به طور كلی غذاها به سه دسته اصلی خوردنیها، نوشیدنیها و مواد معدنی و نمكها تقسیم میشوند كه هر كدام را باید به طور جداگانه بررسی كرد:
الف – خوردنیها (غذاهای جامد):
خوردنیها یا همان غذاهای جامد برای یك طبیعت گرد باید دارای چند ویژگی مهم و خاص باشد تا هم بتواند انرژی مورد نیاز او را تامین كند و هم از بروز بسیاری از بیماریها جلوگیری یا حتی برخی از امراض را درمان كند مهم ترین این ویژگیها عبارتند از:
– تامین كننده انرژی بدن باشد . بهترین گروه غذاهای تامین كننده انرژی گروه هیداراتهای كربن و چربیهاست كه البته هیدراتهای كربن یا همان غلات در رژیم غذایی یك طبیعت گرد بر چربیها برتری دارد، زیرا برخی از چربیها ممكن است با مواد غذایی در بدن واكنشهای خطرناكی را به وجود آورد (برای كسب اطلاعات بیشتر به شمارههای قبل فصلنامه شكار درهمین صفحات مراجعه فرمایید)
– سبك و غیر فاسد شدنی باشد و در صورت امكان در تماس با آب یا رطوبت به راحتی خراب نشود. بهترین نوع این غذاها حبوبات و غلات خشك هستند.
– به راحتی در فعالیتهای متابولیكی بدن مانند انقباض ماهیچهها، تولید، انرژی كنند. این گونه فعالیتها همان فرآیندهای غیرهوازی هستند كه گلیكوژن موجود در ماهیچهها را به گلوكز تبدیل كرده و باعث تولید انرژی میشوند. حاصل این عمل، فرآیند فرعی تولید اسید لاكتیك است كه باعث خستگی ماهیچهها میشود و هر قدر ماده غذایی مصرف شده در بدن تولید اسید لاكتیك كمتری كند، بهتر است. بهترین گروه مواد غذایی كه این خواص ارزشمند را دارند، تركیبی از كربوهیدراتها و پروتئینها هستند.
– انرژی بدن را در زمان طولانی تامین كنند، همچنین كار دستگاههای مختلف بدن را در همه شرایط تنظیم كنند. همه ما بارها و بارها، دوستان خود را كه بعد از ساعتها پیاده روی راحت و مسلط تیر میاندازد، عكس میگیرند و به دیگران كمك میكنند دیده ایم و این در حالی است كه ما نفس حرف زدن هم نداریم همه اینها به خاطر وجود مواد معدنی و چربیهای مناسب به مقدار كافی در بدن آنها است و این چیزی است كه ما از داشتن آن محروم هستیم.
– و از همه مهمتر این كه تمامی گروههای غذایی نام برده را شامل شود. همیشه وقتی با پدرم كوه میرفتیم سفره نام و پنیر و خرمایش همراهش بود و میگفت غذای كوهنورد همین است و حالا میفهمم چرا او خیلی بهتر از ما كه جوانتر و قویتر بودیم، راه میرفت و كوله میكشید، بدون آن كه ذرهای احساس خستگی كند.
گوشتها بهترین منابع پروتئینی هستند. اگر دوست دارید پس از شكار دلی از عزا درآورده و كباب تازهای نوش جان كنید، حتما گوشت را كمی خامتر از روی آتش بردارید تا هم نرمتر باشد و هم بهتر هضم شود به خاطر داشته باید برای از بین رفتن مزه تلخی جگر، بهتر است آن را قدری در آب قرار دهید و سپس كباب كنید. بهترین روغن برای پخت گوشت، روغن خود گوشت است. هم تازه است و هم به سرعت جذب شده باعث افزایش انرژی و تنظیم فشار خون میشود. افردی كه بیماریهایی مانند چربی و فشار خون مبتلا هستند، بهتر است از پروتئینهای گیاهی بیشتر استفاده كنند. بسیاری از مواد غذایی مانند خرما، علاوه بر تامین انرژی به عنوان غذا، منبع سرشار پروتئین و مواد معدنی نیز هستند.
ب – نوشیدنیهای (غذاهای مایع)
مهمترین نوشیدنی آب است. آب علاوه بر رفع تشنگی، دمای بدن را كنترل كرده و خون را به حجم نرمال میرساند. همچنین به دفع مواد زایدی مثل اسید لاكتیك كه در اثر برخی فعالیتهای متابولیكی بدن به وجود میآیند ، كمك میكند.
