تالاب هامون پوزک

نام انگلیسی:  Hamoon-e Pouzak wetland    

نام فارسی :   تالاب هامون پوزک

 

 

موقعیت جغرافیایی  

هامون پوزک در موقعیت جغرافیایی N3125 E6117 در استان سیستان و بلوچستان و کشور افغانستان واقع است. هامون پوزک تالابی فصلی در مرز استان سیستان و بلوچستان و افغانستان است. مساحت کل این هامون حدود ۱۶۰۰ کیلومتر مربع می‌باشد که از این مساحت ۳۵۰ کیلومتر مربع داخل کشور ایران و بقیه متعلق به کشور افغانستان است. این تالاب بخشی از تالاب بزرگ هامون است که از 3 تالاب تشکیل شده است. این تالابها به هم متصل هستند و در مواقع تر سالی تشمیل تالاب بزرگ هامون را می دهند. دو هامون دیگر با نام های هامون صابری و هامون کوه خواجه یا سنگول در خاک ایران قرار دارند. هامون پوزك در واقع نقطه شروع هامون در كشور افغانستان است كه پس از آبگیری كامل هامون صابری وسایر نقاط هامونرا پوشش می دهد . بخش وسیعی از هامون پوزك در كشور افغانستان استوبه جهت امتدادخشكی بصورت یك دماغه در نقطه ای از آن به هامون پوزك معروف گردیده است.هامون پوزك عمیق تر از سایر نقاط هامون ومرز آبی ایران وافغانستان نیز در همین هامون است. ارتفاع هامون پوزک از سطح دریا 475 متر است.

 

منابع تامین آب این تالاب رودخانه های خاشرود و  هلمند است که از سلسله جبال بابا ، پغمان و سیاه بند که در قسمت  مرکزی و شمال شرق اقغانستان قرار دارند سرچشمه می گیرند. پوشش گیاهی حاشیه تالاب گیاه نی و بعضی از گیاهان آب زی و بعضا در اطراف آن گیاهان کوتاه قد مناطق بیابانی از جمله گز قابل مشاهده است. حداکثر عمق تالاب در بیشترین حالت 4 متر است . این تالاب در فصل تابستان معمولا خشک می شود و در فصل زمستان و بهار با ذوب شدن برفهای ارتفاعات افغانستان مجددا پر آب می گردد. پس از ساخت سد کجکی در بالا دست رودخانه هلمند درسال 1340  و تغیر مسیر آب آن و عدم تخصیص حق آبه این تالاب از سوی اقغانستان این هامون در اکثر ماه های سال خشک شد. ماهیگیری، قطع گیاهان نی، تردد قایق های موتوری در تالاب و شکار پرندگان مهاجر از جمله تهدیدات زیست محیطی این تالاب است.

 

در هامون پوزك مناطقی همچون :خاجگیر ، سل یو، بریده  ، پوزك  سرلوف  ، شند ، در كشور افغانستانو منطقه محمودی ، تپه كنیز ، خرگوشی ، چونگ سرخ  ، و…. در كشور ایران است .روستاهای همجوار با این منطقه از هامون : نورمحمدخان ، پیران ، كانال  ، گلشاه ، قرقری ، دهمرده قرقری ،تخت عدالت (اربابی ) ، ملا دادی ، سراوانی ، گله بچه ، ملاعلی و گمشاد است.ساكنین این روستاها در هنگام پر آبی هامون از طریق صیدو صیادی ، ماهیگیری ، دامداری وحصیر بافیامرار معاش میكردند. طوایف اربابی ، صیادی ، بزی ، وسراوانیحداكثر جمعیت این منطقه را تشكیل میدهند . هامون پوزك هم در هنگام آبادانی با پوشش نیزارها و توتیهامحل مناسبی برای شكار وتفریحگاه مناسبی برای دوستداران طبیعت بشمار میرفت .  هامون،علاوه بر اثرات مثبت طبیعی، اقتصادی و اجتماعی، در دین زرتشت نیز تقدس خاصی دارد.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.