چابهار

شهرستان چابهار یکی از شهرستانهای جنوبی استان سیستان و بلوچستان است که از شمال به شهرستانهای ایرانشهر و نیک شهر ار خاور به مرز پاکستان از جنوب به دریای عمان و ار باختر به شهرستانهای جاسک و کهنوج محدود است

شهرستان چابهار به مرکزیت بندر چابهار از سه بخش مرکزی دشتیاری و کنارک 9 دهستان 557 آبادی دارای سکنه تشکیلشده است این شهذستان دارای 3 شهر به نامهای چابهار کنارک و نگور است شهر چابهاربا موقعیت جغرافیایی 60 درجه و 37 دقیقه طول شرقی و 25 درجه و 17 دقیقه عرض شمالی در فاصله 756 کیلومتری جنوب زاهدان و 2406 کیلومتری تهران و در مسیر راه آسفالته زاهدان-کنارک قرار گرفته است.چابهار در منطقه نیمه جلگه ای بلوچستان قرار گرفته است دشت پهناور دشتیاری در نواحی خاوری این شهرستان جای دارد و دیگر نواحی آن را ارتفاعات نه چندان بلند کوه کروچ با 1205 متر کوه گوز با 765 متر و کوه دیوانی با 708 متر ارتفاع فرا گرفته است که دره ها دشتهای پهناور و چند رودخانه در آن به چشم می خورد رودخانه باهوکلات که دشت پهناور دشتیاری را مشروب می کند با ریزابه هایی چون رودخانه کاجو عمده ترین رودخانه این شهرستان به شمار می رودرودهای کهیر بیشمونت و چند خشکرود دیگر نیز از جمله آن محسوب می شوند

آب و هوای چابهار

بندر چابهار با مساحت 11 کیلومتر مربع هم عرض جغرافیایی بندر میامی در شبه جزیره فلوریدا ی آمریگا است و شرایط آب و هوایی آن نیز دقیقا مشابه بندر میامی است میانگین حداکثر دمای سالانه آن 34 و میانگین حداقل دمای آن 10درجه سانتی گراد است و از این نظر یکی از خوش آب و هواترین بنادر جنوبی ایران به حساب می آید هوای شهرستان چابهار در فصل تابستان به دلیل وزش بادهای موسمی تابستانه (مونسون)اقیانوس هند بسیار دلپذیر است و یکی از خنک ترین شهرهای ایران در فصل گرم محسوب می شود

جنوبی ترین شهرستان بلوچستان است كه در فاصله 761 كیلو متری زاهدان قرار دارد. این شهر در زمان های قدیم " تیس" نام داشته كه در حال حاضر خرابه های آن در 5 كیلو متری چابهار امروزی به جای مانده است .

بندر تیس در آن ایام اهمیت و اعتبار فراوان داشت و یكی از مراكز مهم تجاری كرانه های دریای عمان بود، ولی در قرن گذشته در اثر كم توجهی از رونق آن كاسته شد. در سالهای پس از انقلاب به علل مختلف ، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفت .

اینک بندرچابهار اهمیت سوق الجیشی ممتازی دارد و در حال حاضر یكی از مناطق آزاد تجاری ایران محسوب می شود .

فهرست آثارتاریخى شهرستان چابهار:

انسانهاى سخت‏ كوش در دوران مختلف با اهداف اقتصادى، فرهنگى و اجتماعى خاص زمان خود در سواحل زیباى دریاى عمان سُكنى گزیده ‏اند و از نعمتهاى بى‏شمار آن استفاده نموده ‏اند از جمله مهمترین آثار سواحل دریاى عمان در بندر تاریخى تیس دیده مى‏شوند كه توجه هر محققى را به خود جلب مى‏كنند. اطلاعات محققان در خصوص این آثار ناچیز است كه نیاز به پژوهش‏هاى دقیق و دراز مدت دارد.

آثار باستانى و ابنیه تاریخى شهرستان چابهار عبارتند از:

محوطه‏ هاى باستانى: ویرانه ‏هاى تیس كُوپان – محوطه باستانى كُنارَك – ویرانه‏ هاى شَهْبازْبَند – ویرانه ‏هاى تپه‏ نِهادى .

قلاع: تیس – پیروزگت – بلوچ گَتْ – نوشیروان – باتِل – پیل بَنْد.

