برج کبوتر اژیه مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان اصفهان، بخش جلگه، شهر اژیه، جنب بلوار امامزاده واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۰ اسفند ۱۳۸۵ با شمارهٔ ثبت ۱۸۱۰۹ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. اژیه یكی از شهرهای حاشیه زایندهرود و در 75 كیلومتری جنوب شرقی شهر اصفهان میباشد. این منطقه اراضی حاصلخیز نسبتا وسیع و مردمانی سخت كوش دارد كه از قدیمالایام به كشاورزی اشتغال داشته است یكی از ویژگیهای بارز این شهر وجود برجهای كبوتر در حاشه زاینده رود است كه قدمت بعضی از آنها به چند صد سال میرسد.
دلیل اینكه تمام برجها در فاصله نزدیك به رودخانه بنا شده است در درجه اول سلیقه و خو است كبوتر دارای اهمیت بوده است به طوری كه صاحبان برجها و كسانی كه در این امر دخالت دارند بر این عقیدهاند كه كبوتر پرندهای باهوش و مغرور است كه با هیچ پرندهای دمخور نمیشود، هر آبی را نمیخورد و در هر كجا تمیز و زیبا نباشد و در آن احساس آرامش نكند برای زندگی انتخاب نمیكند. و محل زندگی اش باید با صفا و سرسبز اشد. به همین خاطر باید برجهای كبوتر زیبا و در محلهای خلوت و سرسبز كه پر آب نیز باشد دلیل دوم بنای برجهای دسترسی به كود تهیه شده از آن است كه به محل استفاده نزدیك باشد و نیز میتوان از طبقه اول برجها به عنوان انباری موقت و پناهگاه در مزیعه استفاده كرد.
بیشتر برجهای اژیه از شكل هندسی، استوانهای است. برجهای از نظر قطر ساختمان و بلندی دارای اندازهای متفاوت است كه نشان از میزان نیاز و همچنین قدرت مالی و امكانات سازنده اولیه در مناسبترین محل مزرعه ایی كه نسبت به به اطرفا بلندتر بود احداث میشده است.
و در سالهای اخیر متاسفانه عدم توجه به برجها و از دست دادن نقش اولیه آنها بعنوان مهمترین منبع تولید كودكشاوزی باعث تخریب بعضی از برجها گردیده است و نگهداری و مرمت برجها نیز مستلزم هزینه سنگینی است. كه كشاورزان قادر به تامین آنها نیستند. لذا به مسئولین محترم است كه به این بناهای تاریخی زیبا توجه لازم مبذول دارند واز تخریب و از بین رفتن آنها كه میراث گرانبهای گذشته است، جلوگیری نمایند.
نیاز شدید كشاورزان به تهیه كود در كشاورزی از یك طرف و علم به فایده فضله كبوتر به عنوان پربازدهترین كود از طرف دیگر و همچنین استفاده از گوشت، تخم و و به این پرنده مهمترین عوامل در پیدایش برجهای كبوتر در ایران، به ویژه در مناطقی كه آب فراوان داشته و كشت جالیزمتداول بوده است به شمار میآید. انچه مسلم بوده است طی دو دوره سازندگی اطلاحات در عهد مغولان و صفویه به كبوتر از نظر اقتصادی به خصوص در بخش كشاورزی مورد توجه جدی قرار گرفت به طوری كه كارگزاران حكومت وقت در حفظ و گسترش آنها اقدامات گستردها اعمال كردند.