منطقه شكار ممنوع گميشان، بندر ترکمن
|
نام انگلیسی: Gomishan hunting prohibited region نام فارسی : منطقه شكار ممنوع گمیشان
|
![]() |
تالاب گمیشان به صورت نوار نسبتاً باریكی است كه با جهت شمالی جنوبی در امتداد سواحل جنوب شرقی دریای خزر قرار دارد. تالاب گمیشان با بندر تركمن در حدود 24 كیلومتر فاصله دارد.
مختصات : E 57 و53 N, 11 و 37
مساحت : 17700 هكتار
ارتفاع : 27 متر پایین تر از سطح آبهای آزاد
بخشی از تالاب به وسعت 14 هزار هكتار از سال 1376 به عنوان منطقه ی شكار ممنوع مدیریت می شوند این تالاب به علت داشتن معیارهای 1374, 2, 5, 6, 8 (معیار قدیم 1a, 2a, 3a, 3c) در سال 1380 به عنوان تالاب با اهمیت بین المللی در كنوانسیون جهانی حفاظت از تالابها (رامسر 1971) به ثبت رسید و در كلاس آب های لب شور طبقه بندی شد.
خصوصیات اكولوژیكی و بیولوژیكی
عمق آب در تالاب كاملاً متغیر و وابسته به نوسانات آب دریای خزر می باشد ولی عموماً دارای عمق حداقل یك متر در جنوب تا حداكثر 5/2 متر در نزدیكی حاشیه ی دریاست كه دارای عمق كم و لب شور می باشد.
این منطقه به دلیل استعداد و پنانسیل بالای خود در جذب پرندگان مهاجر، گذرگاهی مطمئن برای مهاجرت پرندگان و تخم ریزی ماهیان و جذب گونه های نادر و كمیاب می باشد. پوشش گیاهی منطقه را اكثراً گیاهان تالابی و شور پسند تشكیل می دهد. این منطقه به دلیل استعداد و پنانسیل بالای خود در جذب پرندگان مهاجر ، گذرگاهی مطمئن برای مهاجرت پرندگان و تخم ریزی ماهیان و جذب گونه های نادر و كمیاب می باشد. این منطقه به طور كلی تابستان های گرم و مرطوب و زمستان های ملایمی دارد.
تنوع زیستی
گیاهان:
پوشش گیاهی منطقه اكثراً به صورت گیاهان هالوفیت و شور پسند نظیر Hatostachy Salicorncia و Holocnemum می باشد.
جانوران :
این تالاب زیستگاه مناسبی برای جوجه آوری غاز پیشانی سفید كوچك و انواع پرستوهاست. در گمیشان تاكنون 22 گونه پرنده شناسایی شده اند كه به جز یك گونه ی آن بقیه مهاجر هستند.
فلامینگو – عقاب شاهی – بالابان– قو – حواصیل – سار – مرغابی سر حنایی – مرغابی سر سبز – گیلانشاه خال دار – آبچلیك – خوتكا – كاكایی – لك لك – پلیكان سفید – غاز خاكستری – پرستو – دلیجه – سلیم طلایی چوب پا- پرستوی دریایی نوك كلفت ، پرستوی دریایی معمولی ، پرستوی دریایی كوچك و پرستوی دریایی گونه سفید – غاز پیشانی سفید – خروس كولی – كوكر دم دراز – كوكر شك سفید- بوف برفی – – شاه بوف – چكاوك بال سفید – سلیم شنی – چنگر معمولی – فلامینگوی بزرگ – چنگر معمولی – عقاب دریایی دم سفید
بعلاوه در این تالاب تا كنون بیش از بیست گونه ماهی شناسایی شده است نظیركپور ماهیان . این خانواده با دو جنس و سه گونه متنوع ترین ماهیان این تالاب می باشند ، سه خار ماهیان، شیشه ماهیان،كفال¬ماهیان،¬¬ سوف ماهیان، گاو ماهیان، و … .
از پستانداران حاشیه ی تالاب می توان گراز ، روباه ، شغال و فك دریای خزر و برخی از جوندگان را نام برد.
وضعیت حفاظتی و مدیریت
بخشی از تالاب گمیشان به وسعت 14 هزار هكتار در سال 1376 به عنوان منطقه ی شكار ممنوع اعلام شده است. طرح هایی نیز برای ارتقاء سطح تالاب به منطقه حفاظت شده در دست اقدام است. این تالاب از سال 1380 به عنوان یكی از تالاب های ثبت شده در كنوانسیون رامسر تحت مقررات این كنوانسیون قرار دارد. گمیشان از سوی سازمان بین المللی حیات پرندگان به عنوان یكی از زیستگاههای مهم برای پرندگان شناخته شده است.
مخاطرات و عوامل تهدید كننده تالاب:
شكار پرندگان در زمستان و تخریب و تبدیل علفزارهای طبیعی منطقه به ویژه در بخش شرقی تالاب به زمین های كشاورزی و فعالیت های آبزی پروری از عمده عوامل تهدید كننده تالاب محسوب می گردند. از عوامل دیگر می توان چرای دام های اهلی، ورود گونه های پرورشی آبزیان و صید ماهیان را نام برد.
دلایل اهمیت و حساسیت تالاب:
تالاب گمیشان منطقه ی وسیعی از اراضی با عمق كم می باشد كه در دسته ی تالاب های دریایی ساحلی قرار می گیرد. این تالاب برای طیف وسیعی از پرندگان مهاجر آبزی زمستان گذران و جوجه آور اهمیت بسیار زیادی دارد.
صید ماهیان و شكار پرندگان آبزی از عمده فعالیت های اقتصادی اجتماعی برخی از ساكنین مجاور منطقه می باشد كه در فصل پاییز و زمستان صورت می گیرد و بخشی از درآمد آنها را تشكیل می دهد. چرای دام ها از گیاهان حاشیه ای و بن در آب و كشت محصولات كشاورزی، نظیر گندم و پنبه در اراضی اطراف، تالاب از دیگر فعالیت های اقتصادی اجتماعی در منطقه می باشد. سایر ارزش های غیر مستقیم این تالاب عبارتند از پتانسیل بالای گردشگری علمی و طبیعت گردی و كنترل سیلابها.
با توجه به موارد ذكر شده این تالاب علی رغم وسعت نه چندان زیادش دارای تنوع گونه ای فراوانی می باشد و به دلایل ذیل حایز اهمیت می باشد.
1- حضور فك دریای خزر به عنوان یك گونه در خطر انقراض
2- وجود بیش از بیست گونه ماهی
3- محل زمستان گذرانی بیش از 20 گونه پرنده كه برخی از آنها در خطر انقراض میباشند.








