آگامای دم تیغی بین النهرین

نام علمی : uromastyx loricatus

نام انگلیسی:  mespotamian spiny tailed lizard    

نام فارسی: آگامای دم تیغی بین النهرین

مشخصات: حلقه‌های فلسی خاردار در سطح فوانی دم توسط فلسهای كوچك از هم جدا شده‌اند؛ ناحیه پشتی با ردیفهای عرضی كم و بیش منظم از برآمدگیهای خاردار توسعه یافته؛ 15 یا بیشتر منفذ رانی و پیش مخرجی (3 تا 5 منفذ پیش مخرجی و 11 تا 15 منفذ رانی) در هر طرف؛ 12 برآمدگی در ردیف عرضی قاعده دم؛ فاقد فلسهای دندانه دار توسعه یافته در امتداد حاشیه پیشین گوش؛ 30 تا 40 ردیف عرضی از فلسها در ناحیه میانی شكم به اندازه سر (از نوك پوزه تا گوشه دهان)؛ ردیفی از فلسهای توسعه یافته روی گردن كه توسط فلسهای كمی دانه‌ای شكل احاطه نشده‌اند.
رنگ آمیزی: ناحیه پشتی بدن در الكل كرم رنگ یا خاكستری مایل به زرد، با نقاط كوچك قهوه‌ای، گاهی با ردیفی از لكه‌های چشمی گرد زرد با حاشیه قهوه‌ای؛ ناحیه شكمی سفید مایل به زرد؛ در نمونه‌های زنده رنگ آمیزی ناحیه پشتی از خاكستری تیره در ساعات خنك صبح تا تقریبا سفید همراه با نواحی بزرگ نارنجی روشن در ناحیه میانی پشت در اواسط روز تغییر می‌كند.
 

زیستگاه: نواحی بیابانی و نیمه بیابانی، تپه‌ها، گودیهای میان تپه‌ای، دره‌ها و وادیها، پوشیده از ماسه‌های رسوبی، رسی در دشتها و حاشیه دامنه‌ها با پوشش گیاهی اندك بوته‌ای كوچك خاردار و گیاهان علفی دیگر.
 

عادات و رفتار: در اواسط روز بیشتر در ماههای بین فروردین تا اواخر مرداد (زمانی كه گرما به حدی رسیده باشد كه دیگر خزندگان دیده نشوند) فعالیت می‌كنند؛ اغلب در مكانهای آفتابگیر در نزدیكی دهانه حفره‌های خود روی تپه‌های كوچك دیده می‌شوند، كه با احساس خطر سریعا به داخل حفره می‌روند؛
گاهی اوقات در جستجوی غذا 20 تا 30 متر دورتر از لانه‌شان مشاهده شده‌اند؛ حفره‌هایی به طول 1 تا 5/1 متر حفر می‌كنند، كه این حفره‌ها 2 یا چند پیچ دارند و انتهای حفره بیشتر از 30 سانتیمتر در زیر سطح زمین است.
وسیله دفاعی آنها دم قوی و خاردارشان است كه با ضربات سخت و سریع شلاقی اطراف دم از خودشان دفاع می‌كنند. تغذیه آنها از گیاهان است و معمولا لانه خود را در مكانهایی كه گیاهان بیشتری می‌روید، می‌سازند، و گاهی اوقات لانه آنها در نزدیكی صیفی كاریها نیز دیده می‌شود. در اسارت غذای آنها می‌تواند شامل كاهو، كلم و لپه باشد. تخمگذاری در اواخر مرداد یا اوایل شهریور و نیز وایل اردیبهشت گزارش شده است.
 

پراكندگی جهانی: ایران، عراق.
 

اندازه: نوك پوزه تا مخرج 252 میلیمتر دم 190 میلیمتر
 

ملاحظات: این گونه در ایران از سطح دریا تا ارتفاع حدود 400 متری گزارش شده است. محل نمونه تیپیك از ایران، بوشهر، واقع در استان بوشهر می‌باشد. این گونه در ایران فقط در سرزمینهای پست غرب زاگرس یافت می‌شود.