هرگز فراموش نكنید كه دو سوم بدن ما آب است و كاهش این ماده حیاتی میتواند خطرات زیادی را در بر داشته باشد. یك انسان متوسط بدون غذا 3 هفته زنده میماند اما قوی ترین افراد، بدون آب 3 روز هم دوام نمی آورند. همیشه سعی كنید از آب پاك و جاری استفاده كنید. حتما در برنامههای طبیعت گردی خود آب به مقدار كافی همراه داشته باشید و در صورت استفاده از آبهای طبیعی آنها را بجوشانید و یا ضد عفونی كنید. آب برای كار كلیهها و دفع سموم بدن لازم و حیاتی است و با حل كردن مواد معدنی و چربیها در خود به كنترل اعصاب و حفظ انرژی بدن و ادامه اعمال متابولیكی برای مدت طولانی كمك میكند.
اگر برای مدت طولانی به یك تمرین سخت مثل كوهپیمایی میپردازید، بهتر است از آبهای حاوی مواد معدنی و یا یك نوشیدنی حاوی كربوهیدارت برای حفظ مقدار نرمال گلوكز خون و تامین ویتامینها مانند تركیب 50/50 آب میوه و آب، استفاده كنید.
نوشیدنی مكمل: هیچ چیز مانند چای شما را سر حال نمیآورد. پودر شیر و شكر تركیبات جادویی هستند كه بعد از یك روز سخت، انرژی از دسته رفته شما را جبران میكنند. چای تشنگی را بر طرف و قهوه آن را زیادتر میكند. اگر چای خشك همراه نداشتید میتوانید از گیاهان محلی كه میشناسید نوشیدنی نشاط آوری برای خود تهیه كنید.
نوشابههایی كه بر پایه لبنیات تهیه میشوند بسیار بهتر از نوشابههای قندی هستند. نوشیدنیهای تركیبی گیاهی مانند چای آویشن و ماءالشعیر نیز علاوه بر رفع تشنگی حاوی ویتامینها و مواد معدنی مفیدی هستند.
ج – نمكها و مواد معدنی (كاتالیزورهای بدن):
آخرین و شاید مهم ترین گروه مواد غذایی، نمكها و مواد معدنی باشد، هر چند ما آنها را مستقیما غذا نمیدانیم، اما وجود آنها برای ادامه حیات موجودات زنده لازم و ضروری است.
این مواد كه غالبا نقش كاتالیزور را در واكنشهای شیمیایی بدن ایفا میكنند، به دو دسته جامد یا نمكها و مایعات تقسیم میشود.
نمكها كه معروفترین آنها نمك طعام است در واقع تنظیم كننده واكنشهای شیمیایی در بدن با نوع فعالیتهای متابولیكی هستند و هر گونه تغییر در مقدار آنها میتواند خطرناك و چه بسا كشنده باشد. تقریبا تمامی اعمال داخلی بدن ما توسط این مواد تنظیم میشود.
شكارچی كه موقع تیراندازی دستپاچه میشود، دچار كمبود ید شده است و یا عكسی بعد از چند دقیقه انتظار در كومه عصبانی شده و دوربین را به داخل آب پرتاب میكند، تركیبات سدیم خون خود را از دست داده است. تازه اگر بیماریهای خطرناكی مانند حملههای قلبی و مغزی كه بر اثر بالا رفتن فشار خون به وجود میآید را به این بیماریها اضافه كنیم، آن وقت متوجه میشویم كه تغییر در مقدار این مواد در بدن به چه میزان خطرناك است.
بهترین راه تنظیم مقدار این مواد در بدن، نوشیدن آب به مقدار كافی و استفاده از میوه و سبزیهای تازه و همچنین مصرف به اندازه نمك طعام است البته قرصهای مواد معدنی هم وجود دارند كه بد نیست چندتای از آنها را همراه داشته باشیم. برخی ازگیاهان آب تولید میكنند اما آب آنها قابل شرب نیست. برخی از آبهای معدنی علاوه بر رفع نیاز بدن به مایعات مواد معدنی ضروری را نیز به همراه دارند. اما به یاد داشته باشید كه فقط آبهایی را بنوشید كه از سلامت آنها مطمئن هستید. آب آلوده میتواند بیماریهای خطرناكی را منتقل كند. چشم بعضی از جانوران حاوی آب است امابه طور مستقیم قابل نوشیدن نیست. اما میتوانید از ریشه برخی از گیاهان آب تهیه كنید تقریبا دو سوم قارچهای خوراكی را آب تشكیل میدهد و با مصرف آنها علاوه بر دریافت آب مقادیر زیادی پروتئین و مواد معدنی نیز به بدن شما میرسد.
