آگامای فلس شاخی

نام علمی : trapelus lessonae

نام انگلیسی : hornyscaled agama

نام فارسی : آگامای فلس شاخی

مشخصات: فرم فلسهای پشتی یكنواخت نیستند؛ فلسهای شكمی صاف (بندرت دارای تیغه‌های ضعیف)؛ اندازه بزرگترین پولكهای پشتی حدوداً سه برابر پهنای پولكهای مجاور؛ 80 تا 121 فلس در اطراف پهن ترین قسمت ناحیه میانی بدن؛ سطح زیرین ران با قسمتی از فلسهای بزرگ در میان فلسهای كوچك،؛ فلسهای پینه بسته پیش مخرجی در دو یا سه ردیف؛ نرها فاقد كیسه گلویی.
رنگ آمیزی: پشت خاكستری حنایی یا قهوه ای مایل به خاكستری، با پنج نوار عرضی تیره كه این طرح گاهی در نرها نامشخص است؛ چانه در نرها اغلب بطور فصلی آبی روشن؛ اندامهای حركتی با نوارهای باریك قهوه ای نا مشخص؛ دم با نوارهای عرضی متقاطع تیره؛ اكثر نوارها و لكه‌های روی بدن با حاشیه روشن، سطح شكمی بدن گاهی قرمز كمرنگ.
 

زیستگاه: نواحی نیمه بیابانی خشك، دشتهای باز؛ ناهمواریها (كوه یا تپه)، زمینهای سنگلاخی، صخره‌های رسوبی ، ستیغ و بریدگیهای كوهها و دره‌های تنگ و عمیق، با پوشش گیاهی پراكنده و اندك.
 

عادات و رفتار: هنگام روز فعال اند؛ اما در روزهای بسیار گرم بیشتر در هنگام غروب فعالیت می كنند؛ اغلب در لابلای بوته‌ها و یا اینكه در نزدیكی بوته‌ها بسر می برند؛ هنگام فرار از دشمن تا چندین متر می دوند سپس بی حركت می ایستند تا خود را استتار كنند، از حشرات نظیر قاب بالها و لارو آنها، مورچه‌ها و نیز عنكبوتها تغذیه می كنند؛ در سال ممكن است تا دو نوبت تخمگذاری كنند، یك بار اواخر بهار و یا اوایل تابستان و یك بار در اوایل پائیز، در هر بار 6 تا 12 تخم و گاهی تا 15 تخم گزارش شده است.
 

پراكندگی جهان: ایران، آذربایجان، ارمنستان، تركیه، عراق، سوریه و اردن.
 

اندازه: نوك پوزه تا نخرج 81 میلیمتر دم 94 میلیمتر
 

ملاحظات: این گونه در قبل زیر گونه T.ruderatus ruderatus بوده است، كه توسط رستگار پویانی (2000) تغییر نام یافته است. در 6 نمونه نر ایرانی 80 تا 102 فلس و در 12 نمونه ماده ایرانی 93 تا 121 فلس اطراف پهن ترین قسمت ناحیه میانی بدن شمارش شده است (Anderson 1999). محل نمونه تیپیك این گونه از ایران، استان اصفهان، در مجاورت شهر اصفهان می باشد.