منطقه حفاظت شده کوه بیرک، سراوان

نام انگلیسی :  Bles Kouh protected area    

نام فارسی :  منطقه حفاظت شده کوه بیرک

 

موقعیت جغرافیایی

منطقه حفاظت شده کوه بیرک در موقعیت جغرافیایی N2718  E6133 در استان سیستان و بلوچستان واقع است. این منطقه با مساحت ۷۳۲۱۷ هکتار در نزدیکی شهرستان سراوان در استان سیستان و بلوچستان قرار دارد و دارای گونه های گیاهی متنوعی است. این منطقه شامل یك رشته كوه باریك با دشتهایی در حاشیه بوده كه از كوهها و تپه ماهورهای اطراف كاملاًمتمایز شده است.گونه های اصلی جانوری منطقه عبارتند از :خرس سیاه،پلنگ، قوچ و میش،بز و پازن،تشی،سمور،سمورسنگی،گربه وحشی،خدنگ،موش دوپا،سارگپه پابلند،دلیجه ،كوركور،دال و تیهو

 

بلند ترین نقطه این شهرستان ، رشته کوه بیرک(beark ) است که از مرکز زابلی شروع و پس از گذشتن از شهرستان خاش و اتصال به کوههای تفتان ، زاهدان و بیرجند به کوههای بینالود در استان خراسان متصل میشود و از مناطق چهار گانه تحت حفاظت محیط زیست است که بیش از هفتادوسه هزار هکتار وسعت دارد و قله این کوه با 2750 متر ارتفاع دومین قله بلند استان پس از تفتان در استان می باشد که دارای آب و هوای مطبوع و معتدلی می باشد. کوه بیرک علاوه بر کاربردهای مهم و استراتژیک دارای طبیعتی بسیار زیبا و در خور توجه با گونه های فراوان و پوششی غنی از درختان بنه ،بادام کوهی ، زیتون وحشی ، انجیر ، ارزن و… می باشد و تاکنون بیش از هفتادو پنج نوع ازگیاهان داروئی از قبیل ازگند، کلپوره ، گواتک ، مور ، طوتری ، آویشن و … شناسایی شده است و در سال های پر آب بسیاری از مردم و اهالی منطقه جهت جمع آوری این گیاهان و سایر صمغ ها ی داروئی و همچنین قارچ های محلی به این منطقه می آیند همچنین از کوه بیرک به لحاظ وجود گونه های جانوری از جمله یوز پلنگ ، قوچ ، بز کوهی ، گرگ ، کفتار، شیر ، خرس ، سمور سنگی و پرندگان نادر مانند کبک ، تیهو ، بلبل کوهی ، انواع عقابها و … یاد میشود.

 

وجود غارهای طبیعی با طول بیش از 100متر- وجود انواع معادن از قبیل آهن ، منیزیم ، پنبه نسوز ،تالک و …  نیز از دیگر مزایای این کوه عظیم  و شهرستان میباشد. ب ـ ماهانی : دارای مناظر طبیعی زیبا  همراه با چشمه و سرسبزی، و دارای صخره های بلند جهت صخره نوردی ، فاصله تا مرکز شهر 15 کیلومتر میباشد در قسمت شمالی کوه بیرک واقع گردیده است مسیر دسترسی – جاده پیرچاه ، بالاتر از دکل صدا و سیما.