حال كه با گروههای مختلف مواد غذایی آشنا شدیم باید میزان مصرف صحیح هر كدام را بدانیم. به طور حتم و یقین اگر به همان اندازهای كه از آب و هیدراتهای كربن استفاده میكنیم، از نمكها و مواد معدنی و یا چربیهای اشباع نشده استفاه كنیم، چیزی جز بیماری و یا حتی مرگ در انتظار ما نخواهد بود. پس دانستن مقدار مصرف هر ماده غذایی نكتههای لازم و ضروری است.
برای تعیین مقدار مصرف هر ماده غذایی فرمولی مشخص و واحد وجود ندارد، اما خود بدن ما بهترین راهنما است. زمانی كه شما احساس گرسنگی میكنید ذخایر گلیكوژن خونتان پایین آمده و به علت كاهش قند خود گرسنه شده اید. اما به یاد داشته باشید كه در این حالت هر چند كه ممكن است چند ح به قند و یا آبنبات احساس گرسنگی شما را از بین ببرد اما تغذیه صحیح آن است كه از غذای مناسب استفاده كنید.
آب همیشه برای هضم غذا مورد نیاز است، اما هیچ گاه نباید به همراه غذا صرف شود. خشك ترین غذاها حاوی مقدار زیادی آب هستند. چنانچه از غذاهای گوشتی و سبزیجات استفاده میكنید دیگر نیازی به مصرف قرصهای مواد معدنی ندارید. ماست یك از مواد لبنی آنتی باكتریال قوی است و میتواند به راحتی عوامل بیماری زای دستگاه گوارش را از بین ببرد اما ممكن است با افزایش ارتفاع از سطح دریا و در كوهستان باعث كاهش فشار خون و سرگیجه شود. میزان مصرف چربیها به نوع و شدت فعالیت شما بستگی دارد. اگر در یك روز آرام كنار بركهای مشغول ماهیگیری هستید، بهتر است بیشتر از غذاهای گیاهی و گوشتهای سفید استفاده كنید، اما بعد از یك روز ماهرخ رفتن وشكار قوچ اوریال در كوهستانها، خوردن یك كباب عالی لذت خاص خود را دارد.
غذاهای فشرده مخصوص برنامههای سنگین كوه نودی و یا تعقیبهای طولانی در شكار است، سعی كنید در برنامههای عادی طبیعت گردی از آنها استفاده نكنید زیرا باعث افزایش بی رویه قند و چربی خون میشوند و ممكن است ایجاد سوءهاضمه كند. میوهها و سبزیهای تازه علاوه بر تامین انرژی، مواد معدنی و آب بدن را نیز تامین میكنند. با شروع هر فصل سبزیهای فراوانی در كوه و بیابان میرویند كه دارای خواص تغذیهای و درمانی بسیاری هستند. اما توجه داشته باشید كه فقط زمانی از این منبع خدادادی استفاده میكنید كه اطلاعات لازم را در مورد آن داشته باشید. در مقدار مصرف میوهها و سبزیها دقت كنید و به صرف آنكه شكار آمده و یا كوه رفته اید، رژیم خود را برهم نزنید. تمامی میوهها ملین هستد و در صورت ورود میكروبها به بدن شما ممكن است شما را دچار دل درد و دل پیچههای شدید كنند. داروهای گیاهی اگر چه ساده به نظر میرسند اما اثر آنها كمتر از داروهای شیمیایی نیست. پس اگر خوب آنها را نمیشناسید، هرگز به استفاده از آنها فكر نكنید.
بهترین عادت غذایی شكارچیان چه عكس و چه تروفه، اشتیاق و علاقه وصف ناشدنی آنها به خوردن كباب به همراه نان و سبزیجات تازه و نوشیدنیهای سالم و طبیعی است و كمتر شكارچی دیده شده كه علاقه چندانی به خوردن روغنهای جامد و چربیهای مصنوعی داشته باشد، شما هم سعی كنید علاوه بر پیوستن به گروه طبیعت دوستان و شكارچیان، از همین رژیم غذایی و به اندازه نیاز خود بهره ببرید.
و مهمترین توصیه در میزان مصرف غذا همان است كه پیامبر اكرم فرمودند؛ كه تا زمانی كه گرسنه نشده اید غذا نخورید و قبل از سیر شدن دست از غذا بكشید.
نظرات بسته شده است.