پل سردار، زنجان

این اثر در تاریخ ۱۸ مهر ۱۳۵۶ با شمارهٔ ثبت ۱۴۸۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. پل تاریخی سردار یكی از آثار تاریخی شهر زنجان است كه هر چند در زمینه آن كمتر كار شده است اما دارای تزئینات زیبایی است كه چشم هر بیننده‌ای را می‌نوازد.

پل تاریخی سردار در محور جنوب غربی حومه شهر زنجان روی رودخانه زنجانرود واقع شده و به سال 1333 هجری قمری توسط ذوالفقارخان اسعدالدوله پسر حسین قلی خان نظام‌العداله ساخته شده است.
ذوالفقارخان اسعدالدوله از متمكنین و متنفذین ولایت خمسه در عهد قاجار بوده كه سركردگی برخی از افواج این ناحیه نیز به وی واگذار شد و به روایتی دیگر در دوره قاجار توسط "حاجیه خانم قمرتاج " نامی ساخته شده است.
پل سردار در میان پل‌های سه گانه‌ای كه روی زنجانرود ساخته شده تنها پلی‌ست كه دارای تزئینات معقلی زیبا در حاشیه طاق‌ها و چشمه طاق‌ها است، این پل در گذشته به دلیل نزدیكی آن به دروازه جنوبی شهر به پل دروازه قلتوق نیز معروف بوده است.
تاریخ ساخت بنای پل سردار روی بدنه داخلی بزرگ‌ترین طاق و در داخل قاب آجر چینی شده زیبا كه ذكر مقدس یاعلی به صورت قرینه آن را دربر گرفته نقش شده است.
درازای پل حدود 5/79 متر و ارتفاع آن در بالاترین نقطه از سطح بستر رودخانه حدود 12 متر و عرض آن حدود 6/4 متر است؛ پل دارای سه دهانه با طاق‌های جناغی‌ست كه دهانه میانی از دهانه‌های دیگر بزرگ‌تر است.
در طاق‌ها و بدنه بنا نیز آجرهایی به ابعاد پنج در 25 در 25 سانتیمتر به كار رفته است كه سطح گذرگاه پل برای ارتفاع زیاد دهانه میانی، از وسط به دو طرف دارای شیب نسبتا تندی است.
با توجه به بقایای موجود به نظر می‌رسد كه بستر رودخانه در محل برپایی پل سنگ‌فرشی داشته كه این امر مانع از شسته شدن شالوده پل و بستر رودخانه در زیر پایه‌ها، توسط جریان رودخانه می‌شده است.
از دیگر نكات قابل توجه پل سردار تزیینات كاشی و آجری نمای شرقی آن است كه در پل‌های دیگر كمتر مشاهده می‌شود و در ضلع شرقی پل تزییناتی با كاشی بر بالای دهلیزها و نوارهایی از كاشی در اطراف دهانه‌های پل وجود دارد كه نوار دهانه وسطی، یك نوار 25 سانتی متری از كاشی و آجر لعاب‌دار است و نوار دهانه‌های جانبی، یك ردیف پنج سانتیمتری از كاشی به رنگ آبی است. در ضلع جنوبی دهانه وسطی، در یك كادر مستطیل شكل، كتیبه‌ای از آجر برجسته وجود دارد كه در دو طرف آن، تاریخ 1333 و عبارت "یاعلی " به خط كوفی نوشته شده است.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.