ت ـ گیشتک  : دارای چشم اندازهای طبیعی و دیدنی چشمه، دارای آبشارهای طبیعی مناسب  جهت کوهنوردی ، منظر سرسبز، جذاب  و زیبا . فاصله تا مرکز شهر 13 کیلومتر میباشد . مسیر دسترسی –  قسمت شمال کوه بیرک کیلومتر 7 جاده سوران زابلی

 

منطقه حفاظت شده 'كوه بیرك با گستره بیش از 70 هزار هكتار در سراوان مهمترین زیستگاه پلنگ در بلوچستان ایران است كه این گونه یكی از بزرگترین نژادهای پلنگ در دنیا را نیز تشكیل می دهد. وزن یك پلنگ از این گونه بالغ به 90 كیلوگرم و طول بدنش به 180 سانتی متر می رسد و رنگ های سفید، زرد، زرد قرمز یا زرد خاكستری در خالهای این حیوان وجود دارد. این نوع پلنگ ایرانی زندگی در نقاط جنگلی و كوهستانی، ارتفاعات بالای سه هزار و 500 متر، نواحی پردرخت و صخره ای و نزدیك رودخانه را ترجیح می دهد. خوراك اصلی این جانور گوسفند، بز وحشی و گاهی خوك وحشی است و در صورت كمیاب بودن شكار، از پرندگان، چرندگان و حیوانات كوچك دیگر نیز تغذیه می كند.

 

كوه بیرك دارای جاذبه های گردشگری و كوهنوردی فراوانی  همچون آبشارهای حشانی؛تاجانی؛گیشتوك؛ودره های پرجاذبه   ماهانی؛رضی و گتی می باشد پوشش غنی از درختان  بنه؛بادام كوهی؛ارژن و زیتون وحشی دارد  كوه بیرك تنها منطقه حفاظت شده در شهرستان زابلی می باشد  كه 73هزار هكتار وسعت دارد و امتداد آن به شهرستان خاش  می رسد كوه بیرك یكی از مناطق بكر و  زیبادر شهرستان زابلی است كه جانورانی همچون  پلنگ؛خرس سیاه؛كل و بز؛قوچ و میش درآن زندگی می كنند.  گفتنی است : كوه بیرك 2410متر ارتفاع رارد و شهرستان  زابلی در دامنه آن قرار گرفته است  لازم به ذكر است طی مطالعات سل1386معادن سنگ  تالك؛سنگ آهن؛سنگ آلومینیوم و گرانیت شناسایی شده است.

5 نظرات
  1. احسان موسوی- کارشناس سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور می‌گوید

    بنام خدا
    در سال ۱۳۸۵، گزارش کتبی وجود پلنگ در ارتفاعات کوه بیرک توسط کارشناسان سازمان زمین شناسی کشور در گزارش نقشه زمین شناسی کوه بیرک ۱(نقشه های زمین شناسی سری یکصد هزارم- شماره ۸۲۴۵، انتشارات سازمان زمین شناسی کشور، ۱۳۸۵) دیده می شود. همچنین پیشنهاد حمایت این گونه در حال انتقراض برای سازمان محیط زیست نیز در این گزارش ارائه شده است. در زمان نگارش گزارش نقشه یاد شده، هنوز کوه بیرک به عنوان منطقه حفاظت شده معرفی نشده بود. هم چنین در گزارش نقشه یادشده، پیشنهاد دیگری مبنی بر انجام مطالعات پایه در خصوص احداث نیروگاه های بادی در استان سیستان و بلوچستان ارئه گردیده است. باعث تاسف است که در خصوص موارد فوق الذکر قانون مالکیت معنوی لغو شده و حتی در فضای مجازی کوچکترین اشاره ای به نام سازمان زمین شناسی در مورد ارائه پیشنهادات یاد شده نشده است.

  2. نرماشیری می‌گوید

    با سلام
    چرا نام انگلیسی منطقه Bles Kouh است؟ لطفا تصحیح بفرمایید:
    Koh-e Birk
    موفق و پیروز باشید

  3. موحد می‌گوید

    قله ی کوه بیرک در ایرندگان قرار دارد.لطفا اصلاح کنید.

  4. محمد پرکی می‌گوید

    سلام عالی لست اگر بروز رسانی بشه بهتره

  5. mahdi می‌گوید

    کوه بزمان: این کوه در شمال چاله جازموریان با ارتفاع 3497 متر از سطح دریا قرار گرفته است

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.