خانه توفیقی، زنجان

با عنایت به موقعیت گسترش شهر در جهت شرقی و غربی و وجود رود خانه معروف زنجان چای در جنوب شهروهمچنین مد نظر قرار دادن رشته كوههای ضلع شمالی شهر بنای توفبقی در قسمت شرقی شهر و در حد فاصل رشته كوههای مزبور رودخانه زنجان چای ( در قسمت شمالی رود خانه ) واقع گردید . بنای توفیقی دربافت قدیمی شهر در محله معروف به غریبیه بالا كه به محله خرابه رجی نیز مشهور بوده ، قرار دارد . این بنا از شمال غرب نزدیك به دروازه رشت و از جنوب نزدیك به دروازه رشت و از جنوب نزدیسك به دروازه قزوین می باشد . بنای توفبقی از جمله بناهای اواخر دوران قاجار و اوایل پهلوی بوده كه این امر با توجه به نوع معماری و تزیینات بكار رفته در آن بخوبی مشاهده می باشد . شماره ثبت این اثر 2664 به تاریخ 25/12/78 می باشد .

 

بطور كلی بنای توفیقی از نقطه نظر سبك معماری و سیاق تزئینی مصادیق الگوی متقارن معمول و رایج در اواخر قاجار و اوائل پهلوی ساخته شده اند می باشد . این تقارن در شیوه معماری داخلی و سبك تزئینی در نمای خارجی به نقطه اوج می رسد لمبه كاری شده با طرحها و رنگهای زیبا در نمای داخلی و سقف و همچنین بخشهای آجر كاری شده در طرحها و موتیف های تزئینی متعدد ، از جمله شاخص های معماری و شیوه تزئینی این اثر تاریخی می باشد . این بنا منزل مسكونی مرحوم علی اكبر خان توفیقی نخستین شهردار و رئیس بلدیه شهر زنجان بوده است . در حال حاضر بنیاد شهید استان زنجان در نظر دارد از بنای مزبور به عنوان گنجینه آثار شهیدان استان استفاده و بهره برداری نماید فلذا بدین منظور نیز اقداماتی اجرائی را در زمینه مرمت ، باز سازی و استحكام بخشی بنا انجام داده است .

 

اولین نكته ای كه در بدو ورود به منزل توفیقی نظر هر بیننده ای را به خود جلب می نماید ، حجم پیش آمده تالار طبقه اول با ستونهای گرد آجری آن در قسمت ورودی ساختمان می باشد ، در واقع پر كار ترین بخش نمای این ساختمان از نظر كار نماسازی با آجر همین حجم بیرون زده تالار می باشد آجر چینی رخبام در نمای جنوبی و همچنین آجر كاری ساده و مختصر دو طرفدر اصلی ، در جبهه جنوبی از جمله بخشهای تزئینی بنا می باشد ، از دیگر موارد تزئینی این اثر می توان بوجود تزئینات گچبری ، نگارها ، گچكاری دیوارهای طبقه اول در محل تلاقی سقفهای كاذب استفاده از لمبه با طرح ها و رنگهای زیبا و بكار بردن آجر های تزئینی به شكلهای قاب بندی در طرحهای مختلف به سبك تزئین بی نظیر آن اشاره نمود .

 

با عنایت به بررسی به عمل آمده مالكیت بنا در حال حاضر به نام بنیاد شهید انقلاب اسلامی استان زنجان می باشد و همانطوریكه قبلاً ذكر شده این بنیاد در نظر دارد گنجینه آثار هدای استان را در این بنا دائر نماید . در زمینه ثبت این اثر در فهرست آثار تاریخی نیز تا بحال اقدامی صورت نپذیرفته است . بنای توفیقی تا چند سال اخیر بصورت منزل شخصی فعال و قابل استفاده بوده تا اینكه بنیاد شهید استان زنجان طی طرحی مصوب در نظر دارد تا بنای مزبور را گنجینه آثار شهدای استان زنجان دائر نموده و مورد بهره برداری قرار دهد لذا در این راستا اقدامات حفاظتی و مرمتی را به انجام رسانیده كه مشروح آن در صفحه بعد آمده است.

 

نظر به اینكه بنای مزبور منزل اولین شهردار زنجان (آقای اكبر توفیقی ) می باشد و از آنجائیكه نامبرده فردی خیر بانی بناهای عام المنفعه دیگر همچون رختوشویخانه ، كارگاه و غیره … در سطح استان بوده كه تماماً یا در فهرست آثار ملی ثبت شده و یا در حال ثبت می باشد لذا ضروری می نمود تا منزل شخصی وی نیز در فهرست آثار تاریخی كشور به ثبت برسد .

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.