دکتر پرویز کردوانی

پرویز كردوانی متولد 1310 در روستای مندولك گرمسار است.

پدرش حسینعلی بلوكباشی از ملاك منطقه بود. پرویز كوچك تحصیلات ابتدایی را در دبستان داراب ریكان و دوره متوسطه را به قول قدیمی‌ها تا كلاس 9 در دبیرستان آفتاب گرمسار می‌گذراند. اما دست روزگار او را به تهران می‌كشاند و دیپلمش را از دبیرستان رازی كه آن ایام به مدرسه فرانسوی‌ها مشهور بود می‌گیرد. كردوانی پس از پایان تحصیلات متوسطه برای ادامه تحصیل به آلمان می‌رود و مراتب تحصیلی‌اش را تا اخذ درجه دكترای رشته عمران كویر طی می‌كند. او برای انجام پروژه پایان تحصیلی‌اش یك تن از خاك‌های كویری ایران را به آلمان می‌برد و با كسب رتبه اول در میان تمامی دانشجویان این رشته سال 1966 دكترایش را دریافت می‌كند و مورد تشویق مقاماتی در آلمان و ایران نیز قرار می‌گیرد. پس از بازگشت به ایران به عنوان اولین عضو هیأت علمی دانشكده جدیدالتاسیس كشاورزی ارومیه استخدام می‌شود و پس از 2 سال تدریس در این دانشكده در سال 1347 به گروه آموزشی جغرافیای دانشگاه تهران انتقال می‌یابد. در همین سال‌هاست كه او مطالعه میدانی خود روی مناطق كویری ایران را با جدیت فراوان دنبال می‌كند و اكتشافات منحصر به فردی در ارتباط با جغرافیای طبیعی بیابان لوت ایران دست می‌یابد. از آن جمله است اصرار به مدعای گرم‌ترین نقطه كره زمین در بیابان لوت ایران و اثبات آن. البته او در این تحقیقات میدانی تنها نبوده و دكتر ستونی كه در آن زمان رئیس مؤسسه جغرافیای دانشگاه تهران بود و بانی بازگشت كردوانی از ارومیه نیز هم او بوده است، كردوانی را در تحقیقات میدانی بیابان لوت همراهی می‌كند. همراه این 2 نفر هیاتی از دانشگاه پاریس نیز در بیابان لوت تحقیق می‌كردند و موفق به اثبات این فرضیه شدند كه كویر لوت از هر نقطه دیگر كره زمین گرم‌تر است. او می‌گوید: «البته استراتیل زاور كه یكی از جغرافیدانان مشهور بود قبل از ما در مورد لوت تحقیقاتی انجام داده بود ولی اینجا را به عنوان گرمترین نقطه زمین معرفی نكرده بود و آنچه كه وی گزارش كرده بود با آنچه كه ما ثابت كردیم از نظر گرمای این منطقه تفاوت فاحشی داشت. تا آن زمان تصور می‌شد گرمترین نقطه زمین دره مرگ آمریكا یا رب الخالی عربستان است كه بعد معلوم شد كویر لوت است. در بعضی از نواحی آن كه ما پژوهش كردیم حتی آثار حیات هم وجود نداشت. حتی یك باكتری هم وجود نداشت كه البته این را ثابت كردیم. بنابراین می‌توان گفت كویر لوت، كره ماه زمین است!»پرویز كردوانی معتقد است باید از منابع انرژی به منزله میراث طبیعی ایران حفاظت كرد: «میراث طبیعی به جای مانده در ایران به لحاظ انرژی‌های تجدید شونده، شامل نور خورشید، باد و خاك بسیار غنی است. وجود بیابان لوت و انرژی گرمایی نهفته در آن، مزیت بزرگی برای ایران محسوب می‌شود.زمانی كه در سال 1354 پروفسور «پرتر»، شیمیدان انگلیسی به ایران سفر كرد، در مورد منبع عظیم انرژی بیابان و كویر گفت، نور خورشید در هر متر مربع از كویر و بیابان ایران می‌تواند لامپی معادل 250 ولت را روشن كند.
 

تحصیلات ابتدایی و متوسطه در گرمسار.
 

اخذ دیپلم متوسطه از مدرسه فرانسوی‌ها در تهران.
 

عزیمت به آلمان و ادامه تحصیل در رشته عمران كویر.
 

احراز رتبه اول دوره دكترا 1345.
 

