پارک ملی سالوک

نام انگلیسی:  Salook national park   

نام فارسی :  پارک ملی سالوک 

 

 

موقعیت جغرافیایی

پارک ملی سالوك در استان خراسان بین N3715 تا N3707 عرض شمالی و E5717 تا E5703 طول شرقی واقع شده است. مساحت آن 11670 هكتار می باشد.

 سالوك در شمال غربی اسفراین قرار دارد و در این منطقه دره‌های زیبا و دیدنی زاری، جوزی و چهار برج جنگل‌های پراكنده مشهود است. این منطقه زیستگاه پرندگان و حیوانات بسیاری همچون آهو، قوچ، میش است و جاذبه‌های گیاهی مانند گلابی و آلوچه وحشی، زرشك، قره‌میغ، ریخوك، زالزالك، نسترن وحشی، افرا كركو، گز انجیر و گردو است. دره توی سالوك با طول حدود ‪ ۱۵‬كیلومتر دارای ‪ ۱۵‬چشمه دایمی به صورت نهر است كه منظره‌های بسیار زیبا و دیدنی را بوجود آورده است.

دژ قدیمی معروف به قلعه سالوك یا صعلوك از بناهای است. این قلعه تاریخی در شمال منطقه حفاظت شده سالوك واقع شده و در انتهای دره زاری و بر فراز صخره‌های صعب‌العبور سالوك بنا شده است. وجود غارهای مهم از جمله غار رختیان و غار پلنگ تخته نی در سالوك و غار پیش قلعه در پارك ملی و حفاظت شده ساریگل از مناطقی هستند كه گردشگران و طبیعت دوستان را به سوی خود جذب می‌كند.

غار پیش قلعه در منطقه ساریگل واقع بوده و بخاطر اینكه در دیواره صخره قرار دارد ورود به این مكان مستلزم وسایل و تجهیزات است و بر اساس شنیده‌ها این غار از عمق بسیار زیادی برخوردار بوده و در گذشته مردم برای پیدا كردن آثار باستانی به داخل آن می‌رفته‌اند و اعتقاد دارند كه در این غار آثار باستانی فراوانی وجود دارد.
 
وجود چشمه‌های فراوان مانند چشمه سیاه خانه، چشمه دره جوز، چشمه اردغان، چشمه سفیدارلی، چشمه بازی گربه، چشمه عرب و چشمه ترنو در اسفراین كه غبار خستگی را از تن رهگذران می‌زداید.

 

بخش شرقی منطقه حفاظت شده سالوک که خود از سال 1352تحت حفاظتبوده سال 1381به پارک ملی ارتقا یافته است. این پارک با مساحت 8231هکتار در استان خراسان شمالی قرار دارد .دامنه ارتفاعی 1150 تا 2170  متر ، دما وبارندگی متوسط  سالیانه 12درجه سانتیگراد و 280 میلیمترمنطقه رادارای اقلیم نیمه خشک معتدلکرده است .

 پوشش گیاهی قالب منطقه در بخش های کوهستانی جنگل های پراکندهارس قابل مشاهده است .

از دیگر گونه های گیاهی منطقه میتوان به کلاه میرحسن – گون – زالزالک -زرشک  –  نسترن وحشی  –  گـوجه وحشـی  –  انـجـیر –  کمـا –  کـلـاغـک -زیره و انواع لاله ها اشاره  نمود.

 قوچ و میش اوریـال و پـازن و بـز درکوهستان ها وآهو دردشتها از جانوران شاخص منطقه به شمار می آیند .دیگر گونه های مهم جانوری منطقه عبارتندا ز:

 پلنگ – گراز – گرگ – روباه معمولی – شغال – کفتار- گربه پالاس- سمور سنگی –تشی – کبک – کبک دری – تیهو – کوکو – قرقاول– چکاوک – انواع سسک ها -کوکرها – سهره ها- سارگپه ها – بحری – کفچه مار ومار اتشی.

 

شرایط اقلیمی
میانگین سالانه دما در منطقه حدود 12 درجه سانتیگراد برآورد گردیده است.حداقل مطلق دمای ماهانه در دی ماه 5/16 و حداكثر مطلق آن در تیر ماه حدود 34 درجه سانتیگراد است.نوع بارش در فصل زمستان مخصوصا در مناطق مرتفع به شكل برف می باشد. متوسط بارندگی ماهانه برای منطقه حداكثر حدود 58 میلیمتر ثبت شده است.
منطقه سالوك از نظر تقسیم بندی اقلیمی در ناحیه خشك و نیمه خشك قرار دارد.

 

زمین شناسی
منطقه سالوك بخشی از زون بینالود در البرز شرقی است. از نظر ژئومورفولوژی منطقه سالوك به دو واحد كوهستان و دشت تقسیم می شود. مرتفع ترین نقطه كوه سالوك می باشد كه 2900 متر از سطح دریا ارتفاع دارد. حداقل ارتفاع منطقه با ارتفاع 1080 متر در دشت جنوبی آن كه زیستگاه آهو می باشد قرار گرفته است.

 

جاذبه های اكوتوریسمی
وجود توده های ارس،دره های زیبا،تنوع گونه های گیاهی و جانوری،اثر تاریخی بیش قلعه و راه های دسترسی مناسب،زمینه فعالیت های گردشگری را در منطقه فراهم نموده اند. از بهترین آثار تاریخی آن می توان از قلعه معروف به سالوك یا صلعوك در شمال غربی منطقه نام برد كه در انتهای دره زاری و بر فراز صخره های صعب العبور سالوك بنا گشته است.


پوشش گیاهی: ارس,‌زرشك ,‌ افدرا,‌گوجه وحشی,‌درمنه ,‌گون و كلاه میرحسن.

پستانداران: آهو, گرگ,‌ قوچ ومیش, كل وبز, پلنگ,‌كفتار, روباه ,‌خوك وحشی, شغال ,تشی, خرگوش, سمور, سنجاب زمینی وگوركن .

پرندگان : كوكر,چكاوك, كبك,‌تیهو,‌باقرقره ,‌سسك و ‌جغد .

 

عوامل تخریب و تهدید سالوك
1. كشاورزی: در این منطقه به دو صورت دیم و آبی وجود دارد. كشاورزی دیم چون در این منطقه به صورت شیب دار اجرا می شود، عامل فرسایش آبی را در پی دارد.كشاورزی آبی اگر چه به میزان كشاورزی دیم باعث تخریب نمی شوند ولی به خاطر حضور كشاورزان در منطقه شرایط ناامنی و استرس را برای وحوش فراهم می كند.
2. چرای مفرط: یكی از مخرب ترین موارد تخریب مراتع می باشد. متاسفانه دام بسیار بیشتر از ظرفیت قابل تحمل مرتع وارد چراگاه می شود كه باعث كوبیده شدن خاك،توقف رشد و نهایتا عاری شدن خاك از پوشش می شود و به دنبال آن حضور انسان و سگ امنیت را از وحوش می گیرد كه ممكن است منجر به كاهش تولید مثل شود.
3. راه های ارتباطی: باعث تسهیل ورود شكارچیان غیر قانونی به منطقه می شود و علاوه بر آن باعث ورود ماشین آلات كشاورزی از جمله تراكتور به منطقه می شود.
البته الگوی ساختمان سازی در روستاهای اطراف منطقه، مصارف سوخت باعث نابودی جنگل های منطقه شده است.

 

1 نظر
  1. مسعود می‌گوید

    باعرض سلام و خسته نباشید و تشکر از توضیحات روشن و دقیق شما موفق باشید مسعودبیگی کارشناس ارشد منابع طبیعی

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.