قلعه تيس

موقعیت جغرافیایى: بخش مركزى – 5 كیلومترى شمال غربى چابهار – روستاى تیس

قدمت: دوران اسلامى

خصوصیات معمارى:

این قلعه به ابعاد 54×26 متر ساخته شده است. عرض ساختمان بر پهنه دماغه‏اى كه پانصد متر از آبخوردریا فاصله دارد در قسمت انتهایى دماغه واقع است. در قسمت شمال شرقى درب ورودى اصلى قرار دارد و داراى هشتى وسیعى است . هشتى با سقف بلند و داراى چهار گوشواره خلفى كه در پشت دیوارهاى هشتى واقع شده‏اند، هر كدام از آنها خود یك اطاقى است كه با پى‏هاى قطور ساخته شده‏اند. و داراى ایوانى است كه دو پله یا حدود یك متر از سطح حیاط قلعه بلندتر است. در ضلع شمالى شرقى آثار اطاقهایى وجود دارند كه اكنون خراب شده‏اند و هر كدام داراى یك اطاق بزرگتر مشرف به ایوان و ایوان اختصاصى هستند. طرز ساخت بنا (اطاقها و ایوانها) شبیه به كاروانسراى شاه‏عباسى بیستون است كه در زمان شاه سلیمان صفوى ساخته شده است.

در سه طرف حیاط حجره‏ها و اطاقهایى شبیه حجره‏ها و اطاقهاى ضلع شمالى وجود دارند. در سمت ساحل دریاى عمان آثار دو برج بزرگ در طرفین دیده مى‏شود. برج سمت راست كه در جنوب قرار دارد بصورت یك اطاق با یك ایوان و یك شاه‏نشین است كه بر روى هرمى مكعب مستطیل شكل پى‏سازى شده و یك برج یا منار برروى آن قرار گرفته و یك منار به ارتفاع 6/5 متر باقى مانده است.

مصالح بكار رفته در ساخت قلعه، آجر، سنگ و گچ مى‏باشند و آثار تزئینات از آجر و سنگ در اطراف گلدسته‏ها باقى مانده‏اند. این مناره براى دیده‏بانى بكار مى‏رفته است و چون بر همه خلیج دهانه تیس دید كافى دارد و در ضمن از فاصله زیادى در دریا دیده مى‏شود. سبك ساخت و نوع مصالح بكار رفته مناره و گوشواره سبك سلجوقى مى‏باشد و تعمیرات بعدى كه در اطاقها و ایوانها انجام شده بیشتر سبك صفوى و سبك دوران قاجاریه است در وسط و گوشه‏هاى حیاط قلعه آثارى از آب انبارها دیده مى‏شود كه از سنگ و ساروج و گچ ساخته شده‏اند. در بیرون دیوار بلند قلعه آثار چاهى وجود دارد كه در سنگ صخره كنده شده است. لبه چاه با استفاده از سنگ و ساروج محكم شده است. در قسمت سقف قلعه چوبهایى بكار رفته است كه احتمالاً از نقاط دیگر به این محل آورده شده‏اند. تزئینات دور منار و آجر چینى شبیه سبك تزئینات مناره‏هاى دوره سلجوقى مى‏باشند اگرچه از بین رفته‏اند ولى نقش‏هایى به رسم‏الخط عربى و خط كوفى از اثر برجستگیها و گودیها مشخص مى‏شود. اندازه اطاقها معمولاً 3×4 متر یا كمتر است كه در دور یا چهار طرف یك پهنه وسیع واقع شده‏ اند.

در كتاب باستان‏شناسى و تاریخ بلوچستان به نقل از سرتیپ مهدى‏خان مهندس ایرانى آمده است:

«درتیس بسیار قلعه خوبى است و یك سمت بدنه قلعه وصل به دریاست، قدرى ناتمامى دارد كه بنّا و عمله در آن مشغول كارند. دیوار بزرگى از سمت دریا كشیده‏اند براى باراندازى و غیره حصن معتبرى است و اصل قلعه نو در روى تپه مرتفعى ساخته شده است».(سنه 1282 ه ش)

در خبرنامه ما عضو شوید
در خبرنامه ما عضو شوید
در خبرنامه ما عضو شوید تا از آخرین مطالب با خبر شوید.
هر زمان که بخواهید، می‌توانید عضویت‌تان را لغو کنید.

نظرات بسته شده است، اما بازتاب و پینگ باز است.