باغ و مقبره حسام الدوله مربوط به دوره قاجار است و در بیرجند، خیابان منظری ـ کوچه شهید کوشهای واقع شده و این اثر در تاریخ ۳۰ خرداد ۱۳۷۷ با شمارهٔ ثبت ۲۰۴۱ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است
این آرامگاه در خیابان شهید منتظری شهرستان بیرجند قرار دارد و مدفن‹‹ حسام الدوله ›› از رجال و امرای بیرجند در دوره قاجار است . این آرامگاه با مساحت 412 متر مربع دارای یك پیش ایوان سرتاسری یا طارمی است و از كف صحن آرامگاه مرتفع تر است. فضای ورودی بنا از طریق ایوانچه ای است كه در ابتدای ورودی قرار دارد . اولین اتاق آرامگاه دارای دو دهانه خروجی به اتاق های مجاور خویش است . یكی از این درها به اتاقی منتهی می شود كه مدفن حسام الدوله است و درمجاورت اتاق آینه كاری قرار دارد . در دو طرف ایوانچه اصلی ، در دو ایوانچه كوچك تر و كم عرض تر اتاق های منفرد دیگری قرار دارند . از ویژگی های این بنا تزئینات استادانه آینه كاری با طرح های هندسی می باشد كه تمام سطح داخلی اتاق مقبره را فرا گرفته است . از دیگر تزئینات بنا می توان به آینه كاری اتاق جلویی بنا با اشكال مختلف هندسی ، گیاهی و تركیبات مختلف نقش ها ، گچبری زیر سقف گنبد در اتاق مجاور اتاق اول به صورت گل های اسلیمی و ختایی به صورت مدور ، قوس های ورودی اصلی بنا و آینه كاری های طاق نماهای اصلی در فضای داخلی اتاق آینه اشاره كرد .
معماری این بنا به دوره قاجاریه تعلق دارد و مصالح آن عبارت از: آجر ،گچ ، خشت خام و آهك . در حال حاضر از این آرامگاه به دلیل وجود فضا های مختلف به عنوان كانون فرهنگی، هنری شاهد استفاده می شود .
نظرات بسته شده است.