دست و پاهای بلند، بدنى باریك و كشیده، سینه فراخ و شكم بالای او شبیه تازی است ولی بر خلاف سگ سانان سر كوچك و گرد، پوزه ای كوتاه و گوش هایی كوچك و گرد دارد. به طور كلی می توان آن را به" سگی با كله گربه" تشبیه نمود. رنگ پشت زردكمرنگ تا زرد متمایل به قرمز و زیر بدن سفید است. خالهایى گرد، سیاه و توپر و موهایى زبر و نسبتا كوتاه دارد. در بالغین خال های روی دم تدریجا در نیمه انتهایی به حلقه هایی بدل می شود كه سیاه رنگ اند و آخرین حلقه پهن تر است. سر یوزپلنگ كوچك و گرد است و چشمانش در بالاى كاسه سر قرار دارد. خط سیاه شكیلی معروف به خط اشكی از گوشه چشمان یوزپلنگ تا اطراف بینى و دهانش امتداد دارد كه احتمالا چشمان او را از آفتاب مصون می دارد و در شكار به او كمك می كند. جانور بالغ ناخنهایى كند و نیمه تورفته دارد كه برخلاف سایر گربه سانان جمع نمی شوند.( هرچند بچه ها تا 6 ماهگی قادرند ناخن ها را جمع كنند.)
اندازه: طول سر و بدن یوزپلنگ بالغ بر ۱۱۲ تا ۱۳7 سانتیمتر، طول دم ۶4 تا 86 سانتیمتر و بلندى شانههایش 71 تا 84 سانتیمتر است و وزن حیوان به ۳۴ تا ۵۴ كیلوگرم مىرسد. جنس نر یوز اندكى بزرگتر از جنس ماده است.( این اندازه ها مربوط به نمونه های جمعیت آسیایی است)
خصوصیات: برخوردارى از ستون فقرات انعطافپذیر، كبد و قلب بزرگ، سوراخ بینى گشاد، ظرفیت بالاى ریه، بدن عضلانى و باریك، یوزپلنگ را تیزروترین شكارچى جهان ساخته است. آنها قادرند با سرعتی معادل 110 كیلومتر در ساعت بدوند.
زیستگاه: یوزپلنگ در دشت های بازو تپه ماهورهای واقع در مناطق استپی و بیابانی نیمه كویرى و زیستگاههاى باز دیگرى كه طعمه در آن وجود داشته باشد دیده می شود. در ایران تعداد معدود یوزپلنگ آسیایى باقیمانده در مناطق حاشیه ای كویر مركزی یافت می شوند
عادت و رفتار : یوزپلنگ از نظم اجتماعى منحصربهفردى برخوردار است. در ایران مطالعاتى درباره یوزپلنگ صورت نگرفته است، اما مطالعات انجام شده در آفریقا نشان می دهد كه یوزپلنگ ماده به استثنای زمان مراقبت از توله ها به تنهایی زندگى می كند و یوز پلنگ نر در مراقبت از بچه ها نقشی بر عهده ندارد. توله ها به مدت هجده ماه در كنار مادرشان می مانند و طی این دوره كه از اهمیتى بالا در در زندگى توله ها برخوردار است، چگونگى شکار و گریز از گزند شكارچیان دیگر مانند پلنگ، كفتار و گرگ را می آموزند.
در ۱۸ ماهگى توله ها از مادر جدا می شوند. از این پس ممکن است تولهها با همشیران خود حتى تا ۶ ماه به سر برند. در دو سالگى همشیران مادهْ بقیه را ترك می کنند و نرهاى جوان با هم می مانند. در واقع نرها به تنهایى یا همراه با برادران خونى خود زندگى می كنند اما ماده ها به جز زمان بچه داری، تنها زندگی می كنند. برخى از این گروهها براى خود حوزه ای تعیین میكنند تا یوزپلنگ ماده را براى جفتگیرى جلب کنند. این حوزه ها اغلب در جاهایى است كه در آن طعمه و آب كافی وجود داشته باشد. در فصل جفت گیری هر نر برای خود قلمروی را انتخاب می كند، در این فصل نزاع های خشنی میان نرهاى گروه در دفاع از حدّ و مرز قلمروشان صورت می گیرد. یوزپلنگ ها معمولاً صبح زود یا غروب به شكار می روند، پس از انتخاب طعمه كه معمولا حیوانات ضعیف تر می باشند به صورت غیر محسوس به آنها نزدیك شده و پس از رسیدن به فاصله حدود ۱۰ تا ۳۰ متر حمله ناگهانی خود را شروع می كنند، پس از به زمین انداختن طعمه گلوی او را با دندان هایش فشار می دهد تا خفه شود. تعقیب طعمه معمولا ۲۰ ثانیه و به ندرت بیش از یك دقیقه بطول مى انجامد و در این زمان بیش از 500 متر شكارش را دنبال نمی كند. قریب به نیمى از تعقیبها موفقآمیزند. برخی اوقات شكارچیان دیگر نظیر گرگ طعمه او را از چنگش بیرون می آورند. یوزپلنگ مانند پلنگ قادر به پنهان كردن طعمه اش از دسترس سایر گوشتخواران نیست و به همین دلیل بعد از خوردن یك وعده غذا در بیشتر اوقات باقیمانده را از دست می دهد.
تولیدمثل: بلوغ جنسى در حدود ۲۰ ماهگى رخ می دهد. زمان بارداری 95 روز و تعداد تولهها 1 تا 6 و معمولا ۴ تا ۵ عدد است. توله ها در هنگام تولد حدود ۳۰۰ گرم وزن و ۳۰ سانتیمتر طول دارند. رنگ آنها خاكسترى تیره است و موهاى بلندی بر پشتشان دارند. این موها چند فایده دارد، از جمله استتار آنها در میان بوته زار های خشك و پنهان نگاهداشتن آنها از دیدرس شكارچیان دیگر. این موها همچنین توله یوز را به" رودك كه حیوان مهاجمی است شبیه می کند، که نوعى جنبه دفاعى دارد. بچه ها به دلیل جمع شدن ناخنها تا شش ماهگی قادرند از درخت بالا بروند.
تغذیه: یوزپلنگ در ایران عمدتاً از جبیر، آهو، قوچ و میش، كل و بز و خرگوش وحشی تغذیه می کند.
من می خواهم عضو شوم شرایتش چیست