تالاب كه در انگلیسی wetland خوانده می شود ، نام عمومی مكانهایی است كه آب عامل اصلی تشكیل دهنده محیط زیست آن باشد. تالابها معمولا“ زمانی شكل می گیرندكه پهنه آب درسطح زمین یا در نزدیكی سطح وجود داشته باشد. به عبارت دیگر آب كم عمقی پهنه ای از زمین را پوشانده باشد. تعاریف و تعابیر مختلفی از اصطلاح تالاب در جهان رایج شده است، متداولترین آنها تعریفی است كه كنوانسیون جهانی حفاظت از تالابها(رامسر-1971) به شرح زیر عنوان نموده است :
مناطقی پوشیده از مرداب، باتلاق، لجن زار یا آبگیرهای طبیعی و مصنوعی اعم از دائمی یا موقت كه در آن آبهای شور یا شیرین به صورت راكد یا جاری یافت می شود، از جمله شامل آبگیرهای دریایی كه عمق آنها در پائین ترین حد جزر از شش متر تجاوز نكند.
علاوه بر این در ماده 2-1 همین كنوانسیون ذكر شده كه تالابها :
ممكن است شامل مناطق ساحلی یا كرانه های مجاور دریاها و جزیره ها و یا بخشهائی از آب دریا باشند كه عمق آنها در پائین ترین حد جزر بیشتر از شش متر نباشد.
با توجه به این تعاریف، تالابها انوع گوناگونی از زیستگاهها نظیر رودخانه ها، دریاچه ها، كرانه های ساحلی، جنگلهای حرا، لجن زارها و حتی آبسنگهای مرجانی را در بر می گیرند. به علاوه انواع تالابهای مصنوع بشر مثل حوضچه های پرورش ماهی ومیگو، آب بندانهای ها، اراضی تحت كشت آبی، حوضچه های استحصال نمك، مخازن ذخیره آب در پشت سدها ، بستر شنی رودخانه ها و كانالهای آب نیز مشمول این تعریف كلی می گردند.
تالاب ها از جمله مولدترین محیطهای جهان هستند. برای مثال، برنج یكی ازمحصولات رایج تالابی، غذای نیمی از جمعیت جهان را تأمین می كند. این اكوسیستم ها گهواره های تنوع زیستی دنیا هستند كه با فراهم ساختن آب و قابلیت زادآوری اولیه نقش مهمی در بقای گونه های بیشماری از گیاهان و جانوران وابسته به خود ایفا میكنند. تالابها از اجتماعات انبوه گونه های پرندگان، پستانداران، خزندگان، دوزیستان، ماهیان و بی مهرگان حمایت می كنند. از بین 20 هزار گونه مختلف ماهی در سطح جهان، بیش از 40 % آنها در آبهای شیرین (تالاب ها) زندگی می كنند. تالابها ذخیره گاه های بسیار مهمی از مواد ژنتیكی (وراثتی) گیاهی نیز محسوب می شوند.
اقتصاددانان و دانشمندان به طور روزافزون در زمینه ارزیابی و مطالعه ارزشها و خدمات اكوسیستمی محیطهای طبیعی از جمله تالابها مشغول به كار هستند. این وظیفه دشوار با تقریب ها و تردیدهای فراوانی همراه است. برخی از مطالعات اخیر نشان می دهد كه اكوسیستمها سالیانه حداقل 33 تریلیون دلار ارزشخدماتی بوجود می آورند كه 9/4 تریلیون دلار آن از طریق تالابها تأمین می شود.
تأثیر و تأثر متقابل اجزای فیزیكی، بیولوژیكی و شیمیایی یك تالاب مثل خاك، آب و گیاهان و جانوران، عملكردهای حیاتی متعددی برای تالاب ایجاد می كند. از جمله : ذخیره سازی آب، حفاظت در مقابل طوفان و كاهش تخریب سیل، تثبیت خطوط ساحلی و مهار فرسایش، تزریق مجدد آبهای زیرزمینی ( جابجائی آب از تالاب به درون سفره های زیرزمینی)، تخلیه آبهای زیرزمینی ( جابجائی آب به سوی بالا و تبدیل آن به آبهای سطحی)، پالایش آب از طریق تثبیت عناصر محلول، رسوبات و دیگر آلودگیها و تعدیل آب و هوای محلی.
از میان ارزشهای اقتصادی متعدد تالاب ها، می توان به حفظ ذخایر ژنی گیاهی و جانوری ،تأمین آب ( كیفی و كمی )، آبزی پروری ( بیش از دوسوم از برداشت محصول ماهی جهان به سلامت مناطق تالابی بستگی دارد )، تولید محصولات كشاورزی( از طریق تأمین آب و عناصر غذایی)، تولید چوب، تأمین انرژی، تولید مواد لجنی و گیاهی، حمل و نقل و كاربردهای تفریحی و گردشگری ( توریستی ) اشاره كرد. علاوه بر این تالابها به عنوان بخشی از میراث فرهنگی بشر اهمیت ویژه ای دارند. با باورهای جهان شناسی و مذهبی رابطه داشته، منشاء تعالی زیبایی شناختی می شوند، پناهگاههایی برای حیات وحش ایجاد نموده و شالوده سنن مهم بومی را شكل می دهند.