در زمانه ای نه چندان دور، چموش یا كفش و پایافزار تمام چرم ، مخصوص گیله مردان و روستاییان 'بدون پاشنه' و در انواع و اقسام مختلف مورد استفاده اغلب ساكنان گیلان بود . نوع متداول آن، دارای بند و تسمههای بلنداست كه به ساق پا پیچیده میشود و نوع دیگر دارای تسمه و بند است، ولی همانند نوع بنددار، نوكی عقابی و برگشته دارد.در گذشته اكثر روستاییان، دامداران و كشاورزان گیلانی از چموش استفاده میكردند كه با رواج كفشهای ماشینی و انواع پایافزار لاستیكی و پارچهای، امروزه استفاده از چموش بسیار كم شده، به طوری كه اكنون این صنعت و هنر سنتی بیشتر جنبه تزیینی پیدا نموده است.
موش را غالبا از چرم ساده و بدون رنگ تهیه میكردند، اما اگر میخواستند كه چرم را رنگ كنند، از رنگ گیاهی همچون رنگ پوست انار استفاده میشده است. چموش اصیل را از چرم دباغی شده 'گاومیش برای مردان ' یا بز 'برای زنان 'میساختند و به همین جهت در جاهایی كه دوخت چموش متداول بود، تشكیلات دباغی و دباغخانه رو به راه و دباغخانههایی در حوالی چموش دوزان وجود داشت .كارگاههای دباغی كه خود نیز از مشاغل قدیمی این منطقه، به خصوص صنایع دباغی ماسوله را تشكیل میداد، كارش تبدیل پوست گاو و گوسفند به چرم بود.
در گذشته نه چندان دور و قبل رواج شیوه های نوین عمل آوری چرم ، برای تهیه چرم مورد استفاده چموش ، پوست گاو و بز را به دباغخانه آورده، اول آن را نمك میزدند، بعد در آهك میخوابانیدند، سپس موی آن را بر می داشتند و آنگاه در آب انار ترش، پخته و در حوض میانداختند تا پوست رنگ بگیرد.بعد از آن چرم را روی تخت انداخته، لوله میكردند، سپس در آب فرو میكردند تا شوری آن برود، بعد در كنار هم آویزان میكردند تا هوا خورده و خشك بشود. بعد از این مرحله پوست را صاف نموده مجددا در آب میانداختند، آن وقت آن را روی تخت خوابانیده، آن را 'شلفا' (یك نوع ضربه زدن به پوست) میزدند و محصول به عمل آمده را تحویل چرمفروشان و كفاشان میدادند.