کلیسای ماریوخنه، ارومیه

کلیسای ماریوخنه مربوط به دوره ساسانیان است و در اورمیه، ضلع غربی خیابان قدس واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۲ آبان ۱۳۶۲ با شمارهٔ ثبت ۱۶۴۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. احتمالا نستوری ها در سال ۱۹۰۱ میلادی در روستای تاریخی آده ( ۲۵ کیلومتری شمال ارومیه ) کلیسای "ماریوخنه" ( ماریوحنا  یا  یوحنا ) را ایجاد کرده اند. کلیسا به شکل مسطیل و با آجرهای چهارگوش در جهت شرقی و غربی ساخته شده است.

 

محراب در شرق کلیسا و مرتفع تر از صحن است. این کلیسا مکعبی بطول ۱۸ و عرض ۹ و ارتفاع ۶ متر است . در وسط صحن کلیسا چهار ستون چوبی به قطر ۲۵ سانتی متر و پایه ستون سنگی حجاری و تزیین شده ای به ابعاد ۷۰ سانتی متر وجود دارد.دو تیر اصلی در طول کلیسا سقف را به سه قسمت تقسیم کرده و تیرهای فرعی در عرض با لمبه کوبی از بالا و حصیر و کاهگل پوشانده شده اند. و در برج ناقوس پس از کاهگل آجرهای قزاقی کار شده اند. چهار پنجره در هر کدام از دیوارهای شمالی و جنوبی و دو پنجره در دیوار غربی نور داخل را تأمین میکنند .

 

ورودی کلیسا از زیر برج ناقوس در ضلع غربی است و دو راهرو کناری قبل از ورود به صحن هستند که به حیاط شمالی و فضای پیش ورودی میرسند. برج ناقوس در چهار طبقه با بازشوهای ارتفاعی در سه جهت با قوسهای نیمدایره ای و تزیین آجری در هره ها خودنمایی میکنند . طبقات سوم و چهارم برج به ترتیب کوچکتر می شوند و نهایتا با سربندی ( شیروانی ) پوشیده شده اند.و بر بالای آن صلیب فلزی نصب شده است. و ناقوس کلیسا زیر بام چهارم آویخته می شود.

 

حیاط كلیسا در زمان ساخت با نرده‌هایی مشخص می‌شده است كه در حال حاضر بجای آنها دیوار آجری كشیده شده است . بندكشی نمای آجری بنا نیز در حال حاضر سیمانی شده است كه در زمان ساخت چنین نبوده است .

 

كلیسای آده از جمله كلیساهای بزرگ این بخش می‌باشد كه مراسم مذهبی و دینی توسط ارامنه انجام می‌گیرد و همچنین ارامنه بیشتر قربانیهای خود را به أین كلیسا می‌آورند. أین كلیسا در سال 1379 توسط میراث فرهنگی مرمت شده است . سالی یك بار نیز جشن دانیال انجام می‌گیرد. داخل كلیسا  قبر خلیفه نیز هست كه تاریخ فوت به سال 1942 می‌باشد. نِستوری یا نِسطوری شاخه‌ای از مسیحیت است که مبانی آن نخستین بار توسط نسطوریوس مطرح شد. نستوریها بر این باورند که در عیسى مسیح دو شخص و دو طبیعت وجود داشت: طبیعت آدمی «عیسى» و طبیعت الهی٬ "پسر خدا" یا "لوگوس".

 

نسطوریوس (نسطور) اسقف قسطنطنیه، متولد در جرمانیسی (سوریه) در حدود ۳۸۶ م. و متوفی در لیبی در حدود ۴۵۱ م. وى شاگرد تئودور از مردم مپسوس بود. وى نخست به دیر سن‌اپرپر نزدیك انطاكیه رفت. تئودوز دوم او را به اسقفى قسطنطنیه منصوب كرد (سال ۴۲۸ م.). وى به ‌ضد پیروان آریوس اقدام كرد، اما به‌زودى معتقد شد كه در عیسى دو شخص و دو طبیعت وجود داشت. امپراتور كه در ابتدا موافق او بود، پس از محكومیت عقاید او، از قبول بدعت وى دست كشید و بدو اجازه داد كه در صومعهٔ «سن‌اپرپر» انزوا گزیند، ولی بعدها وى را به واحه‌اى در صحرای لیبی تبعید كرد (سال ۴۳۵ م.).

 

از دورهٔ سلطنت پیروز یکم، شاهنشاه ساسانی (۴۵۹ – ۴۸۳ میلادی)، به بعد بر اثر آنكه زعماى مدرسهٔ ایرانیان كه در رُها (یونانی:اِدِسا) دایر بود عقاید نسطوریوس را پذیرفته و در نتیجهٔ اخراج از رها و قلمرو حكومت رومیان به نصیبین پناهنده شدند، این مذهب در ایران قوت یافت و حتی گاه از طرف شاهنشاهان ساسانی على‌رغم رومیان تقویت شد و كلیساهاى نسطوریان در بسیارى از نقاط ایران و برخى از شهرهای ماوراءالنهر دایر گردید و بازماندگان این مسیحیان در دورهٔ اسلامى تا حدود قرن پنجم در بسیارى از شهرهای ایران به ‌وفور به سر مى‌بردند.  

بر این اساس بعضی ها معتقدند نستوری ها این کلیسا را ساخته اند و بنای اصلی مربوط به دوره ساسانیان است و در سال ۱۹۰۱ بازسازی شده است … ولی به نظر می آید که ایشان به جهت نزدیکی و اسم کلی کلیسای آده با کلیسای ماردانیال اشتباه گرفته اند و مراسم سالانه جشن دانیال نیز بر این مطلب صحه میگذارد.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.