سفری به روستای مصر

واژه «مصر» چه چیزی را به ذهن متبادر می كند؟ كشوری در شمال آفریقا، رودخانه نیل، فراعنه، اهرام ثلاثه، مجسمه ابوالهول، دهكده فرعونی و … . درست است، اما آیا می دانید ، مصر دیگری هم وجود دارد؟ كجا؟ درهمین سرزمین خودمان ایران.
اما قضیه مصر ایران چیست؟ مصر ایران روستایی است با حدود 40 خانوار جمعیت در حاشیه كویر مركزی، در بخش خور و بیابانك شهرستان نائین كه از برخی جهات از جمله تولید محصولات كشاورزی و باغی در آن منطقه كویری، زبانزد عام و خاص است.
وقتی در جاده نائین به سوی طبس از غرب به شرق پیش می روید با پیمودن حدود 250 كیلومتر از نائین و درست پس از پشت سر گذاشتن روستای بزرگ فرخی با حدود 700 خانوار جمعیت و روستای كوچكتر نصرآباد و 10 كیلومتر مانده به شهر خور، مركز بخش خور و بیابانك، بر تابلو كوچكی در كنار جاده چنین نوشته شده است «به سمت مصر».


با ورود به جاده فرعی در سمت چپ و طی مسافت حدود 43 كیلومتر از میان تپه ها و در حركت به سوی مناطق میانی كویر مركزی ایران در سكوت سنگین كویر از دور سه نگین سبز تقریبا به هم پیوسته نمایان می شود.
در ادامه مسیر لحظاتی بعد و پس از عبور از میان تپه های شنی كه به دست بادهای كویری روی هم تلنبار شده اند، خود را در میان اولین نگین سبز كه «امیرآباد» نام دارد می یابید.


امیرآباد مزرعه ای آباد با یك چاه پرآب و شیرین – آن هم در جایی كه هر قطره آب شیرین ارزش بسیار زیادی دارد – است كه مالكیت آن متعلق به مردم مصر است. با حضور در امیرآباد و مشاهده رونق، آبادانی كشاورزی و دامپروری در آن، انسان به یكباره حضور خویش در قلب كویر را فراموش می كند.
در امیرآباد راه دو شاخه می شود. شاخه سمت چپ كه به ویژه در ابتدای مسیر از میان تپه شن‌ها و ماهورها می گذرد به سمت شهر جندق می رود. یعنی در این مسیر با پیمودن حدود 42 كیلومتر – البته راه فرعی- به جندق كه بر سر راه اصلی نائین و طبس به دامغان قرار گرفته است می رسید.
شاخه سمت راست راه به سوی مركز روستای مصر می رود. با پیمودن فاصله بسیار اندكی از میان مزارع امیرآباد وارد روستای مصر می شوید. اولین چیزی كه برای هر تازه وارد به مصر تعجب آمیز است ساختار كوچه های این روستای كوچك است.
در مصر برخلاف بسیاری از روستاها و آبادی ها و حتی شهرهای ایران كه پر از كوچه های قدیمی تنگ و پرپیچ و خم است با خیابان وسیعی روبه رو می شوید كه خانه ها در اطراف آن قرار دارد و آب شیرین قنات روستا از وسط آن می گذرد.


با عبور از داخل روستای مصر و پیمودن حدود 4 كیلومتر مسافت از بین مزارع روستای مصر، به آخرین نگین سبز حاشیه كویر در این منطقه یعنی آبادی «فرحزاد» می رسید كه تنها 3 خانوار جمعیت در آن ساكن است. فرحزاد پایان مسیر است و دیگر ادامه راه امكان پذیر نیست.
این محل اگرچه حال و هوای كویری دارد، اما باز هم حاشیه كویر است و تا كویر مركزی ایران كه از قم و كاشان شروع می شود و در عرض حدود 120 كیلومتر تا سبزوار ادامه دارد، حدود 15 كیلومتر فاصله دارد.
مسطح بودن كویر مركزی ایران از عجایبی است كه هر بیننده ای را به حیرت می اندازد و كسانی كه به ویژه مسیر جاده دامغان به جندق را در روز طی كرده اند به خوبی بر این نكته واقف هستند.


اگر مصر آفریقا با سابقه تاریخی خود برخی رویدادها را در ذهن جهانیان و ساكنان خود باقی گذاشته است، در مصر ایران نیز رویدادهایی در ذهن مردم سختكوش این دیار باقی مانده است.
در این میان سیل اردیبهشت 1385 از جمله رویدادهایی است كه به گفته آقای محمد شیبانی ساكن شهر خور كه در آن زمان معلم روستای مصر بوده، به دلیل خسارات گسترده مالی به مزارع كشاورزی و كشته شدن 3 نفر از اهالی و نابودی صدها رأس دام و ویرانی منازل مسكونی به این زودی ها از اذهان مردم مصر پاك نخواهد شد.
نكته دیگری كه ساكنان مصر با شور و اشتیاق از آن سخن به میان می آورند حضور توریست های خارجی برای دیدن عجایب كویر مركزی ایران است كه به گفته آنها تعدادشان هم روز به روز زیادتر می شود.


اما مصر ایران با همه جذابیت ها و تمامی سختكوشی ساكنانش از مشكلاتی چند در رنج است. به گفته ساكنان، اولین مشكل، برق مصر است.
اكنون برق مصر نه از طریق شبكه سراسری كشور یا شبكه محلی خور، بلكه از طریق دو دستگاه ژنراتور كوچك تامین می شود كه علاوه بر هزینه هایی كه برای اداره برق دارد، قطع روزانه 6 ساعته برق از ده ونیم شب تا4 چهار صبح، مشكلات عدیده ای را برای مردم این روستا در پی دارد.
مشكل دیگری كه شاید بسیاری از روستاهای دیگر ایران نیز با آن مواجه هستند و اهالی مصر نیز از آن گله مندند، نحوه رفتار مسوولان منابع طبیعی است. كار بخش عمده ای از مردم مصر همچون بسیاری از روستاهای ایران دامپروری است كه در گذر زمان از طریق تعامل با طبیعت به ویژه مناطق نزدیك به محل شكل گرفته است.
اكنون بسیاری از روستائیان از سیاست هایی كه برای حفظ منابع طبیعی اعمال می شود ناراضی اند.
سخن آخر اینكه حتی برای نگارنده این مطلب كه مصر، آفریقا، اهرام ثلاثه، مجسمه ابوالهول، نیل، دهكده فرعونی و… را از نزدیك مشاهده كرده است، مصر ایران جذابیت های خاص خود را داشت، چرا كه بخش هر چند اندك از سرزمین بزرگ و پرجاذبه این مرز و بوم آن هم در حاشیه كویر مركزی ایران با همه جذابیت های آن است. بنابراین علاقه مندان به سیر و سیاحت و دیدن مصر آفریقا اگر اكنون به دلایلی قادر به این امر نیستند می توانند بدون ویزا و دیگر مشكلات به مصر ایران بروند.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.