گورستانهاى تاریخى: مقابر سُنْتْ كُمیلى – مَقابِر جِنانى كُچْ – گورستان زَرآباد – گورستان تپه نِهادى – مقابر كِراشیپ – مقابر شیرُك سُنت – قبور قدیمى دَشْتیارى .

سایر آثار: غاربان مسیتى – سدهاى تیس – گودِانْگریز – مقبره سیّدغلام‏رسول – ساختمان قدیمى تلگراف‏خانه- چاه‏ باستانى پُلانْ – چاه باستانى تیس كُوپان – قدمگاه خِضْرْ.

قلعه پرتغالی ها: در جنوب شرقی ترین نقطه كشور و در امتداد جاده ساحلی چابهار در استان سیستان و بلوچستان بر فراز تپه ای تاریخی بنا نهاده شده است. این قلعه به دلیل پیشینه تاریخی، فرهنگی و سیاسی اش در دوران های مختلف تاریخی كشور مورد توجه بوده است. پرتغالی ها در زمان استقرارشان در بندر چابهار آن را بنا نهاده و بعدها در دوران قاجاریه مورد بازسازی قرار گرفت. برخی معتقدند قدمت تپه ای كه این قلعه بر فراز آن بنا نهاده شده به دوران ماقبل تاریخ باز می گردد كه اثبات این فرضیه، گواه حضور فرهنگ های صیادی هزاره سوم پیش از میلاد در این منطقه است.

از دیگر بناهای تاریخی در چابهار می توان به مقبره «سید محمد» مشهور به «سید غلام رسول» كه همواره زیارتگاه مسلمانان هند و پاكستان بوده است، اشاره داشت.

همچنین مقبره سنگی روستای تیس، دیوارهای شهباز بند و ساختمان قدیمی تلگراف خانه انگلیس، از دیگر جاذبه های فرهنگی، تاریخی این شهر است.

محوطه باستانی «دمبكو» كه در 90 كیلومتری شمال چابهار جاخوش كرده و در بخش دشتیاری، 5/2 كیلومتری آن طرف تر از شمال روستای بلور مچی، در ناحیه باهوكلات قرار گرفته و دامنه خاوری اش از تدفین اجساد در اتاقك های سنگ چین درست شده است.

گورهایی كه اتاقك های سنگ چین آن، در ارتفاعات طبیعی و بدون استفاده از ملات بنایی شكل گرفته و تاریخ آن به دوره «پارتی ها» _ اولین اقوامی كه در ایران سكونت گزیدند _ رقم زده شده است.

طلوع و غروب خورشید در بندر چابهار همراه با نور كشتی ها در شب، موقعیت نعل اسبی اش در اقیانوس هند، ساحل صخره ای با منظره برخورد موج بر صخره های پر ارتفاع كه گاهی ارتفاع موج به 5 متر می رسد، انواع خرچنگ ها و لاك پشت هایی كه روی صخره همبازی موج اند و نسیم روح بخش كنار ساحل همه و همه جلوه نابی از طبیعت شاعرانه چابهار را به تصویر می كشند.

اسكله های بزرگ «تیس» و «رمین» و فعالیت كشتی ها و قایق های صیادی صیادان بلوچ و صید انواع ماهی از مناظر خاطره انگیز برای گردشگران است. در شمال غرب این بندر و در 20 كیلومتری روستای كهیر، در مسیر جاده تنك _ گالك، پدیده، گل افشان كه فقط سه نمونه از آن در سراسر جهان گزارش شده است با تراوش گل سرد طوسی رنگ به اطراف تپه ای به وجود آورده كه نظر هر بیننده ای را جلب می كند.

پوشش گیاهی زیتون، توچ، كرچك، كتانی، بیدام، لول، خربزه درختی، هندی، كنار، كهور، خرما، استبرق، انجیر معابد، حرا، نارگیل و موز، در سراسر منطقه به چشم می خورد و زیستگاه بسیار مناسبی را برای تمساح پوزه كوتاه (گاندو) كه از نادرترین انواع تمساح در جهان محسوب می شود و در كنار رودخانه سرباز و باهوكلات زندگی می كند به وجود آورده است.

همچنین تالار لیپار را نباید از قلم انداخت. در 15 كیلومتری شهر چابهار، در مسیر جاده ساحلی چابهار _ گواتر، تنگه ای صخره ای مشرف بر دره كه از اوج آن روستای لیپار به چشم می زند، میان دو كوه نه چندان از هم دور، آب بندی به وجود آورده كه آبهای سرگردان اطراف را در «تالاب لیپار» به بزرگی 13 كیلومتر جمع می كرده و اكنون به علت خشكسالی تنها مناظر زیبای اطراف آن كه از بوته ها و درختچه ها تشكیل شده بر جای مانده است.

