اولین فیلمبرداری حرفهای از پلنگ ایرانی اواسط تیرماه در "چشمه پریه" منطقه توران استان سمنان به شکل کاملا" تصادفی انجام شد.
درحالی كه در 11 سال گذشته محققان و گروههای فیلمبرداری تنها سه ثانیه توانستند این حیوان زیرك را در دام دوربینشان اسیر كنند، گروه فیلمبرداری پروژه "ایران؛ جهانی در یك مرز" توانست تا 10 دقیقه بهطور حرفهای در روشنایی روز از یك پلنگ پیر فیلم بگیرد.
محمدعلی اینانلو، مدیر این پروژه به خبرگزاری میراث فرهنگی میگوید:«درحالی كه گروه فیلمبرداری ما در منطقه "ماجراد" منتظر دیدن و فیلمبرداری از گور ایرانی بودند، به شکل کاملا" غیرمترقبه و در کنار چشمه پریه در روز ( نکته جالب توجه این است که پلنگها به خاطر قدرت بینایی و شنوایی فوقالعاده خود برای شکار فقط شب از مخفی گاه خود خارج میشوند)موفق به گرفتن فیلم شدند.»
وی در رابطه با علت اینكه این حیوان روز از مخفیگاهش بیرون آمده اظهار داشت:«اولین دلیل حفاظت خوب از منطقه توران است كه كه باعث شده پلنگ احساس امنیت كند و این امنیت مدیون زحمات "احمد عجمی"،سرپرست پارك ملی توران است و دومین عامل، پیری این پلنگ است كه احتمالا قادر به تعقیب و گریز طعمههایش نیست و به این چشمه آمده تا بتواند از كل و جبیر(نوعی آهو) و بزی كه برای آب خوردن به این چشمه میآیند، تغذیه كند.»
وی با اشاره به ویژگیهای این پلنگ افزود:«پلنگ ایرانی از انواع هندی و آفریقاییاش بزرگتر است و این پلنگی كه گروه ما از آن فیلمبرداری كرده در حدود سه متر و 10 سانتیمتر طول دارد و جمجمه بزرگش بهاندازه یك ماده شیر است و من میتوانم ادعا كنم این حیوان، یكی از 10 پلنگ بزرگ جهان است.»
حیات وحش گریزپای ایران
اینانلو با بیان اینكه ایران حیات وحشی گریز پا دارد و مثل آفریقا و كانادا نیست كه بتوان بهراحتی حیواناتش را دید، خاطر نشان كرد:«زمانی هم كه شبكه بیبیسی برای فیلمبرداری از حیاتوحش ایران آمد، نتوانست تصویر پلنگ را به قاب دوربینش بیفزاید. بنابراین تقلب كرد و با استفاده از آرشیو فیلمهایش پلنگ آفریقایی را بهجای پلنگ ایران معرفی كرد و نشان داد.»
نبود آمارهای صحیح و واقعی از تعداد گونه پلنگ ایرانی، نداشتن ثبات اکولوژیک در زیستگاههای این گونه و کاهش طعمههای قابل صید، براثر شکارهای غیرمجاز و بیرویه، جمعیت بزرگترین گربهسان ایرانی را با خطر تهدید مواجه کرده است، اما سال 83 آمار پلنگ ایرانی 550 تا 850 قلاده تخمین زده شد كه آماری روی خط قرمز هشدار است.
سه نوع پلنگ ایران
دكتر هدایت تاجبخش، استاد دانشگاه، موسس و مدیر موزه تاریخ طبیعی دارآباد در رابطه با پلنگهای ایران به خبرگزاری میراث فرهنگی گفت:«سه نوع پلنگ در ایران یافت میشود. یك نوع نژاد"ساكسی كالور" است كه در كوهستانهای البرز و جنگلهای شمال یافت میشود. نوع دوم "میلانو" است كه جثهای كوچكتر و بدنی پر پشمتر دارد در قسمتهای كویری و مركزی و حوالی استان فارس و خوزستان هم پلنگ دیگری را میتوان یافت كه نام علمیاش "تولیانا" است و رنگی روشنتر و جثهای كوچك دارد.»
