آگامای استپی

نام علمی : trapelus agilis

نام انگلیسی : steppe agama

نام فارسی : آگامای استپی

مشخصات: فرم فلسهای پشتی یكنواخت، كه اندازه آنها به تدریج و بطور منظم تا فلسهای پهلویی كوچكتر می شود. 1 تا 3 ردیف از فلسهای پیش مخرجی پینه بسته، كه بیشتر در نرها برجسته تر هستند.
رنگ آمیزی: پشت خاكستری، حنایی، سیاه یا كرم مایل به زرد، بطور یكدست (اغلب در نرها) یا با نوارهای عرضی كم و بیش مشخص قهوه ای تیره یا قرمز، معمولاً با یك یا دو ردیف زیتونی روشن كه این الگوی رنگ آمیزی در ماده‌ها و جوانها مشخص تر از نرهاست؛ سطح شكمی كرم مایل به سفید؛ در ماده‌ها و جوانها گلو و شكم اغلب با رگه‌های قهوه ای، و در نرها ناحیه گلو، قفسه سینه و پهلوها آبی تیره یا بنفش.
 

زیستگاه: در نواحی بیابانی و نیمه بیابانی، در دشتهای باز مسطح شنی، رستی، رسوبی، ماسه ای، نزدیك اراضی كشاورزی، حاشیه و دامنه كوهها، آبراهه‌های خشك، تپه‌های شنی كوچك، تخته سنگها، توده‌های سنگی، سنگ چین‌ها همراه با پوشش گیاهی مختلف پراكنده و استپی.
 

عادات و رفتار: هنگام روز فعالیت می كنند؛ اغلب روی تخته سنگها و دیگر بر آمدیگیها می نشینند؛ روزهای آفتابی بیشتر دیده می شوند؛ از حشرات، عنكبوتیان، هزارپایان و گاهی از مواد گیاهی تغذیه می كنند.
 

پراكندگی جهانی: ایران تا قزاقستان و روسیه، افغانستان تا قرقیزستان و چین، پاكستان، هند و احتمالاً عراق.
 

اندازه: از نوك پوزه تا مخرج 115 میلیمتر دم 177 میلیمتر.
 

ملاحظات: از این گونه، سه گونه در ایران مشخص شده، T.a.agillis دارای 65 تا 91 فلس حول ناحیه میانی بدن، فلسهای پشتی كم هم اندازه، بطور ضعیف تیغه دار و اغلب به شدن نوك تیز (2 ردیف یا بیشتر فلسهای پیش مخرجی پینه بسته)، از نواحی مركز ایران گزارش شده اند؛ زیر گونه T.a.sanguinolentus دارای 52 تا 73 فلس حول ناحیه میانی بدن، تمام فلسهای پشتی، شكمی و فلسهای كیسه گلوییاز نظر اندازه بزرگتر از زیر گونه‌های دیگر، یك اندازه، به شدت تیغه دار و نوك تیز، (2 ردیف یا بیشتر فلسهای پیش مخرجی پینه بسته)، از نواحی شمال شرقی ایران گزارش شده اند. زیر گونه T.a.khuzistamenissدارای 80 تا 97 فلس حول ناحیه میانی بدن؛ فلسهای بدن كوچكتر از دیگر زیر گونه‌ها، فلسهای پشتی كمی هم اندازه تا نا برابر و بطور ضعیف تیره دار و نوك نیز هستند، از جنوب غربی ایران گزارش شده اند، محل نمونه تیپیك این زیر گونه از ایران، استان خوزستان، 5 كیلومتری جنوب غربی هفتگل بر جاده شوشتر است.