، مناطق حفاظت شده، ارتفاعات و قله ‏ها غارها و… از جاذبه ‏هاى این منطقه به شمار مى‏روند. استان خراسان اماكن و بناهاى مذهبى و زیارتى متعددى را در خود جاى داده است، از جمله مجموعه مقدس آستان رضوى (حرم مطهر امام رضا(ع)) و صدها آرامگاه و امامزاده كه همواره مورد توجه سیاحان و زائران قرار دارند و افراد زیادى به منظور زیارت و سیاحت به این استان سفر می ‏كنند.

نظرات بسته شده است، اما بازتاب و پینگ باز است.