برج مدور، مراغه
تاریخ بنای برج طبق كتیبه كوفی آنماه رجب سال 563 هجری قمری است لیكن در مورد نام بانی و مدفون داخل آن هیچگونه اطلاعی در دست نیست.بررسی بقایای این برجها حاكی است كه برجهای مزبور دارای پلان مدور بوده و در ساخت و سنگ فرش محوطه آن از مصالحی همچون ساروج و قطعههای سنگی نسبتا بزرگ مربوط به دوره سلجوقی استفاده شده است.
گنبد مدور دومین مزار از قبرهای پنجگانه مراغه است. این بنا برجی است مدور كه از گنبد و سقف آن چیزی بر جای نمانده و مزاری كاملا ناشناخته است . ارزش بنا در این است كه ترقی و تكامل نمای مینایی را طی دوران كوتاه میان تاریخ احداث این بنا و تاریخ ساخت گنبد سرخ نشان می دهد . بنا كه از آجر ساخته شده ، به سكوی بلندی از سنگ كه سردابی در میان دارد ، نهاده شده است .معماری این گنبد نیز بسیار جالب توجه است. مصالح آن آجر و ملاط و بیشتر به برج دیدهبانی شبیه است. بنا ظاهری ساده دارد و نظیر نوعی برج دفاعی است كه فاقد تزئینات میباشد. فقط درب ورودیآن با نقوشی مشابه نمای اصلی گنبد سرخ آذین شده است.
بنا ظاهر ساده ای درد و از دو طبقه تشكیل یافته، سردابه واتاق فوقانی، و اگر قبری در داخل سردابه وجود داشته،به مرور زمان از بین رفته است . سر در ورودی برج مدور مانند گنبد سرخ دارا ی قاب و طاقی هلالی شكل است كه درگاه را احاطه نموده و دربالای آن و همچنین زیر طاق هلالی كتیبه ای به خط كوفی با نقش های پیچیده از آجر وكاشی های فیروزه ای به چشم می خورد به شرح زیل:
" كل نفس ذاءقه الموت تم البنا بر سنه ثلث و ستین و خمساءه "
تزءینات كاشی، و نقوش كه در بند كش بین آجرها به صورت مهره هاءی با نقش الله ونقوش هندسی بكاررفته همه و همه امتیاز خاصی به این بنا داده اند . اتاق فوقانی سابقا"دارای پوششی ازگچبری و تزءینات گچی بوده كه ازآن همه هنروزیبایی فقط درگوشه وكنارآن قطعاتی به جای مانده و مابقی از بین رفته است.نمای خارجی بنا بسیار ساده و شامل ازاره سنگی و آجركاری معمولی است. پوشش بنا راسابقا"گنبدی دوپوش تشكیل می دادهكه به مرورزمان فروریخته وجهت جلوگیری ازخرابی سقف تیرپوشی با شیروانی بر روی آن احداث نموده اند.
كاربری فعلی برج بوده و برای بازدید مورد استفاده قرار میگیرد – كاربری پیشنهادی به توریستی زیارتی است
طول و عرض بنا :
مساحت آن 80 متر مربع با سردابه و زیر زمین آن 50 متر مربع است .