بازگشت به ایران و استخدام در دانشكده كشاورزی ارومیه (رضائیه) 1345.

انتقال به گروه آموزشی جغرافیا در دانشگاه تهران و آغاز تدریس در تهران 1348.
مدیركل دفتر مطالعات آموزشی دانشگاه تهران 48 تا 54.

بنیانگذار و رئیس مركز تحقیقات مناطق كویری و بیابانی ایران 54 تا 58.

راهنمایی بیش از 150 پایان‌نامه فوق‌لیسانس و 7 رساله دكترا.

مطالعات میدانی در مناطق كویری و بیابانی ایران.

استاد نمونه دانشگاه تهران در 2 سال 78 و 80.

برنده جایزه «مهرگان علم» به‌خاطر تالیف بهترین كتاب سال در زمینه محیط‌زیست.

عضویت در بنیاد مطالعات آسیایی، شبكه آب خاورمیانه، عضو هیات امنای صلح سبز، رئیس كمیته بیابان‌زدایی انجمن متخصصان محیط‌زیست ایران.

تالیف بیش از 20 جلد كتاب و ده‌ها مقاله علمی به زبان‌های فارسی، انگلیسی و آلمانی و سخنرانی‌های متعدد در مجامع علمی داخلی و خارجی.

 

خاطرات کویر

وقتی از پرویز كردوانی می‌خواهم تا بدترین خاطراتش را از كویر بگوید او با خنده پاسخ می‌دهد كه « من هرگز از كویر خاطره تلخ ندارم.

تلخ‌ترین اتفاقاتی كه در كویر برایم افتاده حالا دیگر جزو شیرین‌ترین خاطراتم هستند. با این همه اگر قرار باشد تأثیر‌گذارترین آنها را بگویم مربوط می‌شود به كویر گردی من در كویری در روسیه. من به اتفاق شاگردانم برای تحقیق از كویر روسیه به وسط كویر رفتیم و در حالی كه سوار اتوبوس بودیم به سرم زد كه بدون طی كرد راه اصلی از وسط بیابان خودمان را به شمال دریای خزر برسانیم. همین‌طور كه با اتوبوس می‌رفتیم رفته‌رفته متوجه شدم كه راه را گم كرده‌ام. دانشجویان با دیدن سكوت من ترسیدند. ما بی‌هدف و سرگردان در بیابان می‌رفتیم و آن ساعات جزو ترسناك‌ترین ساعات عمر من بود اما خوشبختانه در میانه راه به یك مرد چچنی برخورد كردیم كه گله‌اش را گم كرده بود. وقتی از او پرسیدم تو اینجا چه می‌كنی گفت گله‌ام را گم كردم. خلاصه با هزار بدبختی خودمان را به ده آنها رساندیم. یكبار هم وقتی درباره بیابان‌های مركزی ایران كار می‌كردم در كویر لوط به اتفاق گروه تحقیقاتی مان گم شدیم. خیلی ترسیده بودیم. تا چند شبانه روز نمی‌دانستیم كجاییم و چه می‌كنیم اما بالاخره كویری بودن من به دادم رسید و من كه در تمام طول آن چند روز همراهانم را دلداری می‌دادم كه نگران نباشید می‌رسیم بالاخره خیلی شانسی توانستم راه اصلی را پیدا كنم.
از دغدغه‌های پرویز كردوانی یكی هم آب تهران و كرج است. او می‌گوید:
« طی سال‌های42-41 در كرج آب در 4 متری زمین بود ولی الان در بعضی نقاط تا 100 متر پایین رفته است. الان بیشتر باغات كرج و شهریار از آب چاه تغذیه می‌شود نه آب‌های سطحی در نتیجه نیمی از باغات هم كه این امكان برایشان وجود نداشته خشك شدند». از جمله دیدگاه‌های همیشگی پرویز كردوانی می‌توان از «ضرورت احیای فناوری‌های سنتی كشاورزی و مدیریت منابع آب در ایران» نام برد. او حفظ، احیا و گسترش فناوری قنات را ضروری می‌داند. طوری كه این نظر او به عنوان راهی برای توسعه مناطق خشك جهان و كاهش اثرات خشكسالی در مناطقی همچون صحرا و شرق آفریقا در سال‌های اخیر به شدت مورد توجه سازمان ملل قرار گرفته است.

نظرات بسته شده است، اما بازتاب و پینگ باز است.