لیپار در دوران پر آبی به میهمان نوازی از پرندگانی چون، چنگر، فلامینگو، حواصیل های سفید و خاكستری، طاووسك، باقرقره، تیهو، جیرفتی، عقاب دشتی، خوتكا و دلینجه می پرداخت و اكنون خالی از سكنه، به نظر می رسد.

بندر چابهار در چند سال اخیر پیشرفت چشمگیری از نظر اقتصادی داشته و مجاورتش با دریای عمان و راهیابی به اقیانوس هند، چابهار را به عنوان بندری استراتژیك راهروی مهم ارتباطی معرفی می كند.

بیشتر مردم چابهار، بلوچ و اهل سنت هستند و اقتصادشان مبتنی بر صیادی و كشاورزی است. البته در دهه اخیر با حضور سرمایه گذاران در منطقه، صنعت، بازرگانی و خدمات توریستی از جمله مشاغل عمده چابهار به حساب می آید.

كنارك، شهر ساحلی مجاور چابهار با ساحل تیس و آلاچیق های زیبا و سینمای روباز تفرجگاه مردمان بومی و توریست ها است و بندری فعال در امر صیادی دارد.

بلوچ ها، نژادی آریای هستند كه در روزگار كهن در شمال اروپا و آسیا زندگی می كردند.

بعدها یعنی حدود 4 هزار سال قبل از میلاد، از این سرزمین ها كوچ كرده و هر دسته به جانبی رهسپار و در آنجا اقامت گزیدند. قامتی بلند و كشیده، سر و صورتی پهن و پرومو، جمجمه ای بزرگ، بینی كشیده و چشمانی درشت از صفات طبیعی عشایر بلوچ است.

آنان معتقدند چشمه های آبی در بلوچستان وجود دارد كه می توان به وسیله آنها فرد گناهكار از بی گناه را تشخیص داد. آنان به جن اعتقاد بسیاری دارند و بیماری هایی چون جنون، دیوانگی و اعصاب و روان را نتیجه حلول جن در تن بیمار می دانند و روزهای زوج را میمون و مبارك و سه شنبه ها نحس ترین روز هفته برایشان محسوب می شود.

ویژگیهاى جغرافیایى شهرستان چابهار

مساحت: شهرستان چابهار در جنوب بلوچستان و در كنار سواحل دریاى عمان حدود 17155 كیلومترمربع مساحت دارد یعنى حدود 1/4درصد از مساحت كل كشور را شامل مى‏شود.

جمعیت: جمعیت آن براساس آخرین سرشمارى 164394 نفر و تراكم نسبى آن 9 نفر در هر كیلومترمربع است.

حدود: این شهرستان از جنوب به دریاى عمان با 300 كیلومتر مرز آبى، از شمال به شهرستانهاى سرباز و نیكشهر، از غرب به استان هرمزگان و از مشرق به كشور پاكستان محدود مى‏شود.

مركز شهرستان: شهر چابهار مركز شهرستان است كه ارتفاع آن از سطح دریا 7 متر مى‏باشد و در ْ60 طول شرقى و – ْ25 عرض شمالى قرار دارد. فاصله زمینى آن تا مركز استان 691 كیلومتر و تا تهران 1961 كیلومتر است، فاصله هوایى آن تا تهران 1456 كیلومتر است.

رودهاى مهم: باهَوكَلات – كاجَو – نیكشهر (كهیر).

آب و هوا: آب و هواى شهرستان چابهار در تابستان گرم و مرطوب و در زمستان معتدل است. بادهاى باران‏ آور موسمى در فصل تابستان و بادهاى غربى در فصل زمستان در این منطقه موجب ریزش پراكنده باران مى‏شوند درجه حرارت متوسط شهر چابهار در سال 1375 و میزان بارندگى سالیانه آن به ترتیب 2/27درجه و 9/158میلى‏متر بوده است.

تقسیمات كشورى: این شهرستان داراى4شهر (چابهار، كُنارَك ،پلان ونِگور)و4بخش (دشتیارى، مركزى ،پلان، كنارك) است.

نظرات بسته شده است، اما بازتاب و پینگ باز است.