برای تفكیك مرز مناطق بیابانی ایران پس از شناسایی ایستگاههای هواشناسی و بررسی و بازسازی آمار و داده های مورد نیاز در هر یك از استانهای مورد مطالعه، نسبت به استخراج پارامترهای مورد نیازاقدام شد سپس با استفاده از داده های مذكور و بر اساس روش تحقیق لایه های مطالعاتی در محیط GIS تهیه و رقومی گردید. تلفیق لایه ها و یا نقشه های تهیه شده برای هر عنصر اقلیمی بخش دیگری از فعالیتهای دفتری بود كه در این مرحله صورت گرفت.
كنترل مناطق تعیین شده با نقشه توپوگرافی در آزمایشگاه و صحرا برای بررسی صحت و سقم مناطق تفكیك شده از جمله امور تكمیلی دیگری بود كه بصورت استانی و ستادی انجام شد. به این ترتیب از تلفیق نقشه های حاصله سه ناحیه یا قلمرو در نقشه نهایی هر استان از هم قابل تفكیك شد. داخلی ترین منطقه از سمت دشت، بیابان و خارجی منطقه غیر بیابان و منطقه بینابین كه ویژگی مشترك هر دو منطقه را داشت بنام منطقه گذر از بیابان به غیر بیابان (نیمه بیابان) نامگذاری گردید. با ارسال اطلاعات و نقشه های رقومی مربوطه از استانهای مورد عمل و پس از بررسی های لازم نقشه های مذكور بشرحی كه در پی آمده است در نقشه سراسری ایران جانمایی شد.
– برای نقشه سراسری ایران سیستم مختصات(Coordinate System) كشوری و زمین مرجعی (Georeference) تهیه شد و سپس با انتخاب نقاط كنترل و راهنما در نقشه های استانی و پیدا كردن مختصات آن نقاط در نقشه سراسری، نقشه استانی مربوطه در محل جغرافیایی خود در نقشه ایران قرار گرفت. این كار برای كلیه نقشه هایی كه این مشكل را داشتند به تفكیك انجام شد و نهایتا لایه رقومی نقشه بیابانهای اقلیمی تهیه شد.
– یك Domain مشترك برای كلیه واحدهای استانی تعریف شد و اصلاحات لازم بر روی اطلاعات استانی و یكپارچه سازی تعاریف در نقشه سراسری كشور انجام گرفت. پس از اطمینان از صحت كارهای انجام شده نقشه های اصلاح شده استانها به یكدیگر چسبانده شد و نقشه نهایی بیابانهای ایران از جنبه اقلیم شناسی تهیه شد.
– در پایان، مناطق تعریف شده موجود درنقشه نهایی بصورت Polygon درآمده و layout آن نقشه در مقیاس 1:2500000 تهیه گردید. جدول شماره 1 وسعت بیابانهای ایران را به تفكیك برای استانهای مورد مطالعه نشان می دهد.
از آنجا كه برخی از استانهای مورد مطالعه، اطلاعات مورد نیاز برای تهیه نقشه سراسری را تا زمان تدوین گزارس نهایی طرح ملی ارسال نكرده و برخی از مناطق ایران نیز در زمره استانهای مورد مطالعه قرار نداشتند سعی وافر بعمل آمد تا یرای پوشش دادن نقشه های سراسری حتی الامكان از اطلاعات موجود كشور كه توسط سایر ارگانها در ارتباط با زمینه مطالعاتی این طرح تهیه شده است استفاده شود از این رو ممكن است مساحت نهایی نقشه سراسری بیابانهای ایران با جمع جبری مساحت بیابان موجود در استانهای كشور اندك تفاوتی داشته باشد كه در پاره ای موارد این تفاوت جزئی می تواند از اصلاحات لازم هنگام تلفیق نقشه های استانی بصورت كشوری ناشی شده باشد.
شكل فوق نقشه نهایی بیابانهای ایران را از جنبه اقلیم شناسی نشان می دهد. به استناد این نقشه 706672 كیلومتر مربع (معادل 42.88 درصد) از وسعت ایران را بیابانهای اقلیم شناسی در بر گرفته اند. همانطور كه در نقشه مربوطه مشاهده می شود بیابانهای اقلیم شناسی عمدتا در دو منطقه مركزی و ساحلی ایران گسترده شده اند بیابانهای داخلی در محاصره دو رشته كوه زاگرس و البرز قرار گرفته است بطوری كه می توان آن را در ردیف بیابانهای باد پناهی قرار داد این بیابانها معمولا در پشت سلسله کوههایی که ابرهاى بارانزا نمى توانند به آنجا برسد به وجود مى آیند زیرا هنگام صعود هوا از كوهستان توده هوای مرطوب در دامنه بادگیر كوهستان رطوبت خود را بصورت بارش از دست می دهد و به صورت هوایی خشك و گرم در دامنه بادپناه سرازیر می شود به این ترتیب رطوبت نسبى کاهش یافته و وزش باد گرم وخشک دراین جبهه کوهستان سبب پیدایش بیابان مى شود
خصوصیات و ویژگی بیابانهای اقلیم شناسی ایران:
بیابانهای اقلیم شناسی ایران كه در این طرح پژوهشی مورد بررسی قرار گرفته اند مناطقی را در بر می گیرندكه میانگین بارندگی سالانه آنهاكمتر از 200 میلیمتر است این مقدار در برخی از مناطق مانند استانهای یزد، اصفهان، سیستان و بلوچستان ، سمنان و مناطق مركزی ایران به كمتر از 90 میلیمتر نیز می رسد. در این مناطقضریب تغییرات بارندگی بیش از 40 میلیمتر ، صریب بی نظمی بارش بیشتر از 13 میلیمتر و میزان تبخیر عموما بیش از 2000 میلیمتر و در مناطقی مانند یزد و سیستان و بلوچستان به بیش از 3000 میلیمتر در سال می رسد.
نظرات بسته شده است.