پلنگ با توجه به جثهای که دارد، قویترین حیوان دنیا است، چنانچه پلنگی با وزن 80 كیلوگرم، قوچی تا وزن 120 کیلوگرم را برای دوری از حیوانات لاشهخوار با دندانهای خود به بالای درخت میکشد.
در این میان با توجه به علایم کار گذاشته روی زمین توسط این اکیپ، طول بدن این حیوان و بزرگی جثهاش این پلنگ را در نوع خود استثنایی میكند.
شببیداری برای دیدن فرمانروای شب
ماجرا از آنجایی آغاز شد كه گروه فیلمبرداری «ایران؛ جهانی در یك مرز» كه مدتهاست با همكاری یونسكو به دنبال ساخت فیلمی از حیات وحش است، برای فیلمبرداری از پلنگ ایرانی به منطقه "ماجراد" پارك ملی توران میروند. آنها گرچه میدانستند بیش از 11 سال است كه كسی نتوانسته خالهای پلنگ را در قاب دوربین ثبت كند، اما "آرش اینانلو" و "عبدالرضا فرقانی" دوربین حرفهایشان را به دوش میگیرند و شبها با پرژكتور و تجهیزات دیگر فیلمبرداری پی پلنگ میافتند.
سه روز اول هرچه میگردند، اثری از پلنگ نمییابند. پس كومهای (كمینگاه) میسازند كنار چشمه پریه تا حداقل فیلمی از "گورخر" یا جبیرهایی كه برای خوردن آب سوی چشمه میآیند، بگیرند.
پلنگ حیوانی بسیار باهوش است و با توجه به حس شنوایی بالایی كه دارد كمتر روی به انسان مینماید. گذشته از این در 90 درصد موارد، شبها كابوس شكارهایش میشود.
شب از نیمه میگذرد و سرمای شب بیابان، حوالی صبح جای خودش را به زردی شعاع خورشید میدهد. فضای ساكت اول صبح، خواب طلب میكند، اما هر دو با تمام كمبود خوابی كه دارند، بیدار میمانند.
ساعت 6:10 صبح، ناگهان "فرقانی" حیوان غولپیكری را میبیند كه به سمت چشمه میآید. اینانلو را صدا میزند:«آرش!پلنگ!»هر دو خواب از سرشان میپرد و به تكاپو میافتند تا بر چهره این حیوان خجالتی زوم كنند و بتوانند از او فیلم بگیرند.
پلنگی به اندازه یك ماده شیر
حیوان آرام آرام به سمت چشمه "پریه" حركت میكند. جمجمه بزرگش كه تقریبا هماندازه یك ماده شیر است، نشان از كهولت سنش دارد. بعید نیست كه شكستگی دندان داشته باشد. پیری، نای دویدن پی شكار را هم از او گرفته است.
با تمام كهولت سن آنقدر باهوش هست كه حتی گوشهایش هم جای چشمانش عمل كند. پس باید در كمینگاه صدای نفس هم نیاید و گرنه حیوان میگریزد.
به سمت چشمه حركت میكند. آبی میخورد و همان گوشه زیر آفتاب میخوابد. ساعت گوشه تصویر دوربین 10 دقیقه ضبط را نشان میدهد كه حیوان بلند میشود و میرود.
به گفته دكتر تاجبخش، این پلنگ از نژاد "ساكسی كالور" است كه جثهای بزرگ دارد و طول بدن آن گاهی به سه و نیم متر نیز میرسد و اغلب این نژاد در حوالی كوهپایههای البرز و جنگلهای شمال یافت میشود.
فضای محوی در كومه شكل میگیرد. حس خوشحالی و تعجب از دیدن پلنگ در همان فضای كوچك كومه با هم میآمیزد، چرا كه این موفقیتی بزرگ است.حالا با این 10 دقیقه فیلم میتوان به شبكه بیبیسی كه دوسال در ایران گشت و آخرش هم نتوانست از پلنگ فیلم بگیرد، فخر فروخت و به همه گفت كه آنها با تقلب پلنگ آفریقایی را به جای پلنگ ایرانی در فیلمشان آوردهاند.
نظرات بسته شده است.